18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಯುವಜನರನ್ನು (Gen Z) ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ‘ವಿಶೇಷ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (SSR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು 2024 ರಿಂದ ತಡೆಹಿಡಿಯಲ್ಪಟ್ಟಿರುವುದು ಹಾಗೂ ಈ ವಿಷಯವಾಗಿ ಕೇಂದ್ರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದಲ್ಲಿ (ECI) ಆಂತರಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಉದ್ಭವಿಸಿರುವುದು ವರದಿಯಾದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಸಮರ ಶುರುವಾಗಿದೆ. “ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರು ದೇಶದ ಯುವಜನತೆಗೆ ಹೆದರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಹೀಗಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ದೂರವಿಡಲು ಸಂಚು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ,” ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಆರೋಪ ಮಾಡಿದೆ.
‘ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್’ (ET) ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, 18 ವರ್ಷ ತಲುಪುವ ಹೊಸ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವ ‘ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್’ (SSR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು 2024 ರ ನಂತರ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆದಿಲ್ಲ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಮೇ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ ಪ್ರಕಟಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ 2026-27 ರ ಅವಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಈ ವರ್ಷವೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿಲ್ಲ.
ಆಯೋಗದೊಳಗಿನ ಆಂತರಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಕಾರಣ?
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಲು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ (CEC) ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಮತ್ತು ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸುಖ್ಬೀರ್ ಸಿಂಗ್ ಸಂಧು ಹಾಗೂ ವಿವೇಕ್ ಜೋಶಿ ನಡುವೆ ಸಹಮತ ಇಲ್ಲದಿರುವುದೇ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಎಂದು ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಕಳೆದ 10 ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಆಯೋಗ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಹಲವು ನಿರ್ಧಾರಗಳಿಗೆ ಇಬ್ಬರು ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರು ಬರೋಬ್ಬರಿ 14 ಬಾರಿ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿಯೇ ಆಕ್ಷೇಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂಬ ‘ದಿ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್ಪ್ರೆಸ್’ ತನಿಖಾ ವರದಿಯ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ಹೊಸ ಸ್ಫೋಟಕ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.
ಏನಿದು ವಿಶೇಷ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SSR)? ‘
ಎಸ್ಐಆರ್’ (SIR) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸಮಗ್ರ ಹಾಗೂ ಕಠಿಣ ಪರಿಶೀಲನೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ‘ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್’ ಎಂಬುದು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೊಸದಾಗಿ 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಯುವಕರನ್ನು ಸೇರಿಸಲು ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ವಾಡಿಕೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ.
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಯುವಜನತೆಗೆ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ದಿನಾಂಕಗಳಲ್ಲಿ (ಜನವರಿ 1, ಏಪ್ರಿಲ್ 1, ಜುಲೈ 1 ಮತ್ತು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 1) ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ 18 ವರ್ಷ ತಲುಪುವ ಯುವಕರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಲು ಮುಂದಿನ ಜನವರಿವರೆಗೆ ಕಾಯಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿರುವುದಿಲ್ಲ. ‘ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ 1950’ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 21 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ನಡೆಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, 2024ರ ನಂತರ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಿದ್ದು, 2025ರಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾದ ‘SIR’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ನಂತರ ಇತರ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವಾಗ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಕಾನೂನು ಸಲಹೆಯನ್ನೂ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವರ್ಷ 18 ವರ್ಷ ತುಂಬುವ ಯುವಕರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲು ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಮರುಆರಂಭಿಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ ಮತ್ತು ಎಸ್ಐಆರ್ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ನಿಲ್ಲಿಸಬಾರದು ಎಂದು ಆಯುಕ್ತರಾದ ಸಂಧು ಮತ್ತು ಜೋಶಿ ಪ್ರಬಲವಾಗಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಯುವಕರ ಭಯ’: ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಾಗ್ದಾಳಿ
ವರದಿಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, “ಮೋದಿ ವಿರುದ್ಧ ಯುವಜನತೆ ನಿಂತಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಭಯ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಈ ಆತಂಕದಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಅವರು ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಜೊತೆಗೂಡಿ ಯುವಕರನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲು ಸಂಚು ರೂಪಿಸಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ವರ್ಷ ವಿಧಾನಸಭೆ ಚುನಾವಣೆ ಎದುರಿಸಲಿರುವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಗೋವಾವನ್ನು ಉದಾಹರಿಸಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, “ಚುನಾವಣೆ ಹತ್ತಿರವಿದ್ದರೂ ಅಲ್ಲಿ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ನಡೆಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ 18 ವರ್ಷ ತುಂಬಿದ ಹೊಸ ಯುವ ಮತದಾರರು ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ. ಬಿಹಾರದಲ್ಲೂ ಎಸ್ಐಆರ್ ಮುಗಿದಿದ್ದರೂ ಎಸ್ಎಸ್ಆರ್ ಆರಂಭವಾಗಿಲ್ಲ. ಯುವಜನತೆ ನಿಮ್ಮ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಸೂಕ್ತ ಪಾಠ ಕಲಿಸಲಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ರಾಜ್ಯಸಭಾ ಸಂಸದ ಜೈರಾಮ್ ರಮೇಶ್ ಮಾತನಾಡಿ, “ಜೆನ್ ಝಿ ಯುವಕರು ಬೀದಿಗಿಳಿದು ತಮ್ಮನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡು ಹೆದರಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿ, ಗ್ಯಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಬಳಸಿ ಯುವಕರನ್ನು ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಸಂಸತ್ತಿನ ಮೂಲಕ ಮತದಾನದ ವಯಸ್ಸನ್ನು 21 ರಿಂದ 18 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಸಿ ಯುವಜನರಿಗೆ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಯುವಕರ ಆಶೋತ್ತರಗಳನ್ನು ಹೊಸಕಿ ಹಾಕಿ, ಹಿಂಬಾಗಿಲ ಮೂಲಕ ಅವರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಕಸಿಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ,” ಎಂದು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ನಡುವೆ ಎಕನಾಮಿಕ್ ಟೈಮ್ಸ್ ವರದಿಗೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಇನ್ನೂ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಆಂತರಿಕ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಭೇದಗಳು ಸಹಜ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮತ್ತು ಕಳೆದ 10 ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರಗಳು ಸರ್ವಸಮ್ಮತಿಯಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದವು ಎಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ಪ್ರಕಟಣೆ ನೀಡಿತ್ತು.
