ಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಹನೂರು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದ ವಿವಾದಾತ್ಮಕ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಇದೀಗ ಕಾನೂನು ತಿರುವು ಸಿಕ್ಕಿದೆ. ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಆರೋಪ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಮೂವರು ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದ ಮೊದಲ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿದೆ.
ಬೀಟ್ ಫಾರೆಸ್ಟರ್ ಶಿವರಾಜ್ ಸಾಸಲವಾಡೆ, ಫಾರೆಸ್ಟರ್ ಶಿವಲಿಂಗ ನಾಯ್ಕ ಹಾಗೂ ವಾಚರ್ ಗಿರೀಶ್ ಜಾಮೀನು ಪಡೆದಿರುವ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೊಳ್ಳೇಗಾಲದ ಅಪರ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೊದಲನೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಜಿಲ್ಲಾ ಮತ್ತು ಸತ್ರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶ ಟಿ.ಸಿ. ಶ್ರೀಕಾಂತ್ ಅವರು ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು ಮಂಜೂರು ಮಾಡಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದಾರೆ
ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟೀರಿಯಲ್ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಆರೋಪಿಗಳಿಂದ ತನಿಖೆಗೆ ಸಹಕಾರ ದೊರೆಯುತ್ತಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಕಸ್ಟಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಆಗಸ್ಟ್ 15ರಂದು ಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಹನೂರು ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಆಂಥೋನಿ ಸ್ವಾಮಿ, ಜಾನ್ ರೋಸ್ ಪೀಟರ್ ಹಾಗೂ ಸೆಬಾಸ್ಟಿಯನ್ ಡೇವಿಡ್ ಕುಮಾರ್ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅವರೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದ ಜೋಸೆಫ್ ಮಹಿಮಾ ದಾಸ್ ಎಂಬ ನಾಲ್ಕನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಘಟನೆಯಿಂದ ಪಾರಾಗಿದ್ದ. ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಈ ಮೂವರನ್ನು ಬೇಟೆಗಾರರೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದು, ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಪ್ರವೇಶಿಸಿ ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮೇಲೆ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಾಳಿ ನಡೆಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೆ ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಈ ಆರೋಪವನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದು, ಅವರು ಕಳೆದುಹೋದ ಜಾನುವಾರು ಹುಡುಕಲು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೇಳಿವೆ.
ಏನಿದು ಹನೂರು ಶೂಟೌಟ್ ಪ್ರಕರಣ?
ಆಗಸ್ಟ್ 15ರ ಮುಂಜಾನೆ ಕಾವೇರಿ ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಭಯಾರಣ್ಯದ ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮತ್ತು ನಾಲ್ವರು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ನಡುವೆ ಗುಂಡಿನ ಚಕಮಕಿ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದ್ದವರನ್ನು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ತಡೆದು ಶರಣಾಗುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದಾಗ ಅವರಿಂದ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಯಿತು; ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಆತ್ಮರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಪ್ರತಿದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು ಎಂಬುದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಾದ.
ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ಮೂವರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ನಾಲ್ಕನೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ಗಾಯಗೊಂಡು ಸ್ಥಳದಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ನಂತರ ಪ್ರಕರಣ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು. ಮೃತರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ, ಘಟನೆ ಎನ್‌ಕೌಂಟರ್ ಅಲ್ಲ; ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯೇ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿವೆ.
ಇದರ ನಡುವೆ, ಮೃತ ಆಂಥೋನಿ ಸ್ವಾಮಿ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಲೂರ್ಡ್ ಮೇರಿ ನೀಡಿದ ದೂರಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹನೂರು ಪೊಲೀಸರು ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿರುದ್ಧ ಕೊಲೆ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿ FIRನಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಯ ಹೆಸರನ್ನು ಆರೋಪಿಗಳಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿರಲಿಲ್ಲ.
ಬದುಕುಳಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆರೋಪವೂ ತನಿಖೆಗೆ ಮಹತ್ವ
ಘಟನೆಯಿಂದ ಬದುಕುಳಿದ ಜೋಸೆಫ್ ಮಹಿಮಾ ದಾಸ್ ನೀಡಿದ್ದ ಹೇಳಿಕೆ ಪ್ರಕರಣದ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವಾಗಿದೆ. ತಾವು ಕಳೆದುಹೋದ ಹಸುವನ್ನು ಹುಡುಕಲು ಅರಣ್ಯಕ್ಕೆ ತೆರಳಿದ್ದೆವು ಮತ್ತು ನಿದ್ರಿಸುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸಿದರು ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.
