ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ರಾಜ್ಯಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದ ಜುಲೈ 25 ರ ತೀರ್ಪಿನ ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪರಿಣಾಮಕ್ಕಾಗಿ ಕೇಂದ್ರದ ಮನವಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬುಧವಾರ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ಗಣಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಂದ ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2005 ರಿಂದ ರಾಯಧನವನ್ನು ಮರು ಪಡೆಯಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿತು.
ಸರ್ವೋಚ್ಛ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಈ ಆದೇಶವು ಖನಿಜ ಸಮೃದ್ಧ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಚೋದನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಏಪ್ರಿಲ್ 1, 2026 ರಿಂದ 12 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ತೆರಿಗೆ ಬಾಕಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರವು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಪಾವತಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಖನಿಜ ರಾಯಧನವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಲು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮನವಿಯನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ವಿರೋಧಿಸಿದೆ. ಕೇಂದ್ರೀಯ ಸುಂಕಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ಮತ್ತು ರಾಯಧನವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸುವಾಗ, ಖನಿಜ ಶ್ರೀಮಂತ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಿಂದಿನ ಬಾಕಿಗಳಿಗೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
ಜುಲೈ 25 ರಂದು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ 9 ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಖನಿಜ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು.
“ರಾಯಧನವು ತೆರಿಗೆಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿಲ್ಲ, ರಾಯಧನವು ತೆರಿಗೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸುವ ಇಂಡಿಯಾ ಸಿಮೆಂಟ್ಸ್ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿನ ವೀಕ್ಷಣೆಯು ತಪ್ಪಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಾವು ತೀರ್ಮಾನಿಸುತ್ತೇವೆ. ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಪಾವತಿಗಳನ್ನು ತೆರಿಗೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಒಂದು ಕಾಯಿದೆಯು ಅದರ ಬಾಕಿ ವಸೂಲಾತಿಯನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಹೊರತೆಗೆಯಲಾದ ಖನಿಜದ ಮೇಲಿನ ರಾಯಧನವು ತೆರಿಗೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತು” ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು ಜುಲೈ 25 ರಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು.
ಇತರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, ಸಹ ಸರ್ವಾನುಮತದಿಂದ ಮತ್ತು ಸಿಜೆಐ ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು; ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಹೃಷಿಕೇಶ್ ರಾಯ್, ಅಭಯ್ ಎಸ್ ಓಕಾ, ಜೆ ಬಿ ಪರ್ದಿವಾಲಾ, ಮನೋಜ್ ಮಿಶ್ರಾ, ಉಜ್ಜಲ್ ಭುಯಾನ್, ಸತೀಶ್ ಚಂದ್ರ ಸಿ ಶರ್ಮಾ ಮತ್ತು ಎ ಜಿ ಮಸಿಹ್ ಸಹಮತ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು. ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರಾದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಬಿ ವಿ ನಾಗರತ್ನ ಅವರು ಮಾತ್ರ ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ವಿಭಿನ್ನ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರು.
“ನಾನು ರಾಯಧನವನ್ನು ತೆರಿಗೆಯ ಸ್ವರೂಪದಲ್ಲಿ ಹೊಂದಿದ್ದೇನೆ. ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಶುಲ್ಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಲು ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವಿಲ್ಲ. ನಮೂದು 49 ಖನಿಜ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿಲ್ಲ. ನಾನು ಇಂಡಿಯಾ ಸಿಮೆಂಟ್ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗರತ್ನ ಹೇಳಿದರು.
“ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಶಾಸಕಾಂಗ ಅಧಿಕಾರವು ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತು ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಸತ್ತು ತನ್ನ ಉಳಿಕೆ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ರಾಜ್ಯ ಶಾಸಕಾಂಗವು ಖನಿಜ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಗೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲು ಪಟ್ಟಿ 2ರ ನಮೂದು 49 ರೊಂದಿಗೆ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 246 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಾಸಕಾಂಗ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ.
ಗಣಿ ಮತ್ತು ಖನಿಜಗಳ (ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಣ) ಕಾಯಿದೆ, 1957 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖನಿಜಗಳ ಮೇಲೆ ಪಾವತಿಸಬೇಕಾದ ರಾಯಧನವು ತೆರಿಗೆಯೇ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಮಾತ್ರವೇ ಎಂಬ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ವಿಷಯದ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾರ್ಚ್ 14 ರಂದು ತನ್ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿತ್ತು. ಅಂತಹ ದಂಡನೆ ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯಗಳು ತಮ್ಮ ಭೂಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಖನಿಜ ಹೊಂದಿರುವ ಭೂಮಿಗೆ ಸುಂಕವನ್ನು ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.
ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು, ಗಣಿ ಕಂಪನಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಸಲ್ಲಿಸಿದ 86 ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಬ್ಯಾಚ್ ಅನ್ನು ವ್ಯವಹರಿಸುವಾಗ ಸಿಜೆಐ ಚಂದ್ರಚೂಡ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಒಂಬತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರ ಪೀಠವು ಎಂಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಈ ವಿಷಯವನ್ನು ಆಲಿಸಿತು.
ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಖನಿಜ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮೇಲೆ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸಂವಿಧಾನವು ಹೊಂದಿದೆ ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಒತ್ತಿಹೇಳಿತು.
ಇದನ್ನೂ ಓದಿ; ಮುಂದುವರಿದ ಸಂಘರ್ಷ; ರಾಜಭವನ ಆಯೋಜಿಸುವ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಡಿಎಂಕೆ
