ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳು ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (Special Intensive Revision – SIR)ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ಆದೇಶಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಮ್ಮತದಿಂದಲೇ ಹೊರಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಹಾಗೂ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖ್‌ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಮತ್ತು ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಮೂವರ ಪೀಠದ ಒಮ್ಮತದ ಸಮ್ಮತಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾದ ಜಂಟಿ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಅನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಆಂತರಿಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ಕುರಿತು ಮಾಧ್ಯಮವೊಂದು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದ ತನಿಖಾ ವರದಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಇಸಿ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯು ಇಂದು (ಮಂಗಳವಾರ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27) ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ನಡೆದಿದೆ. ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸಂಧು ಮತ್ತು ಜೋಶಿ ಅವರು ಕಳೆದ 10 ತಿಂಗಳ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ 14 ಬಾರಿ ಆಂತರಿಕ ಆಕ್ಷೇಪಣೆ ಹಾಗೂ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು. ಆಯೋಗದ ಅನೇಕ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ತಮಗೆ ತಿಳಿಸದೆ ಅಥವಾ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸದೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ದೂರಿದ್ದರು. ಈ ವರದಿಯನ್ನು ಆಧಾರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕು ಸಂಘಟನೆಗಳು ಆಯೋಗದ ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದವು.
ತಮ್ಮ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಎಲ್ಲಾ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿರುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಜೂನ್ 24, 2025, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2025 ಮತ್ತು ಮೇ 14, 2026 ರಂದು ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಮೂರು ಮುಖ್ಯ SIR ಆದೇಶಗಳು ಮೂವರೂ ಆಯುಕ್ತರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಒಮ್ಮತದಿಂದಲೇ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ, ಜುಲೈ 29, 2026 ರಂದು ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರು ಕೇಂದ್ರ ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಟಿ.ವಿ. ಸೋಮನಾಥನ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದ ಸಂಗತಿಯನ್ನು ಆಯೋಗ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ. ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯೊಬ್ಬರು ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಆಂತರಿಕ ಕೆಲಸ ಹಂಚಿಕೆ ಆದೇಶದ ಕುರಿತು ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದರಿಂದ, ಜುಲೈ 30 ರಂದು ಆ ಆದೇಶವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು ಎಂದು ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆಯೋಗದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸಿರುವ ಇಸಿ, ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರದ ಫೈಲ್‌ಗಳು ಮೊದಲು ಒಬ್ಬ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ, ನಂತರ ಎರಡನೇ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ CECಗೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ. ಸಮಾಲೋಚನೆ ವೇಳೆ ವ್ಯಕ್ತಿಗತವಾಗಿ ಆಯುಕ್ತರು ಬರೆಯುವ ಟಿಪ್ಪಣಿಗಳು, ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಅಥವಾ ಸಲಹೆಗಳು “ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕೃತ ನಿರ್ಧಾರ”ಗಳಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದೆ. 2023 ರ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 18 ರ ಪ್ರಕಾರ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಒಮ್ಮತ ಅಥವಾ ಬಹುಮತದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಇನ್ನು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದ್ದ Form 6 ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿರುವ ಆಯೋಗ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ Form 6 ಅನ್ನು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ SIR ಗಾಗಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರವನ್ನು (Declaration) ಬಳಸಲಾಗಿದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಇವೆರಡೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದುದರಿಂದ ಗೊಂದಲ ಉಂಟಾಗಿತ್ತು, ಹೀಗಾಗಿ ಅಕ್ಟೋಬರ್ 21 ರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ತೋರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅಫಿಡವಿಟ್ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಆಯೋಗವು ತನ್ನ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮತದ ನಿಲುವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇಬ್ಬರು ಆಯುಕ್ತರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ಆಂತರಿಕ ಆಕ್ಷೇಪ ದಾಖಲಿಸುತ್ತಿದ್ದುದು ಹಾಗೂ ನೇರವಾಗಿ ಸಂಪುಟ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆಯುವ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದ್ದುದು ಆಯೋಗದ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ರಚನೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಭೀರ ಸಂವಹನ ಕೊರತೆ ಇತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತದೆ. ‘ತಾರ್ಕಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ’ (Logical Discrepancy) ನೆಪದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಏಕಾಏಕಿ ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ಮತ್ತು ಹಳೆಯ ಮತದಾರರಿಗೂ ಮತ್ತೆ Form 6 ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಕಸಿದುಕೊಳ್ಳುವ ಯತ್ನ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಹಾಗೂ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಅನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಲಿದೆ ಮತ್ತು SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಖಾತರಿಪಡಿಸಲಿದೆ ಎಂಬುದು ತೀವ್ರ ಕುತೂಹಲ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ಆಯೋಗದ ಒಮ್ಮತದ ಹಕ್ಕುನಾದದ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಆಂತರಿಕ ಅಸಮಾಧಾನ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆಯ ಕೊರತೆ ಇನ್ನೂ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ.