ಆದರೆ, ಈ ಆರೋಪವು ತನಿಖೆಯಿಂದ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಸಾಬೀತಾದ ಸಂಗತಿ ಅಲ್ಲ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆ ಮೂವರು ಬೇಟೆಗಾರರೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಹೊಂದಿದ್ದರು ಮತ್ತು ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮೇಲೆ ಗುಂಡಿನ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಎರಡೂ ಬದಿಯ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ತನಿಖೆಯ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.
ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಬಳಿಕವೂ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು
ಪ್ರಕರಣ ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಲು ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಕೆಲವು ವಿವರಗಳೂ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ. ಕನಿಷ್ಠ ಒಬ್ಬ ಮೃತ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಗುಂಡು ಅತಿ ಸಮೀಪದ ಅಂತರದಿಂದ ಹೊಕ್ಕಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂಬ ಅಂಶ ವರದಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಆರಂಭಿಕ ವಿವರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ಇದೇ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕೆಂಬ ಒತ್ತಾಯವೂ ಕೇಳಿಬಂದಿತ್ತು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ ಆಗಸ್ಟ್ 25ರಂದು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಅಪರಾಧ ತನಿಖಾ ಇಲಾಖೆಗೆ (CID) ವಹಿಸಿತು. ಶೂಟೌಟ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಜೊತೆಗೆ, ನಂತರ ಅರಣ್ಯ ಶಿಬಿರಗಳ ಮೇಲೆ ನಡೆದ ದಾಳಿ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿದ ಆರೋಪಗಳನ್ನೂ CID ತನಿಖೆ ನಡೆಸಲಿದೆ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ತಿಳಿಸಿತ್ತು.
ಅದೇ ವೇಳೆ, ಅರಣ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಬಳಕೆಯ ಕುರಿತು ನಡೆಯಬೇಕಾದ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟೀರಿಯಲ್ ತನಿಖೆಯೂ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖವಾಗಿದೆ.
ಹನೂರು ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಕಾನೂನು ಅಂಶವೆಂದರೆ 1991ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶ. ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರಿ ಆಸ್ತಿ ಮತ್ತು ಜೀವ ರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಗುಂಡು ಹಾರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಕೆಲವು ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಈ ಆದೇಶ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟೀರಿಯಲ್ ತನಿಖೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು ಅದರ ವರದಿ ಬರುವವರೆಗೆ ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ತನಿಖೆಯ ಮುಂದಿನ ಹಂತಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿವೆ ಎಂದು ವರದಿಗಳು ಹೇಳಿವೆ.
ಜಾಮೀನು ನೀಡಿದ ಕೋರ್ಟ್‌ ಷರತ್ತುಗಳೇನು?
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮೂವರು ಅರಣ್ಯ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ನಿರೀಕ್ಷಣಾ ಜಾಮೀನು ನೀಡುವಾಗ ಕೆಲವು ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ.
- ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ 25 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ತನಿಖಾಧಿಕಾರಿ ಮುಂದೆ ಹಾಜರಾಗಬೇಕು.
- ಚಾರ್ಜ್‌ಶೀಟ್ ಸಲ್ಲಿಸುವವರೆಗೆ ಪ್ರತಿ ಶನಿವಾರ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಿ ಸಹಿ ಮಾಡಬೇಕು.
- ತನಿಖೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಹಕರಿಸಬೇಕು.
ಈ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿಗೆ ಬಂಧನದಿಂದ ರಕ್ಷಣೆ ದೊರೆತಿದೆ. ಆದರೆ ಇದರಿಂದ ಅವರ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳು ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿವೆ ಎಂದರ್ಥವಲ್ಲ. ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದ್ದು, ಆರೋಪಗಳ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ CID ತನಿಖೆ, ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟೀರಿಯಲ್ ತನಿಖೆ ಮತ್ತು ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಸಾಕ್ಷ್ಯಾಧಾರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಧಾರವಾಗಲಿದೆ.
