ಬೆಂಗಳೂರು: ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸುವ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ನಡೆದಿರುವ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಲೋಪಗಳು ನಡೆದಿರುವುದನ್ನು ದಿ ವೈರ್ ವರದಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ ವೇಳೆ ಗೈರುಹಾಜರಿ, ಸ್ಥಳಾಂತರ, ಮರಣ ಮತ್ತು ದ್ವಂದ್ವ ನೋಂದಣಿ (ASDD) ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಕನಿಷ್ಠ 1,635 ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಈ ಪೈಕಿ ಕೆಲವರ ಹೆಸರುಗಳು ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಬದಲಿಗೆ ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಅವರ ಹಳೆಯ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ ಸಂಖ್ಯೆ (EPIC) ಮಾತ್ರ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಫಾರ್ಮ್ 6 ಮೂಲಕ ಹೊಸದಾಗಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗುವವರಿಗೆ ಹೊಸ EPIC ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಬೇಕು. ಆದರೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಸಾವಿರಾರು ಮತದಾರರ ಹಳೆಯ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೇ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.
ನವೆಂಬರ್ 20ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ದಿ ವೈರ್, ದಿ ಹಿಂದೂ ನಡೆಸಿದ ತನಿಖೆಯ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಎಸ್ಐಆರ್ನಲ್ಲಿ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾದ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದರ ಜತೆಗೆ, ಅವರ ಹಳೆಯ EPIC ಸಂಖ್ಯೆಗಳೂ ಹಾಗೆಯೇ ಉಳಿದಿರುವುದನ್ನು ವರದಿ ಗಮನಸೆಳೆದಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ 28 ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದ್ದು, ASDD ವರ್ಗದ ನಾಲ್ಕೂ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದ ಮತದಾರರು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ್ದಾರೆ.
ಕರಡು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಡಲ್ಪಟ್ಟವರು ಮತ್ತೆ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಸೂಚನೆಯಂತೆ ಫಾರ್ಮ್ 6 ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ ಅರ್ಜಿ ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಾಗಿದ್ದು, ಈ ಮೂಲಕ ಮರು ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗುವವರಿಗೆ ಹಳೆಯ EPIC ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಆಯೋಗದ ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲಿನ ನಿಯಮ. ಹೀಗಾಗಿ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೇ ಮುಂದುವರಿದಿರುವುದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಿದೆ.
ಎಸ್ಐಆರ್ನಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾದವರೂ ಜೀವಂತವಾಗಿರುವ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದೇಶದ ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿನ 1,635 ಮತದಾರರ ಪೈಕಿ ಕೆಲವರನ್ನೂ ಎಣಿಕೆ ನಮೂನೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದ ಕಾರಣ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಗುರುತಿಸಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ವರದಿ ಹೇಳಿದೆ. ಅಂದರೆ, ಮತದಾರರು ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿರುವುದಾಗಲಿ ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ನಮೂನೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗದ ಕಾರಣ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿ ಸುಧಾ ಎಂಬ ಮತದಾರರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ವರದಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದೆ. ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಬ್ಯಾಟರಾಯನಪುರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಎಸ್ಐಆರ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರನ್ನು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ಆನೇಕಲ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಅಚ್ಚರಿಯ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಬದಲಾಗಿದ್ದರೂ ಅವರ ಹಳೆಯ EPIC ಸಂಖ್ಯೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಇಂತಹ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ತಾಂತ್ರಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಲ್ಲ; ಮತದಾರರ ಗುರುತು ಮತ್ತು ನೋಂದಣಿಯ ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹತೆಯನ್ನೇ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತಿವೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕೈಪಿಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಒಮ್ಮೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಅಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮತ್ತೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲು ಫಾರ್ಮ್ 6 ಮೂಲಕ ಹೊಸದಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ಹೊಸ EPIC ಸಂಖ್ಯೆ ನೀಡಬೇಕು. ಈಗಾಗಲೇ ನೀಡಿದ್ದ ವಿಶಿಷ್ಟ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗಾಗಿ ಕಾಯ್ದಿರಿಸುವ ಅಥವಾ ಮತ್ತೆ ಬಳಸುವ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಫಾರ್ಮ್ 6 ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗಾಗಿ ಇರುವ ಅರ್ಜಿಯಾಗಿದ್ದು, ಈಗಾಗಲೇ ನೋಂದಾಯಿತರಾಗಿದ್ದವರ ವಿಳಾಸ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಅಥವಾ ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಟ್ಟವರನ್ನು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಸೇರಿಸುವ ವಿಧಾನವಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತವೆ.
ಆದರೆ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವಿದೆ. ನವೆಂಬರ್ 6ರಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಏಳು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ASDD ವರ್ಗಗಳಿಗೆ ತಪ್ಪಾಗಿ ಸೇರಿಸಲಾದ ಮತದಾರರನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಿ, ಅವರ ಹಳೆಯ EPIC ಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೇ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆ ಏಳು ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಹೀಗಾಗಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮತದಾರರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ 3ರಂದು ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ್ದ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವೇ ಅನ್ವಯವಾಗಬೇಕಿತ್ತು. ಅದರಂತೆ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಕೈಬಿಟ್ಟಿದ್ದ ಹಿಂದಿನ ಮತದಾರರು ಫಾರ್ಮ್ 6 ಸಲ್ಲಿಸಿ ಹೊಸದಾಗಿ ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ EPIC ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ.
ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದ್ದ 1,635 ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆಗಳೊಂದಿಗೇ ಹೇಗೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡವು ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಉತ್ತರಿಸಬೇಕಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆ ನಡೆಸಿ ಈ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆಯೇ ಅಥವಾ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಗುರುತಿಸಲಾದ ನಮೂದುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ವಿಫಲವಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು ಎಂದು ದಿ ವೈರ್ ವರದಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಿ ನಿಖರಗೊಳಿಸುವುದೇ ಎಸ್ಐಆರ್ನ ಉದ್ದೇಶ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದರೆ ಅಳಿಸುವಿಕೆಗೆ ಗುರುತಿಸಿದ್ದ ಹೆಸರುಗಳೇ ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿರುವುದು ಈ ಉದ್ದೇಶದ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ದಾಖಲಾದವರು ಜೀವಂತವಾಗಿರುವುದು, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದವರು ಬೇರೆ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ EPIC ಸಂಖ್ಯೆಗಳೇ ಮುಂದುವರಿಯುವುದು ಚುನಾವಣಾ ದಾಖಲೆಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿನ ಲೋಪಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿತೋರಿಸಿದೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ಇಂತಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಕೇವಲ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳಾಗಿ ಉಳಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಅರ್ಹ ನಾಗರಿಕನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ 1,635 ಪ್ರಕರಣಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದರ ಜತೆಗೆ, ಯಾವ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮರುಸೇರ್ಪಡೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ, EPIC ಸಂಖ್ಯೆಗಳು ಏಕೆ ಬದಲಾಗಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಲೋಪ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸಮಗ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಬೇಕಿದೆ.
ಕೃಪೆ: ದಿ ವೈರ್


