ಮಕ್ಕಳು ಸಾಕ್ಷಿ ಹೇಳಲು ಸಮರ್ಥವಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವರ ಸಾಕ್ಷ್ಯವೂ ಇತರ ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳಂತೆ ಪರಿಗಣಿತ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಘಟನೆಯ ಪ್ರತ್ಯಕ್ಷದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದ ಏಳು ವರ್ಷದ ಮಗಳ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ಕೊಂದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಜೀವಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷೆ ವಿಧಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಜೆ ಬಿ ಪಾರ್ದಿವಾಲಾ ಮತ್ತು ಮನೋಜ್ ಮಿಶ್ರಾ ಅವರ ಪೀಠವು, ತಾಯಿಯ ಹತ್ಯೆ ನಡೆದಾಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಗಳ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕುವ ಮೂಲಕ ಆರೋಪಿಯನ್ನು ಖುಲಾಸೆಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.
“ಸಾಕ್ಷಿ ಕಾಯ್ದೆಯು ಸಾಕ್ಷಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಕನಿಷ್ಠ ವಯಸ್ಸನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
“ಮಕ್ಕಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಏಕೈಕ ಮುನ್ನೆಚ್ಚರಿಕೆ ಎಂದರೆ, ಮಕ್ಕಳು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಬಲಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅಂತಹ ಸಾಕ್ಷಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವಾಗಿರಬೇಕು” ಎಂದು ಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದರ ಅರ್ಥ ಮಗುವಿನ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಸ್ವಲ್ಪ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಿದ್ದರೂ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ತಿರಸ್ಕರಿಸಬಾರದು ಎಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದು ಅದನ್ನು ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡುವುದು, ”ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
“ಬಾಲ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುವಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು, ಅಂತಹ ಸಾಕ್ಷಿಯ ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಅವರ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯೇ? ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿಲ್ಲವೇ? ಸಾಕ್ಷ್ಯವು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುತ್ತದೆಯೇ? ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಣಯಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುವುದರಿಂದ ಅವರನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸುವಾಗ ವಿಚಾರಣಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಈ ಅಂಶದ ಬಗ್ಗೆ ಎಚ್ಚರದಿಂದಿರಬೇಕು ಎಂದಿದೆ.
ಮಕ್ಕಳ ಸಾಕ್ಷ್ಯವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸುವ ಮೊದಲು ಅದನ್ನು ದೃಢೀಕರಿಸಬೇಕೆಂಬ ಯಾವುದೇ ನಿಯಮವಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ದೃಢೀಕರಣದ ಒತ್ತಾಯವು ಪ್ರಕರಣದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಸಂಗತಿಗಳು ಮತ್ತು ಸನ್ನಿವೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಬಳಸಬಹುದಾದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ಮತ್ತು ವಿವೇಕದ ಅಳತೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪೀಠ ಹೇಳಿದೆ.
“ಬಾಲ ಸಾಕ್ಷಿಗಳನ್ನು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸಾಕ್ಷಿಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅವರು ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಮತ್ತು ಸುಲಭವಾಗಿ ಪ್ರಭಾವಿತರಾಗುವ, ರೂಪಿಸಲ್ಪಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಪ್ರಭಾವದ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ನಂತರ, ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ನಿಂದ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವ ಅಥವಾ ಮಗುವಿನ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಗುಪ್ತ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಬಳಸುವ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಯತ್ನ ನಡೆದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕಂಡುಕೊಂಡರೆ, ಆರೋಪಿಯ ಅಪರಾಧ ಅಥವಾ ಮುಗ್ಧತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಸಾಕ್ಷಿಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಬಹುದು. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಆರೋಪಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಆರೋಪಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದರೆ, ಮಗುವಿಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲವೇ ಎಂಬ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯಿಂದ ಪಡೆಯಬಹುದು,” ಎಂದು ಪೀಠ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆಯ 120 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 80 ರಷ್ಟು ಆರೋಪಿಗಳು ಖುಲಾಸೆ: ವರದಿ
