ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಅವರ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯೇ ಕಾರಣ: ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ

2004ರಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಲು ಅವರ ‘ಪ್ರಶ್ನಾತೀತ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ’ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತಾದ ಆಳವಾದ ತಿಳುವಳಿಕೆಯೇ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅಂದಿನ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿದ್ದ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. “ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಹಲವರ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಸೂಕ್ತ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು” ಎಂದು ಅವರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ.

ಹಾರ್ಪರ್‌ಕಾಲಿನ್ಸ್ ಇಂಡಿಯಾ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಬಹುನಿರೀಕ್ಷಿತ ಆತ್ಮಕಥೆ ‘Belonging: A Journey of Love’ ಮಂಗಳವಾರ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 2004ರಲ್ಲಿ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನಾಗಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತಾವು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಮರುದಿನವೇ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕಿದ್ದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಯಾರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎದುರಾಗಿತ್ತು.

“ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸಬಲ್ಲ ಅನುಭವ ಮತ್ತು ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಹಲವು ಹಿರಿಯ ನಾಯಕರು ನಮ್ಮಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರು ಆ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಎಲ್ಲರಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಟೀಕೆ ಅಥವಾ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಆಸ್ಪದವಿಲ್ಲದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಹೊಂದಿದ್ದ, ಆಡಳಿತದ ಕುರಿತು ಆಳವಾದ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ತಿಳುವಳಿಕೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಬಹಳ ಹಿಂದಿನಿಂದಲೂ ನನ್ನ ಗಮನದಲ್ಲಿದ್ದರು. ಅವರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿದ್ದ ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

1990ರ ದಶಕದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಪಿ.ವಿ. ನರಸಿಂಹ ರಾವ್ ಅವರ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವರಾಗಿದ್ದ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್, ದೇಶದಲ್ಲಿ ಆರ್ಥಿಕ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದರು. ಅವರು ಅನುಭವಿ ಅರ್ಥಶಾಸ್ತ್ರಜ್ಞರೂ ಆಗಿದ್ದರು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ಪಕ್ಷದೊಳಗಿನ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವು ಮಧ್ಯಮ ಎಡಪಂಥೀಯ ನಿಲುವು ಹೊಂದಿರುವ ಪಕ್ಷವೆಂಬ ಗುರುತನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಇದೀಗ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷಗಳ ಬೆಂಬಲವೂ ದೊರೆಯಲಿತ್ತು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮತ್ತು ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ನಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಹಲವರ ಅನುಮಾನಗಳನ್ನು ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ನಿವಾರಿಸಬಲ್ಲರು ಎಂದು ನಾನು ಭಾವಿಸಿದ್ದೆ” ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ ಅವರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿದ ಹಿಂದಿನ ಕಾರಣವನ್ನು ಸೋನಿಯಾ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಡತನದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಿಂದ ಜಾಗತಿಕ ವೇದಿಕೆಯವರೆಗೆ ಬೆಳೆದ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಭಾಗವಾಗಿರುವ ಪಂಜಾಬ್‌ನ ಒಂದು ಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಖ್ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ್ದ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್, ಚಿಕ್ಕ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲೇ ತಾಯಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಹೀಗಾಗಿ ಬಾಲ್ಯದಿಂದಲೇ ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ಹೋರಾಟದ ಬದುಕನ್ನು ಅವರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರಿತಿದ್ದರು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

