ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಮತ್ತು ಶಾರ್ಜೀಲ್ ಇಮಾಮ್ ಅವರಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿರುವ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, 1967 ರ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಪ್ರಕರಣದ ಇತರ ಆರೋಪಿಗಳಾದ ಗುಲ್ಫಿಶಾ ಫಾತಿಮಾ, ಮೀರಾ ಹೈದರ್, ಶಿಫಾ ಉರ್ ರೆಹಮಾನ್, ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಮ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಶಾದಾಬ್ ಅಹ್ಮದ್ ಅವರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಜಾಮೀನು ನೀಡಿದೆ.
ಖಾಲಿದ್ ಮತ್ತು ಇಮಾಮ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಸಂರಕ್ಷಿತ ಸಾಕ್ಷಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯ ನಂತರ ಅಥವಾ ಇಂದಿನಿಂದ ಒಂದು ವರ್ಷದ ನಂತರ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ನವೀಕರಿಸಬಹುದು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಸಾಮಗ್ರಿಗಳು ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ “ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಚನಾತ್ಮಕ ಪಾತ್ರ” ಮತ್ತು “ಪ್ರಾಸಂಗಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮೀರಿ ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಯೋಜನೆ, ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು” ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
“ಸೆಕ್ಷನ್ 43D(5) ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಮಿತಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬಂಧನವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ಮೀರಲು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅನುಮತಿಯನ್ನು ಮೀರಿಲ್ಲ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸಾಮೂಹಿಕ ವಿಧಾನವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಆರೋಪಿಯ ಪಾತ್ರವನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ತ್ವರಿತಗೊಳಿಸುವಂತೆ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಜಾಮೀನು ಪಡೆದ ಮೇಲ್ಮನವಿದಾರರಿಗೆ ಹನ್ನೆರಡು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿ, ಜಾಮೀನು ನೀಡಿದ್ದು, ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ಮೀರಿದರೆ ಜಾಮೀನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅರವಿಂದ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎನ್.ವಿ. ಅಂಜಾರಿಯಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ವಿಚಾರಣೆ ವಿಳಂಬವು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಜಾಮೀನು ನೀಡಲು ಟ್ರಂಪ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಲ್ಲ
ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿಯಲ್ಲಿನ ವಿಚಾರಣೆಗಳಲ್ಲಿ, ವಿಳಂಬವು “ಟ್ರಂಪ್ ಕಾರ್ಡ್” ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಇದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಸುರಕ್ಷತಾ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಕುಮಾರ್. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಯುಎಪಿಎಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 43 ಡಿ (5) “ಪ್ರಾಥಮಿಕ” ಪ್ರಕರಣವಿದೆಯೇ ಎಂದು ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಡೆಯುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವಿಚಾರಣೆಯು “ಆರೋಪಿ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ”ವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಜಾಮೀನು ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿವಾದಿಯ ವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಾರದು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಅಂಗೀಕರಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ, ಅದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಆರೋಪಿಗೆ ಆರೋಪಿಸಲಾದ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಪಾತ್ರವು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಿತಿಯನ್ನು ದಾಟುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ರಚನಾತ್ಮಕ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಕೃತ್ಯಗಳ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯುಎಪಿಎ ಸೆಕ್ಷನ್ 15 ಅನ್ನು ಕೇವಲ ಸ್ಪಷ್ಟ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿ ಅರ್ಥೈಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೇಳಿದೆ. ಸಾವು ಅಥವಾ ವಿನಾಶದ ಹೊರತಾಗಿ, ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸುವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವ ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಈ ನಿಬಂಧನೆ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ
ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಿಗಳು ಒಂದೇ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿಲ್ಲ.
ಇನ್ನು ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಿಗಳು ಒಂದೇ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲುವುದಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ನಿಯೋಜಿಸಲಾದ ಪಾತ್ರಗಳು ವಿಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಗಮನಿಸಿದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಿಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ರೀತಿ ನಡೆಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ವಿಚಾರಣಾ ಪೂರ್ವ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ಇತರ ಆರೋಪಿಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಮತ್ತು ಶಾರ್ಜೀಲ್ ಇಮಾಮ್ ಗುಣಾತ್ಮಕವಾಗಿ ವಿಭಿನ್ನ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನಿಂತಿದ್ದಾರೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಅರವಿಂದ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎನ್.ವಿ. ಅಂಜಾರಿಯಾ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ , ಡಿಸೆಂಬರ್ 10 ರಂದು ತೀರ್ಪನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿತ್ತು .
ಡಿಸೆಂಬರ್ 2025 ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅವರಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 ರ ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ) ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎಸಗುವ ಗಂಭೀರ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅವರು ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲರಾದ ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್ (ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಪರವಾಗಿ), ಅಭಿಷೇಕ್ ಮನು ಸಿಂಘ್ವಿ (ಗುಲ್ಫಿಶಾ ಫಾತಿಮಾ ಪರವಾಗಿ), ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ದಾವೆ (ಶಾರ್ಜೀಲ್ ಇಮಾಮ್ ಪರವಾಗಿ), ಸಲ್ಮಾನ್ ಖುರ್ಷಿದ್ (ಶಿಫಾ ಉರ್ ರೆಹಮಾನ್), ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಅಗರ್ವಾಲ್ (ಮೀರನ್ ಹೈದರ್ ಪರವಾಗಿ), ಸಿದ್ಧಾರ್ಥ್ ಲುತ್ರಾ (ಶಾದಾಬ್ ಅಹ್ಮದ್) , ಅಡ್ವೊಕೇಟ್ ಗೌತಮ್ ಕಝಂಚಿ (ಮಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಮ್ ಖಾನ್ ಪರವಾಗಿ) ಹಾಜರಿದ್ದರು. ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರ ಪರವಾಗಿ ಭಾರತದ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ತುಷಾರ್ ಮೆಹ್ತಾ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಎಸ್.ವಿ. ರಾಜು ಹಾಜರಿದ್ದರು.
