ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂದೂರ್ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಬಂಧನ: ಕಾಲೇಜು ಮೊದಲು ಶಿಸ್ತಿಗೊಳಪಡಲಿ ಎಂದ ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಮುಂಬೈ: ಆಪರೇಷನ್ ಸಿಂದೂರ್ ಅನ್ನು ಟೀಕಿಸಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಪುಣೆಯ ಹದಿಹರೆಯದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡುತ್ತಾ, ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಿಂಹಗಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು “ಕಠಿಣ ಅಪರಾಧಿ”ಯಂತೆ ನಡೆಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಟೀಕಿಸಿತು.

ಇದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆಘಾತಕಾರಿ. ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಕೆಯ ಜೀವನವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆಂದು ತೋರುತ್ತದೆ. ಅದೇ ರೀತಿ, ಕಾಲೇಜು ಕೂಡ ಇದರಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಇನ್ನೂ ಆಘಾತಕಾರಿ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಗೌರಿ ಗೋಡ್ಸೆ ಮತ್ತು ಸೋಮಶೇಖರ್ ಸುಂದರೇಶನ್ ಅವರ ರಜಾ ಪೀಠವು ಟೀಕಿಸಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ಪುಣೆಯ ಯೆರವಾಡಾ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹದಲ್ಲಿರುವ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿದೆ.

ಸಾವಿತ್ರಿಬಾಯಿ ಫುಲೆ ಪುಣೆ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿತವಾಗಿರುವ ಸಿಂಘಡ್ ಅಕಾಡೆಮಿ ಆಫ್ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ವರ್ಷದ ಐಟಿ ಎಂಜಿನಿಯರಿಂಗ್ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ 19 ವರ್ಷದ ಖಾದಿಜಾ ಶೇಖ್ ಅವರನ್ನು ಮೇ 9ರಂದು ಭಾರತ-ಪಾಕ್ ಯುದ್ಧದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಕಥೆಗಳಿಗಾಗಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಮೇ 7ರಂದು ಇನ್‌ಸ್ಟಾಗ್ರಾಮ್ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೆದರಿಕೆಗಳ ಸುರಿಮಳೆಯ ನಂತರ ಖಾದಿಜಾ ಅವುಗಳನ್ನು ಅಳಿಸಿದರು.

ಅಂತಹ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಂಡ ಹುಡುಗಿಯ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಯುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯೊಬ್ಬಳ “ಅವಿವೇಕದ ಕೃತ್ಯ” ಎಂದು ಕರೆಯಬಹುದು ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯ, “ಹುಡುಗಿ ಏನೋ ಒಂದು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದಾಳೆ. ಅವಳಿಗೆ ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಬದಲು, ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಅವಳನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಅಪರಾಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ಮಾಧ್ಯಮ ವರದಿಗಳು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿವೆ.

ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜಿನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದೆ. “ಯಾರೋ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ನೀವು ಅವಳ ಜೀವನವನ್ನು ಹೀಗೆಯೇ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತೀರಿ? ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯ ಜೀವನ ಹಾಳಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಕಠಿಣವೆನಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಧ್ವನಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ಆದೇಶಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೂರ್ಯಾಸ್ತದ ಮೊದಲು ಆಕೆಯನ್ನು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲು ವಿಫಲವಾದರೆ ನಂತರ ಯಾವುದೇ ನೆಪಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತು.

“ಕಾಲೇಜು ಪರೀಕ್ಷೆಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವಂತೆ ಆಕೆಯನ್ನು ಸಂಜೆಯೇ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಜೈಲಿನ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಅಧಿಕಾರಿಗೆ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಹೇಳಿತು, ಆಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಹೊರಡಿಸಲಾದ ಆದೇಶವನ್ನು ಅಮಾನತುಗೊಳಿಸಿತು ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಹಾಲ್ ಟಿಕೆಟ್ ನೀಡುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ತನ್ನ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡದೆ ಆತುರದಿಂದ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಅಳಿಸಿ, ಪಶ್ಚಾತ್ತಾಪ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ ಮತ್ತು ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಬಾರದಿತ್ತು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಿದೆ. ಖದೀಜಾ ಶೇಖ್ ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿ ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತಾ, 2023 ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 152, 196, 197, 299, 352 ಮತ್ತು 353 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಪುಣೆ ನಗರ ಪೊಲೀಸರ ಜೊತೆಗೆ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಭಯೋತ್ಪಾದನಾ ನಿಗ್ರಹ ದಳ (ATS), ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆ (NIA) ಮತ್ತು ಗುಪ್ತಚರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಪ್ರಕರಣದ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಕೊಂಡಿದ್ದವು.

ಮೇ 9ರಂದು ಆಕೆಯ ಬಂಧನದ ನಂತರ ಆಕೆಯ ಕಾಲೇಜು ಒಂದು ಅಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪತ್ರವನ್ನು ನೀಡಿತು, ಆ ಹುಡುಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಗೆ ಅಪಖ್ಯಾತಿ ತಂದಿರುವುದರಿಂದ, ಸಂಸ್ಥೆಯ ನೀತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದು ಸಮರ್ಥನೀಯ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತ್ತು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ “ರಾಷ್ಟ್ರ ವಿರೋಧಿ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು” ಹೊಂದಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು “ಕ್ಯಾಂಪಸ್ ಸಮುದಾಯ ಮತ್ತು ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡಿದ್ದಾಳೆ” ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿತ್ತು. ಆಕೆಯ ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಬಾಲಕಿಯನ್ನು ಕಾಲೇಜಿನಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಬೇಕಾಯಿತು.

ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸರ್ಕಾರಿ ವಕೀಲ ಪಿ.ಪಿ. ಕಾಕಡೆ, ಬಾಲಕಿಯ ಪೋಸ್ಟ್ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು. “ರಾಜ್ಯವು ಒಬ್ಬ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಯನ್ನು ಈ ರೀತಿ ಬಂಧಿಸಲು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ? ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕೆಂದು ರಾಜ್ಯವು ಬಯಸುತ್ತದೆಯೇ? ರಾಜ್ಯದಿಂದ ಇಂತಹ ಆಮೂಲಾಗ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯು ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಆಮೂಲಾಗ್ರಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಬಾಲಕಿಯ ಅಶಿಸ್ತಿನ ಕ್ರಮಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಲೇಜನ್ನು ತರಾಟೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ಪೀಠವು, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಿಧಾನವು ಶಿಕ್ಷೆಯಲ್ಲ, ಸುಧಾರಣೆಯಾಗಿರಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕೆಲವು ಶಿಸ್ತನ್ನು ಅನುಸರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕಾಲೇಜಿನ ವಕೀಲರು ವಾದಿಸಿದಾಗ, ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು, “ಇದರಿಂದ ನಿಮ್ಮನ್ನು ತಡೆಯುವವರು ಯಾರು? ಮೊದಲು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಶಿಸ್ತನ್ನು ಬೆಳೆಸಿ, ನಂತರ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಶಿಸ್ತುಗೊಳಿಸಿ. ನೀವು ಬೋಧಿಸುವುದನ್ನು ಅಭ್ಯಾಸ ಮಾಡಿ” ಎಂದು ಟೀಕಿಸಿದರು.

“ಅವಳನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವ ಮತ್ತು ಅವಳಿಗೆ ಅರ್ಥವಾಗುವಂತೆ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ನೀವು ಅವಳನ್ನು ಅಪರಾಧಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದ್ದೀರಿ. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ಅಪರಾಧಿಯಾಗಬೇಕೆಂದು ನೀವು ಬಯಸುತ್ತೀರಾ?” ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕೇಳಿತು. ಹುಡುಗಿ ತಪ್ಪುಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಳೆ ಮತ್ತು ಅವಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾಳೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.

ತಪ್ಪಿದ ಎರಡು ಪರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲು ಅನುಮತಿ ನೀಡುವುದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾನಿಲಯಕ್ಕೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿತು ಮತ್ತು ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವಳು ಮತ್ತೆ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಕೃತ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವಳ ವಕೀಲರಿಂದ ಭರವಸೆ ಪಡೆಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವನ್ನು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ನಿಮ್ಮ ಕಕ್ಷಿದಾರರಿಂದ ನಮಗೆ ಭರವಸೆ ಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸಿತು.

ತನ್ನ ಕಾಲೇಜು ತನ್ನನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸುವ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಹುಡುಗಿ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ, ಆಕೆಯ ವಕೀಲೆ ಫರ್ಹಾನಾ ಶಾ ಕೂಡ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಮತ್ತು ಜಾಮೀನು ನೀಡುವಂತೆ ಕೋರಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದರು. ಕಾಲೇಜಿನ ನಿರ್ಧಾರವು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಮತ್ತು ತನ್ನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹದಿಹರೆಯದ ಹುಡುಗಿ ತನ್ನ ಅರ್ಜಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಳೆ.

ತನ್ನನ್ನು ಸೆಮಿಸ್ಟರ್ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಿಗೆ ಹಾಜರಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡುವಂತೆ ಅವಳು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಕೋರಿದಳು. ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಂಗೀಕರಿಸಿದ ವಜಾಗೊಳಿಸುವಿಕೆಯ ಆದೇಶವು “ನಿರಂಕುಶ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ” ಎಂದು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿ ವಾದಿಸಿದಳು. ತನ್ನ ದುರುದ್ದೇಶವಿಲ್ಲದೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಪೋಸ್ಟ್ ಅನ್ನು ಮರು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದೇನೆ ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣ ಕ್ಷಮೆಯಾಚಿಸಿದ್ದೇನೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಮುಸ್ಲಿಂ ಮೀಸಲು ಮಸೂದೆ ಮತ್ತೆ ವಾಪಸ್: ಸುಪ್ರೀಂ ತೀರ್ಪು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ರಾಜ್ಯಪಾಲರು