ಗಾಜಾ ನಗರದಲ್ಲಿದ್ದ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಅವಶೇಷಗಳ ರಾಶಿಯ ನಡುವೆ ಕುಳಿತಿರುವ ಮಹಮೂದ್ ಹಮ್ಮದ್, ದೊಡ್ಡ ಜರಡಿಯಲ್ಲಿ ಮಣ್ಣನ್ನು ತೆಗೆದು ಅಲ್ಲಾಡಿಸಿ, ಅದನ್ನು ಹೊರಗೆ ಎಸೆಯುವ ಮೊದಲು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ನೋಡುವ ವಿಡಯೊ ನೋಡಿದವರ ಮನಕಲಕುತ್ತದೆ. ಆತ ಹುಡುಕುವಾಗ ಜರಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಮೂಳೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ.
ಎರಡು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇಸ್ರೇಲಿ ವೈಮಾನಿಕ ದಾಳಿಯು ಕುಟುಂಬದ ಕಟ್ಟಡದ ಮೇಲೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿ, ತನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಐದು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಕೊಂದಾಗ, ಅವನ ಗರ್ಭಿಣಿ ಹೆಂಡತಿಗೆ ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಮಗುವೂ ಸೇರಿತ್ತು ಎಂದು ಆತ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅವರು ಸಲಿಕೆ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಕೈಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ, ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೆ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಅಗೆದು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಮೂಳೆ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗೆ ಸೇರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ನನಗೆ ಅವೆಲ್ಲವೂ ಸಿಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಲೇ ಮೂಳೆ ಹುಡುಕುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸುತ್ತಾರೆ.
ಗಾಜಾದ ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಹಮಾಸ್ ವಿರುದ್ಧದ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಇಸ್ರೇಲ್ ನಡೆಸಿದ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯಿಂದ ನಾಶವಾದ ತಮ್ಮ ಮನೆಗಳ ಅವಶೇಷಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 8,000 ಜನರು ಸಮಾಧಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ವಾಯುದಾಳಿ ಮತ್ತು ನೆಲದ ಮೇಲಿನ ದಾಳಿಗಳು ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಹಗಳನ್ನು ವಶಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕದನ ವಿರಾಮ ಒಪ್ಪಂದದ ನಂತರ, ಅವುಗಳನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ಹೆಚ್ಚಿವೆ, ಆದರೂ ಭಾರೀ ಉಪಕರಣಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
“ಅವರು ಹುತಾತ್ಮರಾದರು, ನಾನು ಬದುಕುಳಿದೆ”
ಡಿಸೆಂಬರ್ 6, 2023 ರಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 11:30 ರ ಸುಮಾರಿಗೆ, ಇಸ್ರೇಲಿ ದಾಳಿಯು ಗಾಜಾ ನಗರದ ಸಬ್ರಾ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಸಹೋದರನ ಕುಟುಂಬಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಆರು ಅಂತಸ್ತಿನ ಕಟ್ಟಡಕ್ಕೆ ಅಪ್ಪಳಿಸಿತು.
ಒಂಬತ್ತು ತಿಂಗಳ ಗರ್ಭಿಣಿಯಾಗಿದ್ದ ಅವರ ಪತ್ನಿ ನೇಮಾ ಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು 8 ರಿಂದ 16 ವರ್ಷ ವಯಸ್ಸಿನ ಅವರ ಐದು ಮಕ್ಕಳು ಉಪಾಹಾರವನ್ನು ಮುಗಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ 39 ವರ್ಷದ ಹಮ್ಮದ್ ಮಹಡಿಯ ಮೇಲೆ ಹೋಗಲು ಅಪಾರ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದಿದ್ದರು.
ದಾಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಇಸ್ರೇಲಿ ಮಿಲಿಟರಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ಮೇಲೆ ಕರಪತ್ರಗಳನ್ನು ಬೀಳಿಸಿತ್ತು. ಜನರು ಹೊರಹೋಗುವಂತೆ ಮತ್ತು ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಯ ದಕ್ಷಿಣ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೋಗುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಮಹಮ್ಮದ್ ಹಮ್ಮದ್ ಅವರು ಮನೆ ಬಿಟ್ಟು ಹೊರಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯದವರೆಗೆ, ನೇಮಾ ಹಮ್ಮದ್ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಹತ್ತಿರದ ಜಬಾಲಿಯಾ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ತನ್ನ ಹೆತ್ತವರ ಮನೆಗೆ ಹೋದರು. ಆದರೆ ಅವರ ಪತಿ ಅಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು. ಆದರೆ ನೇಮಾ ಹಮ್ಮದ್ ಹಿಂತಿರುಗಲು ಬಯಸಿದ್ದರು. ಸುತ್ತಲೂ ಇಸ್ರೇಲಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿ ಇದ್ದ ಕಾರಣ, ಆಕೆಯ ಪತಿ ಅವರನ್ನು ನಿರುತ್ಸಾಹಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಆದರೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 5 ರಂದು, ಅವರ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ಮನೆಗೆ ಮರಳಿದ್ದರು.
“ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ವಾಸಿಸುತ್ತೇವೆ, ನಾವು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಹುತಾತ್ಮರಾಗುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಅಂದು ಅವರಿಗೆ ಹೇಳಿದರು.
“ಅವರು ಹುತಾತ್ಮರಾದರು, ನಾನು ಬದುಕುಳಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಅವರ ಸಹೋದರ, ಅತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಅವರ ನಾಲ್ವರು ಗಂಡು ಮಕ್ಕಳು ಸಹ ಈ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಟ್ಟರು.
ಮಹಮ್ಮದ್ ಹಮ್ಮದ್ ಅವರನ್ನು ಹತ್ತಿರದ ಚಿಕಿತ್ಸಾಲಯಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು, ಅವರ ಎದೆಯಲ್ಲಿ ಮುರಿತ, ಸೊಂಟ, ಮೊಣಕಾಲು ಮತ್ತು ಆಂತರಿಕ ಎದೆಯ ರಕ್ತಸ್ರಾವ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಗಾಯಗಳಾಗಿವೆ.
ದಾಳಿಯ ನಂತರ, ನೆರೆಹೊರೆಯವರು ಅವರ ಹಿರಿಯ ಮಗ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಇಬ್ಬರು ಸಹೋದರ ಮಕ್ಕಳ ದೇಹವನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಉಳಿದವರು ಅವಶೇಷಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿಯೇ ಇದ್ದರು.
ಗಾಯಗಳಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಹಮ್ಮದ್ ತನ್ನ ಮನೆಯ ಅವಶೇಷಗಳಿಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿ ವಾಸಿಸಲು ಹತ್ತಿರದಲ್ಲೇ ಕ್ಯಾಂಪ್‌ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು.
“ನಾನು ಅವರೊಂದಿಗೆ, ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳೊಂದಿಗೆ, ಅವಶೇಷಗಳಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. “ಪ್ರತಿದಿನ, ನಾನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ. ನಾನು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಆಳವಾದ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಶವಗಳಿಗಾಗಿ ಹುಡುಕಾಟ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ ಅವರು ಮೊದಲು ಗಾಜಾದ ನಾಗರಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ದಳದಿಂದ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿದರು. ಆದರೆ ರಕ್ಷಣಾ ತಂಡಗಳು ಬರಲಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ ತೀವ್ರವಾದ ಇಸ್ರೇಲಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯ ನಡುವೆ ಅದು ತುಂಬಾ ಅಪಾಯಕಾರಿಯಾಗಿತ್ತು ಅಥವಾ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಅವರ ಬಳಿ ಉಪಕರಣಗಳು-ಯಂತ್ರೋಪಕರಣಗಳಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ ನಿರಾಕರಿಸಿದರು.
ಆದ್ದರಿಂದ ಅವರು ಸ್ವತಃ ಅಗೆಯಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಮೊದಲಿಗೆ ಕುಸಿದ ಛಾವಣಿ ಮತ್ತು ಗೋಡೆಗಳಿಂದ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವುಗಳನ್ನು ಸಣ್ಣ ಕಲ್ಲುಗಳಾಗಿ ಒಡೆದು ಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಕಿ, ಈಗ ಡಜನ್ಗಟ್ಟಲೆ ಚೀಲಗಳ ರಾಶಿಗಳು ಸ್ಥಳವನ್ನು ಗೋಡೆಯಂತೆ ಸುತ್ತುವರೆದಿವೆ.
ಮಾರ್ಚ್ 2024 ರಲ್ಲಿ, ಅವರು ತನ್ನ ಕುಟುಂಬದವರೆಂದು ನಂಬಿದ್ದ ಕೆಲವು ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು.
2024 ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಅವರು ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮ ಸಹೋದರನ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಅಗೆದು ಹಾಕಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಸಹೋದರ ಮತ್ತು ಅತ್ತಿಗೆಯ ಶವಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಆ ಪ್ರದೇಶದ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೃತರನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಸ್ಮಶಾನಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವವರೆಗೆ ಇರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸ್ಮಶಾನದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಹೂಳಿದರು.
ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಿಂದ, ಹಮ್ಮದ್ ಅಗೆಯುವಿಕೆಯನ್ನು ಪುನರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರು ಒಂಬತ್ತು ಮೀಟರ್ (30 ಅಡಿ) ಕೆಳಗೆ ಕಾರನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಅವರು ನೆಲ ಮಹಡಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ತಲುಪಿದರು. ಈಗ ಅವರು ಪೂರ್ವ ಭಾಗದಿಂದ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವತ್ತ ಗಮನಹರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅಲ್ಲಿ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಕೊನೆಯ ಕ್ಷಣಗಳಲ್ಲಿದ್ದಾರೆಂದು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ.
“ಅವರು ಲಿವಿಂಗ್ ರೂಮಿನಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ತಮ್ಮ ಜರಡಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಣ್ಣನ್ನು ಶೋಧಿಸುತ್ತಾ, ಅವರು ಸಣ್ಣ ಮೂಳೆ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಂಡರು. ಅವರು ದವಡೆ ಮೂಳೆ ಸೇರಿದಂತೆ ತುಣುಕುಗಳು ಚಿಕ್ಕ ಮಗುವಿನವು ಎಂದು ತೋರುತ್ತಿರುವ ವೈದ್ಯರೊಂದಿಗೆ ವಾಟ್ಸಾಪ್ ಮೂಲಕ ಮೂಳೆಗಳ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡರು.
ಇದು ಅವರು ಇನ್ನೇನು ಹುಟ್ಟಲು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದ ಹೆಣ್ಣು ಮಗುವಿನ ಅವಶೇಷಗಳು ಎಂದು ಅವರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಇಸ್ರೇಲಿ ದಾಳಿಗೆ ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳ ಮೊದಲು ಹಮ್ಮದ್ ಅವರ ಅತ್ತಿಗೆಯೊಬ್ಬರ ಹೆಸರನ್ನು ಆಕೆಗೆ ಹೈಫಾ ಎಂದು ಹೆಸರಿಸಲು ಅವರು ಯೋಜಿಸಿದ್ದರು.
“ಮಗುವಿನ ಎಲ್ಲಾ ಬಟ್ಟೆಗಳು, ಒಂದು ತೊಟ್ಟಿಲು ಮತ್ತು ಒಂದು ಕೋಣೆಯನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಆಕೆಯ ಆಗಮನಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರು” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಮೂಳೆ ತುಣುಕುಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವುದು ಅವರಿಗೆ ಭರವಸೆಯನ್ನು ತಂದಿದೆ.
“ನಾನು ನನ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳನ್ನು ತಲುಪುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಸುಳಿವು ಇದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಅವರು ಸಾಕಷ್ಟು ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ನಂತರ, ಸಮಾಧಿ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದರು.
61 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಅವಶೇಷ
ಕದನ ವಿರಾಮ ಪ್ರಾರಂಭವಾದಾಗಿನಿಂದ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ 700 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಶವಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯದ ದಾಖಲೆ ವಿಭಾಗದ ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ಜಹೆರ್ ಅಲ್-ವಾಹೈದಿ ಅಸೋಸಿಯೇಟೆಡ್ ಪ್ರೆಸ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಯುದ್ಧದಿಂದ ಸತ್ತವರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರನ್ನೂ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಚಿವಾಲಯದ ಪ್ರಕಾರ, ಯುಎನ್ ಏಜೆನ್ಸಿಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ತಜ್ಞರು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವ ಹಮಾಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರದ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2023 ರಂದು ಹಮಾಸ್ ದಕ್ಷಿಣ ಇಸ್ರೇಲ್ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ಮಾಡಿ ಸುಮಾರು 1,200 ಜನರನ್ನು ಕೊಂದು 251 ಜನರನ್ನು ಒತ್ತೆಯಾಳುಗಳಾಗಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಂತರ ಯುದ್ಧ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು.
ಇಸ್ರೇಲಿ ಬಾಂಬ್ ದಾಳಿಯು ಶಾಲೆಗಳು, ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳು ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಮನೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಪಟ್ಟಿಯ 250,000 ಕಟ್ಟಡಗಳಲ್ಲಿ 81 ಪ್ರತಿಶತವನ್ನು ನಾಶಪಡಿಸಿತು ಎಂದು ಯುಎನ್‌ನ ಉಪಗ್ರಹ ಚಿತ್ರಣ ವಿಶ್ಲೇಷಣಾ ಘಟಕ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗಾಜಾ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದ್ದು, 61 ಮಿಲಿಯನ್ ಟನ್ ಅವಶೇಷಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಸುಮಾರು 15 ಗ್ರೇಟ್ ಪಿರಮಿಡ್‌ಗಳು ಆಫ್ ಗಿಜಾ ಅಥವಾ 25 ಐಫೆಲ್ ಟವರ್‌ಗಳ ಪರಿಮಾಣದ ಪ್ರಕಾರ ಎಂದು ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಬುಲ್ಡೋಜರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಭಾರೀ ಉಪಕರಣಗಳ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಅಗೆಯುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ. ಇಸ್ರೇಲ್ ಕೂಡ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಗಾಜಾವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ.
ಇಸ್ರೇಲ್ ಮಿಲಿಟರಿ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿರುವ ಗಾಜಾ ಪಟ್ಟಿಯ ಶೇಕಡಾ 50 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯ ಅಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಅಲ್ಲಿ, ಮಿಲಿಟರಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಕಟ್ಟಡಗಳನ್ನು ಸ್ಫೋಟಿಸಿ ಬುಲ್ಡೋಜ್‌ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ಒಳಗೆ ಕಳೆದುಹೋದ ಯಾವುದೇ ಶವಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದೆ.
ಸುಮಾರು ಎರಡು ತಿಂಗಳ ಹಿಂದೆ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ರೆಡ್‌ಕ್ರಾಸ್ ನಾಗರಿಕ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅಗೆಯುವ ಯಂತ್ರದ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಿವೆ ಎಂದು ನಾಗರಿಕ ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಕರೇಮ್ ಅಲ್-ದಾಲು ಹೇಳಿದರು.
