‘ಜನತಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ 1951’ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 125A ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ಚುನಾಯಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಚುನಾವಣಾ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರುಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದೀಪಂಕರ್ ದತ್ತಾ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಶೀಲ್ ನಾಗು ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠವು, ಇಂತಹ ದೂರುಗಳಿಗೆ ‘ದಂಡ ಪ್ರಕ್ರಿಯಾ ಸಂಹಿತೆ, 1973’ರ (Code of Criminal Procedure, 1973) ಸೆಕ್ಷನ್ 195(1)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬರುವ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಸೆಕ್ಷನ್, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸರ್ಕಾರಿ ನೌಕರರೇ ದೂರು ನೀಡಬೇಕೆಂದು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಿಆರ್‌ಪಿಸಿಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 195(1)ರಲ್ಲಿ, ‘ಜನತಾ ಪ್ರಾತಿನಿಧ್ಯ ಕಾಯ್ದೆ’ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 125A ಸೇರಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಸೆಕ್ಷನ್ 125A, ತಮ್ಮ ನಾಮಪತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅಥವಾ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಡುವ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ವಿಧಿಸುತ್ತದೆ.
"ಒಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆಲ್ಲುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಳ್ಳು ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧದ ಸಂಜ್ಞೆಯವನ್ನು (cognizance) ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕಾದರೆ ದೂರುದಾರರು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರೇ ಆಗಿರಬೇಕು ಎಂಬುದು ಶಾಸಕಾಂಗದ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದ್ದರೆ, ಸಿಆರ್‌ಪಿಸಿಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 195ಕ್ಕೆ ತಿದ್ದುಪಡಿ ತರುವ ಮೂಲಕವೇ ಅದನ್ನು ಒದಗಿಸಬಹುದಿತ್ತು" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅವಲೋಕಿಸಿದೆ.
ತೀರ್ಪನ್ನು ಬರೆದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ದತ್ತಾ ಅವರು, ಸಿಆರ್‌ಪಿಸಿಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 195 ಅನ್ನು 2006ರಲ್ಲಿ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಸೆಕ್ಷನ್ 125ಎ ಅನ್ನು 2002ರಲ್ಲೇ ಪರಿಚಯಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಸಕಾಂಗವು ಸೆಕ್ಷನ್ 195ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುವ ಅಪರಾಧಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 125ಎ ಅನ್ನು ಸೇರಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಈ ರೀತಿ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದನ್ನು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಸೆಕ್ಷನ್ 125ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೂರನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು ಮಾತ್ರವೇ ದಾಖಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುವ ಯಾವುದೇ ನಿಬಂಧನೆಯು ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ “ಬೇರೆ ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಏನೇ ಅಡಕವಾಗಿದ್ದಾಗ್ಯೂ” ಸೆಕ್ಷನ್ 125ಎ ನಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಶಿಕ್ಷೆಯು ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಿಬಂಧನೆಯನ್ನೂ ಸಹ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಇಲ್ಲಿ ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ.
ರಾಜಕುಮಾರ್ ಮಡ್ಕಿ ಎಂಬವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇಲ್ಮನವಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದಿಂದ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. 2023ರ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಬೀದರ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕ ವಿಧಾನಸಭೆಗೆ ಶಾಸಕರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಶೈಲೇಂದ್ರ ಬೆಲ್ದಾಳೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ರಾಜಕುಮಾರ್ ಮಡ್ಕಿ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಈ ದೂರನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಮಡ್ಕಿ ಅವರು ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು.
ಬೆಲ್ದಾಳೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಾಮಪತ್ರದೊಂದಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ವಸತಿ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸುಳ್ಳು ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮಡ್ಕಿ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು. ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 125ಎ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಅಪರಾಧ ನಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮುಖ್ಯ ಮೆಟ್ರೋಪಾಲಿಟನ್ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ ಅವರ ಮುಂದೆ ಸಿಆರ್‌ಪಿಸಿಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 200ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಖಾಸಗಿ ದೂರನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು.
ಸಿಆರ್‌ಪಿಸಿಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 195(1)ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು ಇಲ್ಲಿ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಈ ದೂರನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಇಂತಹ ದೂರನ್ನು ಒಬ್ಬ ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿ ದಾಖಲಿಸುವಂತಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕೇವಲ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸೇವಕರು ಮಾತ್ರವೇ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು.
ಖಾಸಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ದೂರು ನೀಡಲು ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಟ್ಟರೆ, ಅದು ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗೆದ್ದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ಅಪರಾಧ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಪ್ರಜಾಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 125ಎ ನ ಮೂಲ ಉದ್ದೇಶವನ್ನೇ ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಬೆಲ್ದಾಳೆ ಅವರ ಪರ ವಕೀಲರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮುಂದೆ ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ, 2020ರ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಯನ್ನು ವಕೀಲರು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದರು. ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಲೋಪದೋಷಗಳು ಕಂಡುಬಂದಲ್ಲಿ ಆಯೋಗವೇ ಅಂತಹ ದೂರುಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ, ಅವುಗಳ ಸ್ವರೂಪಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಒಪ್ಪಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆ ಪ್ರಕಟಣೆಯಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ವಕೀಲರು ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ್ದರು.
ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅನುಸರಿಸಿದ್ದ ಕಾನೂನು ಆಧಾರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವಾಗ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಮತ್ತು ಪತ್ರಿಕಾ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
"ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು (ಶಾಸನಗಳನ್ನು) ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವುದು ಮೂಲಭೂತವಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಕೆಲಸವಾಗಿದೆ" ಎಂದು ಪೀಠವು ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಅವಲೋಕಿಸಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಬೆಲ್ದಾಳೆ ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಮರುಜೀವಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಅವರ ವಸತಿ ವಿಳಾಸಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಆರೋಪವನ್ನು ದಾಖಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ (prima facie) ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವರು ದೋಷಿ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯು ತೀರಾ ದೂರದ ಮಾತಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವುದು ಕೇವಲ ನ್ಯಾಯಾಂಗದ ಸಮಯವನ್ನು ವ್ಯರ್ಥ ಮಾಡಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಪೀಠವು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಆದರೂ, ದೂರನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. ಚುನಾಯಿತ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಕಿರುಕುಳ ನೀಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಹೂಡಲಾದ ಕ್ಷುಲ್ಲಕ ದೂರುಗಳು ಅಥವಾ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿ ಪ್ರಕರಣದ ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಸಂದರ್ಭಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಸೂಕ್ತವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಈ ಷರತ್ತುಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿಯನ್ನು ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳೇ ಭರಿಸಬೇಕೆಂದು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
Courtesy :livelaw.in