“ಅವರ ತೀಕ್ಷ್ಣ ಬುದ್ಧಿಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮವು ಅವರನ್ನು ದೂರದ ಹಳ್ಳಿಯ ಶಾಲೆಯಿಂದ ಆಕ್ಸ್‌ಫರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕೇಂಬ್ರಿಡ್ಜ್ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳವರೆಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತ್ತು. ಅಲ್ಲಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಗುರುತಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಿತ್ತು. ಒಬ್ಬ ವಿದ್ವಾಂಸ ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞರಾಗಿ ಅವರು ಸಾಧಿಸಿದ್ದ ಎಲ್ಲದರ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಡಾ. ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ನನಗೆ ಹೆಚ್ಚು ತಿಳಿದಿದ್ದ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ ಅವರಲ್ಲಿದ್ದ ದಯೆ ಮತ್ತು ಸಹಾನುಭೂತಿಯ ಗುಣ. ಅವರ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಪ್ರಶ್ನಾತೀತವಾಗಿತ್ತು” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ನಮ್ಮ ಪ್ರೀತಿಯ ದೇಶ ಅವರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ನನಗಿತ್ತು. ಈ ನಿರ್ಧಾರದ ಕುರಿತು ನನ್ನ ಹಿರಿಯ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚನೆ ನಡೆಸಿದೆ. ಆ ವೇಳೆಗೆ ಅವರು ನನ್ನ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದಾಗ ಯಾರೂ ವಿರೋಧಿಸಲಿಲ್ಲ. ಅವರ ಅನುಭವದ ಆಳವಾಗಲಿ, ದೇಶಕ್ಕೆ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಎಂಬ ಅವರ ಹೆಸರಾಗಲಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸುವುದು ಯಾರಿಂದಲೂ ಸಾಧ್ಯವಿರಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸುವಂತೆ ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಖಾಸಗಿಯಾಗಿ ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ ಕೇಳಲಾಗಿತ್ತು. ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ನಿರಾಕರಿಸಿದರೂ, ಬಳಿಕ ಅವರ ಹಿಂಜರಿಕೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿ ಒಪ್ಪಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾಗಿ ಸೋನಿಯಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದತ್ತ ಸಾಗಿದ ಆ ದಿನದ ನೆನಪು

ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದೀಯ ಪಕ್ಷದ ಅಧ್ಯಕ್ಷೆಯಾಗಿ ಮುಂದಿನ ಸರ್ಕಾರ ರಚನೆಗೆ ಹಕ್ಕು ಮಂಡಿಸಲು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವುದು ತಮ್ಮ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

“ನನ್ನ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನೂ ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಬರುವಂತೆ ಕೇಳಿಕೊಂಡೆ. ಮೇ 18ರಂದು ನಾವು ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆವು. ಅರಮನೆಯಂತಿದ್ದ ಆ ಭವ್ಯ ಕಟ್ಟಡದ ಎತ್ತರದ ಗೋಡೆಗಳು ಬಿಸಿಲಿನ ಝಳಕ್ಕೆ ಎದುರಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದವು. ಕಟ್ಟಡದ ಪೂರ್ವ ಆವರಣದಲ್ಲಿದ್ದ ದೊಡ್ಡ ಮರಳುಗಲ್ಲಿನ ಕಾರಂಜಿಯ ಸುತ್ತ ಪಾರಿವಾಳಗಳ ಹಿಂಡು ಹಾರಾಡುತ್ತಿತ್ತು.

ನಮ್ಮ ಕಾರುಗಳು ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದ ಬಳಿ ಬಂದು ನಿಂತಾಗ ನನ್ನೊಳಗೆ ದಿಢೀರನೆ ಭಾವನೆಗಳ ಅಲೆ ಎದ್ದಿತು. ಈ ಹಿಂದೆ ನನ್ನ ಅತ್ತೆ ಮತ್ತು ರಾಜೀವ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹಲವು ಬಾರಿ ಅಲ್ಲಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಬಾರಿ ಬೇರೆಯದೇ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದ ಉದ್ದನೆಯ ಕತ್ತಲಿನ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಹಾಕುತ್ತಿದ್ದೆ” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಿಂದ ಮರಳಿದ ಬಳಿಕ ತಮ್ಮ 10, ಜನಪಥ್ ನಿವಾಸಕ್ಕೆ ಬಂದ ಸೋನಿಯಾ, ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಕಾರಿನವರೆಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು.

“ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಭವನದಿಂದ ಹಿಂದಿರುಗುವಾಗ ಕಾರಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಇಬ್ಬರ ನಡುವೆ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯ ಕುರಿತು ಯಾವುದೇ ಚರ್ಚೆ ನಡೆದಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು ಕೂಡ ಈ ವಿಚಾರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಕ್ಷಣದಲ್ಲಿಯೂ ನಾನು ಅವರಿಗೆ ಏನನ್ನೂ ಹೇಳಲಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲರಂತೆ ಅವರೂ ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗುವುದು ನಾನೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದ್ದರು” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ತಾವು ಸ್ವೀಕರಿಸಬೇಕೇ ಅಥವಾ ಬೇಡವೇ ಎಂಬ ಗೊಂದಲ ತಮ್ಮೊಳಗೆ ಕೊನೆಯವರೆಗೂ ಮುಂದುವರಿದಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಅಂತರಂಗದ ಧ್ವನಿಗೆ ಮನ್ನಣೆ ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಆ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಿದ್ದಾಗಿ ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬದ ಬದುಕು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣದ ನೆನಪುಗಳು

ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಆತ್ಮಕಥೆಯು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ವಿವಾಹ, ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರನ್ನು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾದ ಸಂದರ್ಭ ಹಾಗೂ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬದುಕಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ನಡೆಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

ಭಾರತೀಯ ಜೀವನಶೈಲಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ನಿಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹಿಂದಿ ಕಲಿಯುವುದು, ಸೀರೆ ಉಡುವುದು, ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅನುಭವಗಳನ್ನು ಅವರು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಬಾಧಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ದುರಂತಗಳ ಬಗ್ಗೆಯೂ ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಜಯ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ವಿಮಾನ ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಸಾವು, 1984ರಲ್ಲಿ ಇಂದಿರಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಹತ್ಯೆ ಮತ್ತು 1991ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಹತ್ಯೆಯ ಘಟನೆಗಳು ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, 2004ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸಿದ ಬಳಿಕ ನಡೆದ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳನ್ನೂ ಆತ್ಮಕಥೆ ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಚುನಾವಣೆಯ ನಂತರ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಹುದ್ದೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿ, ಪಕ್ಷ ಮತ್ತು ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ನಾಯಕತ್ವವನ್ನು ವಹಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಅವರ ನೇತೃತ್ವದ ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರ ಸತತ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ದೇಶವನ್ನು ಆಳಿತ್ತು.

ಭಾರತ ಭೇಟಿಯ ವೇಳೆ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಕದ್ದು ನೋಡುತ್ತಿದ್ದ ಕ್ಲಿಂಟನ್

ಮೋನಿಕಾ ಲೆವಿನ್ಸ್ಕಿ ಲೈಂಗಿಕ ಹಗರಣದ ವಿವಾದ ತಣ್ಣಗಾಗಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ 2000ರಲ್ಲಿ ಅಮೆರಿಕದ ಆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ‘ಹಳೆಯ ಚಾಳಿಗಳು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂಬಂತೆ, ಅಂದು ನಡೆದ ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಆಕರ್ಷಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ತಮ್ಮ ಆತ್ಮಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಬ್ರಿಟನ್ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಡಯಾನಾ, ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಮಾಜಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿಕೋಲಸ್ ಸರ್ಕೋಜಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಒಡನಾಟದ ಸ್ವಾರಸ್ಯಕರ ಘಟನೆಗಳನ್ನು ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

2000ರಲ್ಲಿ ಅಂದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಅಟಲ್ ಬಿಹಾರಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಅವರು ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಗೌರವಾರ್ಥ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭದ ಘಟನೆಯನ್ನು ಅವರು ವಿವರವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

“2000ರಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಬಿಲ್ ಕ್ಲಿಂಟನ್ ತಮ್ಮ ಪುತ್ರಿ ಚೆಲ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ನಿಯೋಗದೊಂದಿಗೆ ಶೆರಾಟನ್ ಹೋಟೆಲ್‌ನಲ್ಲಿ ತಂಗಿದ್ದರು. ಆಗ ನಾನು ನಮ್ಮ ವಿದೇಶಾಂಗ ಸಚಿವರೊಂದಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ತೆರಳಿದ್ದೆ. ಸ್ನೇಹಪರವಾಗಿ, ಅನೌಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಆತ್ಮವಿಶ್ವಾಸದಿಂದ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದ ಅವರು, ನಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಆಲಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕುರಿತು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದರು. ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲೇ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಕಾಶ್ಮೀರವು ‘ಪರಮಾಣು ಸಂಘರ್ಷದ ಕೇಂದ್ರವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶ’ ಹಾಗೂ ‘ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು’ ಆಗಿತ್ತು” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

“ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಮೋನಿಕಾ ಲೆವಿನ್ಸ್ಕಿ ಹಗರಣದ ವಿವಾದ ಸ್ವಲ್ಪಮಟ್ಟಿಗೆ ತಣ್ಣಗಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಹಳೆಯ ಚಾಳಿಗಳು ಅಷ್ಟು ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಿಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕ್ಲಿಂಟನ್ ಗೌರವಾರ್ಥ ಪ್ರಧಾನಿ ವಾಜಪೇಯಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಸ್ವಾಗತ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಅಲ್ಲಿದ್ದ ಆಕರ್ಷಕ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಯಾರಿಗೂ ತಿಳಿಯದಂತೆ ಕಣ್ಣಾಡಿಸುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ನಾನು ಗಮನಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಸರ್ಕೋಜಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲಾ ಬ್ರೂನಿ ಪ್ರೇಮ ಪ್ರಸಂಗ

2008ರಲ್ಲಿ ಫ್ರಾನ್ಸ್‌ನ ಆಗಿನ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ನಿಕೋಲಸ್ ಸರ್ಕೋಜಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದ ಘಟನೆಯನ್ನೂ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಆಗ ಸರ್ಕೋಜಿ ತಮ್ಮ ಸಂಗಾತಿ ಕಾರ್ಲಾ ಬ್ರೂನಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ.

“ಅಂದು ಅವರಿಬ್ಬರೂ ವಿವಾಹವಾಗದ ಕಾರಣ ಅಧಿಕೃತ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಮುಜುಗರ ಉಂಟಾಗಬಹುದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಕಾರ್ಲಾ ಬ್ರೂನಿಯನ್ನು ಕರೆತರದಂತೆ ಸರ್ಕೋಜಿಗೆ ಸಲಹೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಔತಣಕೂಟದ ವೇಳೆ ನಾನು ಕುಳಿತಿದ್ದ ಮೇಜಿನ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಉಪರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಅನ್ಸಾರಿ ಅವರ ಪತ್ನಿ ಕುಳಿತಿದ್ದರು. ಅವರು ಸರ್ಕೋಜಿ ಅವರನ್ನು ತಮಾಷೆಯ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಮದುವೆಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಮದುವೆಯಾಗುವ ಉದ್ದೇಶವಿದೆಯೇ? ಮದುವೆಯ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆಯೇ? ಕಾರ್ಲಾ ಅವರ ನೆನಪಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಹೀಗೆ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಕೇಳಿದರು.

ಸರ್ಕೋಜಿ ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಮುಜುಗರವಿಲ್ಲದೆ ಉತ್ತರಿಸಿದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಪ್ರೇಮ ಜೀವನದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಉತ್ಸುಕರಾಗಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರು. ತಮ್ಮ ಮೊಬೈಲ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಲಾ ಅವರಿಗೆ ಸಂದೇಶ ಕಳುಹಿಸುತ್ತಲೇ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೂ ಉತ್ತರಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಬಳಿಕ ಪ್ರಧಾನಿ ಡಾ. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಅವರ ಪತ್ನಿ ಆಯೋಜಿಸಿದ್ದ ಖಾಸಗಿ ಔತಣಕೂಟದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕೋಜಿ ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಲಾ ಬ್ರೂನಿ ದಂಪತಿಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದನ್ನು ಅವರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

“ಆ ವೇಳೆಗೆ ಸರ್ಕೋಜಿ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಲಾ ಬ್ರೂನಿ ವಿವಾಹವಾಗಿದ್ದರು. ಇಬ್ಬರೂ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಆಗಮಿಸಿದ್ದರು. ಎತ್ತರದ, ಸುಂದರವಾದ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಮತ್ತು ಫ್ರೆಂಚ್ ಮೂಲದ ಪತ್ನಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕೋಜಿ ಅಪಾರ ಪ್ರೀತಿ ಹೊಂದಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿತ್ತು. ಯುರೋಪ್‌ನಲ್ಲಿ ಜನಪ್ರಿಯ ಗಾಯಕಿ ಮತ್ತು ಗೀತರಚನೆಕಾರೆಯಾಗಿದ್ದ ಅವರು, ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾಡೆಲ್ ಕೂಡ ಆಗಿದ್ದರು. ಉದ್ದನೆಯ ಆಕರ್ಷಕ ಗೌನ್ ಧರಿಸಿ, ಸುಂದರವಾಗಿ, ಸೌಮ್ಯವಾಗಿ ಮತ್ತು ನೀಲಿ ಕಣ್ಣುಗಳೊಂದಿಗೆ ಅವರು ಸಭಾಂಗಣ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಎಲ್ಲರ ಗಮನವೂ ಅವರತ್ತಲೇ ಇತ್ತು” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ಅವರು ಸಭ್ಯವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದರಾದರೂ ಹೆಚ್ಚು ಮಾತನಾಡುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅವರ ಪತಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ಎದುರು ಭಾರತದ ಮುಂದಿನ ನಡೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಮಂಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ನನಗೆ ಅವರ ಮಾತಿನ ಧಾಟಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಹಂಕಾರದಿಂದ ಕೂಡಿರುವಂತೆ ಕಂಡಿತು. ತಮಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಿರಿಯ, ಅನುಭವಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದೇನೆ ಎಂಬ ಅರಿವೇ ಅವರಿಗಿದ್ದಂತೆ ಕಾಣಲಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ತಮ್ಮ ಅನಿಸಿಕೆ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಜಕುಮಾರಿ ಡಯಾನಾ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಒಡನಾಟ

ಬ್ರಿಟನ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಸದಸ್ಯರೊಂದಿಗಿನ ತಮ್ಮ ಒಡನಾಟವನ್ನೂ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ವಿವರವಾಗಿ ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅದರಲ್ಲೂ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಡಯಾನಾ ಅವರೊಂದಿಗಿನ ಭೇಟಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

“ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಬ್ರಿಟನ್ ರಾಜಮನೆತನದ ಕೆಲವು ಸದಸ್ಯರು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ನಡುವೆ ಸ್ನೇಹ ಸಂಬಂಧವಿತ್ತು. ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ರಾಜಕುಮಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಒಡನಾಟ ಹೊಂದಿದ್ದರು” ಎಂದು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

“ಆ ಕುಟುಂಬದ ನಿಜವಾದ ತಾರೆ ಎಂದರೆ ಅದು ರಾಜಕುಮಾರಿ ಡಯಾನಾ. ಎತ್ತರದ ನಿಲುವು, ನೀಲಿ ಬಣ್ಣದ ದೊಡ್ಡ ಕಣ್ಣುಗಳು, ಮೋಹಕ ನಗು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸೆಳೆಯುವ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವ ಅವರದ್ದಾಗಿತ್ತು. 1981ರಲ್ಲಿ ರಾಜೀವ್ ಮತ್ತು ನಾನು ಅವರ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದೆವು. ಆಗ ವಧುವಿನ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಅವರು ಎಷ್ಟು ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂಬುದನ್ನು ಎಂದಿಗೂ ಮರೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, 1992ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದಾಗ ಅವರ ವೈವಾಹಿಕ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲವೂ ಸರಿಯಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿತ್ತು” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

1992ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಪ್ರವಾಸದ ವೇಳೆ ತಾಜ್‌ಮಹಲ್ ಎದುರಿನ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ‘ಲವ್ ಬೆಂಚ್’ ಮೇಲೆ ಡಯಾನಾ ಒಬ್ಬರೇ ಕುಳಿತು ಫೋಟೋಗೆ ಪೋಸ್ ನೀಡಿದ್ದ ದಿನವೇ ರಾಜಕುಮಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮತ್ತು ಡಯಾನಾ ದಂಪತಿ ತಮ್ಮ ಮನೆಗೆ ತಡವಾಗಿ ಚಹಾ ಸೇವಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದರು.

“ರಾಜಕುಮಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾ ಹಾಸ್ಯ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಡಯಾನಾ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಂಕಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೂ ಕೆಂಪು ಮತ್ತು ನೇರಳೆ ಬಣ್ಣದ ಆಕರ್ಷಕ ಉಡುಪಿನಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದರು. ಅವರ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಏನೇನು ನೋಡಿದರು, ಯಾವುದನ್ನು ಇಷ್ಟಪಟ್ಟರು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ನಾವು ಮಾತನಾಡಿಕೊಂಡೆವು” ಎಂದು ಅವರು ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಆ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೋನಿಯಾ ಅವರ ತಾಯಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ್ದರು. ಪ್ರಸಿದ್ಧ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಬೇಕೆಂಬುದು ಅವರ ತಾಯಿಯ ಆಸೆಯಾಗಿತ್ತು. ಸೋನಿಯಾ ಅವರ ಪುತ್ರಿ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ಕೂಡ ತಮ್ಮ ‘ನೊನ್ನಾ’ (ಅಜ್ಜಿ) ಅವರನ್ನು ಡಯಾನಾಗೆ ಪರಿಚಯಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದರು.

“ನನ್ನ ತಾಯಿ ಏಕೆ ಇಷ್ಟು ಮೌನವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಡಯಾನಾ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದರು. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರಿಯಾಂಕಾ ತಕ್ಷಣವೇ, ‘ಅಮ್ಮ ಬಾಯಿ ತೆರೆಯಬಾರದು ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅವರಿಗೆ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಭಾಷೆ ಮಾತ್ರ ಮಾತನಾಡಲು ಬರುತ್ತದೆ’ ಎಂದು ಉತ್ತರಿಸಿದಳು. ಇದನ್ನು ಕೇಳಿ ಡಯಾನಾ ಜೋರಾಗಿ ನಕ್ಕರು. ತಕ್ಷಣವೇ ನನ್ನ ತಾಯಿಯತ್ತ ತಿರುಗಿ, ಅವರ ಕೈ ಹಿಡಿದು ‘ಪಿಯಾಚೆರೆ, ಕೋಮೆ ಸ್ಟೈ?’ (ನಿಮ್ಮನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಸಂತೋಷ, ಹೇಗಿದ್ದೀರಿ?) ಎಂದು ಸರಿಯಾದ ಇಟಾಲಿಯನ್ ಉಚ್ಚಾರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮಾತನಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದರು. ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಸಂಬೋಧನೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದರೂ ಅವರ ಮಾತಿನಲ್ಲಿದ್ದ ಆತ್ಮೀಯತೆ ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಣೆಗೆ ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಮನಸೋತೆವು” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.

ಚಹಾ ಸೇವನೆ ಮತ್ತು ಮಾತುಕತೆ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ರಾಜಕುಮಾರಿ ಡಯಾನಾ ಮತ್ತು ರಾಜಕುಮಾರ ಚಾರ್ಲ್ಸ್ ಅವರನ್ನು ಕಾರಿನವರೆಗೆ ಬೀಳ್ಕೊಡಲು ಹೋದಾಗ, ಡಯಾನಾ ಅರ್ಧ ದಾರಿಯಲ್ಲಿ ನಿಂತು ಮತ್ತೆ ತಿರುಗಿ ಸೋನಿಯಾ ಅವರ ತಾಯಿಯತ್ತ ಕೈಬೀಸಿದರು.

“ಸಿಯಾವೋ, ನೊನ್ನಾ!’ (ಬೈ, ಅಜ್ಜಿ!) ಎಂದು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ಕೂಗಿದರು. ಬಳಿಕ ನಾನು ರಾಜೀವ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರ ಕುರಿತು ಬರೆದಿದ್ದ ‘ರಾಜೀವ್’ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ರಾಜಮನೆತನದ ದಂಪತಿಗೆ ಉಡುಗೊರೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದ್ದೆ. ಅದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಡಯಾನಾ ಪತ್ರ ಬರೆದು ನನ್ನ ಪತಿಯನ್ನು ತಾವು ಎಷ್ಟು ಮೆಚ್ಚಿಕೊಂಡಿದ್ದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು” ಎಂದು ಅವರು ಸ್ಮರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿಯೂ ಡಯಾನಾ ತಮ್ಮನ್ನು ಚಹಾ ಸೇವನೆಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಿದ್ದರು. ಆಗ ಬಿಳಿ ಕಾಲರ್ ಹೊಂದಿದ್ದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣದ ಉಡುಪನ್ನು ಧರಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದ ಸೋನಿಯಾ, “ನಾನು ಕಾಗೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇನೆ” ಎಂದು ತಮಾಷೆ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದರಂತೆ.

ಮತ್ತೊಂದು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಹೇರ್‌ಡ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್ ಸಲೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಕದಲ್ಲೇ ಕುಳಿತಿದ್ದ ಪರಿಚಿತ ಮುಖವನ್ನು ಗಮನಿಸಿ ಡಯಾನಾ ಅವರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು.

“ನಾನು ಒಂದು ಪದವನ್ನು ಬರೆದು ಅವರಿಗೆ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ, ‘Hi’ ಎಂದು ಬರೆಯುವ ಬದಲು ತಪ್ಪಾಗಿ ‘Hye’ ಎಂದು ಬರೆದಿದ್ದೆ. ಆ ಚೀಟಿಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ಎಷ್ಟು ಬಯಸಿದ್ದೆನೋ! ಆದರೆ ಅಷ್ಟರಲ್ಲಾಗಲೇ ಅವರು ಅದನ್ನು ತಮ್ಮ ಕೈಚೀಲದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಬಳಿಕ ನನ್ನತ್ತ ತಿರುಗಿ ಗುರುತಿನ ನಗುವೊಂದನ್ನು ಬೀರಿದರು. ಇತರರ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಬಾರದೆಂದು ನಾವು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕೆಲವು ಮಾತುಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಂಡೆವು” ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

“ಅವರನ್ನು ನಾನು ಕೊನೆಯ ಬಾರಿ ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದು ಅದೇ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಡಯಾನಾ ಅವರ ಜೀವನ, ವೈವಾಹಿಕ ಸಂಬಂಧ, ಮಕ್ಕಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಇಂದಿಗೂ ಬರೆಯಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಅವರ ಜೀವನದ ಕುರಿತು ದೂರದರ್ಶನ ಸರಣಿಗಳೂ ಮೂಡಿಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಸೋನಿಯಾ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ.