ಕೊಲ್ಕತ್ತಾ: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಆಡಳಿತ ರಾಜಕಾರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿರುವ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ (ಟಿಎಂಸಿ)ಯ ಆಂತರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಇದೀಗ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕಿನ ಸಂಘರ್ಷವಾಗಿ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಟಿಎಂಸಿಯ ಎರಡು ಬಣಗಳು ಪಕ್ಷದ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಹಾಗೂ ‘ಹೂವು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು’ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಯ ಮೇಲೆ ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ಇಸಿ) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 17ರಂದು ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದು, ಮುಂಬರುವ ನಂದಿಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ರೆಜಿನಗರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬಣವೂ ‘ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನಾಗಲಿ, ಪಕ್ಷದ ಮೀಸಲು ‘ಹೂವು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು’ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನಾಗಲಿ ಬಳಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಣ ತೀವ್ರ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ಪಕ್ಷದ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಸಂಸದ ಕಲ್ಯಾಣ್ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ, ಆಯೋಗದ ಆದೇಶ ‘ಕಾನೂನಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದು, ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಕಾನೂನು ದೋಷಗಳಿವೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಾಸ್ತವಾಂಶಗಳು ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಕ್ಷೇಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮಧ್ಯಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕೆಲವು ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರಬಹುದು ಎಂದಿರುವ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಬಣದ ಪರವಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಉತ್ತರ ಸಲ್ಲಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಬಂಡಾಯ ಬಣದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕರಲ್ಲೊಬ್ಬರಾದ ಟಿಎಂಸಿ ಶಾಸಕ ಅಖ್ರುಝಮಾನ್ ಅನ್ಸಾರಿ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ತಮ್ಮ ಬಣವೂ ಪಕ್ಷದ ಮೂಲ ‘ಹೂವು-ಹುಲ್ಲು’ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನೇ ಬಯಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಆಯೋಗ ಮಧ್ಯಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡಿರುವುದರಿಂದ ಅದಕ್ಕೆ ಬದ್ಧರಾಗುವುದಾಗಿ ಅವರು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದಾಗ ಪಕ್ಷದ ‘ಅಧಿಕೃತ ಮತ್ತು ಮೂಲ’ ಹೆಸರು ಹಾಗೂ ಚಿಹ್ನೆ ತಮ್ಮ ಬಣಕ್ಕೆ ದೊರೆಯಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನೂ ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪ್ರಕಾರ, ‘ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಎರಡು ಪ್ರತಿಸ್ಪರ್ಧಿ ಗುಂಪುಗಳು ಅಸ್ತಿತ್ವದಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, 1968ರ ಚುನಾವಣಾ ಚಿಹ್ನೆಗಳ (ಮೀಸಲಾತಿ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ) ಆದೇಶದ ಪ್ಯಾರಾ 15ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ನಂದಿಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ರೆಜಿನಗರ ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ ಈಗಾಗಲೇ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವುದರಿಂದ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಯ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬೇಕಾದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗ ಹೇಳಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಮಧ್ಯಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಮಧ್ಯಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಡಿ ಎರಡೂ ಬಣಗಳು ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ. ಪ್ರತಿ ಬಣವೂ ಮೂರು ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಆದ್ಯತೆಯ ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಕ್ತ ಚಿಹ್ನೆಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಮೂರು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಅಗತ್ಯವಿದ್ದರೆ ತಮ್ಮ ಹೊಸ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ‘ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್’ ಎಂಬ ಮಾತೃಪಕ್ಷದೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ಅವಕಾಶವನ್ನೂ ಎರಡೂ ಬಣಗಳಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪಲ್ಲ; ಪಕ್ಷದ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ಇನ್ನೂ ಬಾಕಿಯಿದೆ.
ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಟಿಎಂಸಿ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ 1998ರ ನಂತರ ಇದೇ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಪಕ್ಷದ ಪರಿಚಿತ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ‘ಹೂವು-ಹುಲ್ಲು’ ಚಿಹ್ನೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಈ ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳ ಇವಿಎಂನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಬಳಿಕ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ 1998ರ ಜನವರಿ 1ರಂದು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದರು. ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ‘ಹೂವು ಮತ್ತು ಹುಲ್ಲು’ ಚಿಹ್ನೆ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯ ಗುರುತಿನೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಬೆಸೆದುಕೊಂಡಿತು. ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರು ಈ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತತೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ವಿವರಿಸುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಯ ಮೇಲಿನ ಹಕ್ಕಿನ ವಿವಾದವು ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಗುರುತಿನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಉಳಿಯದೆ, ಟಿಎಂಸಿಯ ಸಂಘಟನಾ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲಿನ ಹೋರಾಟವಾಗಿಯೂ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ.
ಟಿಎಂಸಿಯೊಳಗಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು 2026ರ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಬಳಿಕ ಬಹಿರಂಗ ಸ್ವರೂಪ ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ವಿರುದ್ಧ ಬಂಡಾಯ ಎದ್ದ ಗುಂಪಿನ ನೇತೃತ್ವವನ್ನು ಋತಬ್ರತ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ವಹಿಸಿಕೊಂಡರು. ಬಂಡಾಯ ಶಾಸಕರ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಗುಂಪು ಅವರನ್ನು ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲಿಸಿತು. ನಂತರ ಸಂಘಟನೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಶಾಸಕಾಂಗ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕತ್ವ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ವಿವಿಧ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮಾನ್ಯತೆ ಕುರಿತಾದ ವಿವಾದ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿಸ್ತರಿಸಿತು. ಈ ಸಂಘರ್ಷ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಯ ಹಕ್ಕಿನ ವಿಚಾರವಾಗಿ ತಲುಪಿದೆ.
ಬಂಡಾಯ ಪಾಳಯವು ಟಿಎಂಸಿಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿಯನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. 2022ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಅವಧಿ 2025ರ ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲೇ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದು ಅದರ ವಾದವಾಗಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಬಣ ಈ ವಾದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದ್ದು, ಪಕ್ಷದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಅಧಿಕಾರಾವಧಿ ಮುಗಿದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ರಚನೆ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರದ ಮಾನ್ಯತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಈ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳೂ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಕರಣದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿವೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮುಂದೆ ಎರಡೂ ಬಣಗಳು ತಮ್ಮ ತಮ್ಮ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದು, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಆಯೋಗವು ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳ ವಾದಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಆಲಿಸಿತ್ತು. ನಂತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ದಾಖಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ವಾದಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಆಯೋಗ, ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳು ಸಮೀಪಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಮೊದಲು ಮಧ್ಯಂತರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುವ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ಈ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶವು ಯಾವ ಬಣವೇ ‘ಅಸಲಿ ಟಿಎಂಸಿ’ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಆಯೋಗದ ಕ್ರಮ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ನಂದಿಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ರೆಜಿನಗರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳ ಮೇಲೂ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ. ಎರಡೂ ಬಣಗಳು ಈಗಾಗಲೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಘೋಷಿಸಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಪಕ್ಷದ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಯಿಲ್ಲದೆ ಚುನಾವಣಾ ಕಣಕ್ಕಿಳಿಯಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿದೆ. ಮತದಾರರ ಮುಂದೆ ಎರಡೂ ಬಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳು ಇರಲಿದ್ದು, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ಬರುವವರೆಗೆ ಟಿಎಂಸಿಯ ಮೂಲ ರಾಜಕೀಯ ಗುರುತಿನ ಕುರಿತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಬಿಜೆಪಿ ಕೂಡ ಟಿಎಂಸಿ ವಿರುದ್ಧದ ರಾಜಕೀಯ ಟೀಕೆಗೆ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ನಾಯಕರು ಟಿಎಂಸಿಯ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷವನ್ನು ಪಕ್ಷದ ಸಂಘಟನಾ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶದ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ನಂದಿಗ್ರಾಮ್ ಮತ್ತು ರೆಜಿನಗರ ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಮೀಸಲು ಚಿಹ್ನೆಯ ಬಳಕೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗಿದ್ದು, ಟಿಎಂಸಿಯ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಯ ಅಂತಿಮ ಹಕ್ಕಿನ ಕುರಿತು ನಿರ್ಧಾರ ಇನ್ನೂ ಹೊರಬರಬೇಕಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆ, ಟಿಎಂಸಿಯೊಳಗಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಈಗ ನಾಯಕತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಮೀರಿ ಪಕ್ಷದ ಅಧಿಕೃತ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಗುರುತಿನ ಮೇಲೆಯೇ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಿದೆ.
ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಬಣ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಬಂಡಾಯ ಬಣ ಅದನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿ ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮೂಲ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆ ತಮ್ಮದಾಗಲಿದೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ವಾಸದಲ್ಲಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಹಂತದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರವೇ ‘ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್’ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ‘ಹೂವು-ಹುಲ್ಲು’ ಚಿಹ್ನೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಹಕ್ಕು ಯಾರಿಗೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟವಾಗಲಿದೆ.
