ಕೇಂದ್ರದ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡ ನಂತರ, ಪರಿಸರ ಹೋರಾಟಗಾರ ಸೋನಮ್ ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಜುಲೈ 23ರ ಗುರುವಾರ ತಮ್ಮ 26 ದಿನಗಳ ಸುದೀರ್ಘ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಉಪವಾಸ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಸೋನಮ್ ಅವರಿಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ಅರ್ಪಿಸಿ ‘X’ ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಕೂಡ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ನಡುವೆ ಕುದುರಿರುವ ಈ ಒಪ್ಪಂದದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನಾನಿರತ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮುಖ್ಯ ಬೇಡಿಕೆಯಾದ “ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಪ್ರಧಾನ್ ರಾಜೀನಾಮೆ” ಎಂಬ ಅಂಶವೇ ಇಲ್ಲ.
ಸರ್ಕಾರ ವಾಂಗ್ಚುಕ್‌ಗೆ ನೀಡಿದ ಮೂರು ಭರವಸೆಗಳು:
- ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ತಡೆ: ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ನಡೆಸಿದ ಹಾಗೂ ಜುಲೈ 20 ರ ‘ಸಂಸದ್ ಚಲೋ’ ಮೆರವಣಿಗೆಯಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಯಾವುದೇ ಪೋಲಿಸ್ ಕೇಸ್ ದಾಖಲಿಸುವುದಿಲ್ಲ.
- ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಚರ್ಚೆ: ‘ನೀಟ್’ (NEET) ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸುಧಾರಣೆಗಳ ಕುರಿತು ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುದೀರ್ಘ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲಾಗುವುದು.
- ಸಂತ್ರಸ್ತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ: ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆಯಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗಿ ಆತ್ಮಹತ್ಯೆಗೆ ಶರಣಾದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಕುಟುಂಬಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರ ಧನ ನೀಡಲಾಗುವುದು.
ಇವೇ ಮೂರು ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಅವರು ಜುಲೈ 22 ರಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸಚಿವರಾದ ಜೆ.ಪಿ. ನಡ್ಡಾ ಮತ್ತು ಜಿತೇಂದ್ರ ಸಿಂಗ್ ಅವರಿಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ವಿಚಾರ ಆ ಹಂತದಲ್ಲೇ ಕೈತಪ್ಪಿಹೋಗಿತ್ತು ಎನ್ನಬಹುದು. ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವೇನು? ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ‘ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ’ (CJP) ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಮೇಲೆ ಇದು ಎಂತಹ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ? ಎಂದು ನೋಡುವುದಾದರೆ,
ಜುಲೈ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೋನಮ್ ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಅವರು ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಪ್ರಧಾನ್ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಉಪವಾಸ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಎದುರು ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಶಕ್ತಿಗಳಿದ್ದವು. ಇವರೆಲ್ಲರಿಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಬೇಕಿತ್ತಾದರೂ, ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು.
- ಕಾಕ್ರೋಚ್ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (CJP)
- ಸೋನಮ್ ವಾಂಗ್ಚುಕ್
- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್
- ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸೇತರ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು
ಇಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರೂ, ಅವರು ವಿಶಾಲವಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ಸೇತರ ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಗುರುತಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರದ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ, ಈ ನಾಲ್ಕೂ ಶಕ್ತಿಗಳ ಪೈಕಿ ಸೋನಮ್ ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಅವರೇ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಬಲ ಹಾಗೂ ಅತ್ಯಂತ ದುರ್ಬಲ ಕೊಂಡಿಯಾಗಿದ್ದರು.
ಪ್ರಬಲ ಏಕೆಂದರೆ: ರಾಜಕೀಯೇತರ ವ್ಯಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದ ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ತೂಕ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಬೆಂಬಲ ತಂದಿತ್ತರು. ಅವರ ಉಪವಾಸ ಮೂರನೇ ವಾರಕ್ಕೆ ಕಾಲಿಡುತ್ತಿದ್ದಂತೆ, ಗಣ್ಯರು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಪ್ರಜೆಗಳು ಬೆಂಬಲವಾಗಿ ನಿಂತರು. ಅವರ ಉಪವಾಸವೇ ಜೀವಂತವಿಲ್ಲದಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಜೀವ ತುಂಬಿದ್ದು.
ದುರ್ಬಲ ಏಕೆಂದರೆ: ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಸಂಶಯಿಸದ ಏಕೈಕ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅವರಾಗಿದ್ದರು. ಜೊತೆಗೆ, ವಾಂಗ್ಚುಕ್‌ಗೆ ‘ನೀಟ್’ ಒಂದೇ ಹೋರಾಟದ ವಿಷಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ; ಅವರು ಲಡಾಖ್‌ಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ಥಾನಮಾನಕ್ಕಾಗಿ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಹೋರಾಟವೂ ಬಾಕಿ ಇತ್ತು. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಒಂದೆಡೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಬೇಕಿತ್ತು. ಅವರು ಉಪವಾಸ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವಾಗ ಲಡಾಖ್‌ನ ‘ಅಪೆಕ್ಸ್ ಬಾಡಿ’ ನಾಯಕರು ಸಚಿವರ ಜೊತೆಗಿದ್ದರು ಎನ್ನುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಪ್ರತಿಭಟನೆಯಲ್ಲಿ ಸಮಾಜಘಾತುಕ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸೇರಿಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರದ ವಾದವನ್ನು ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಉಪವಾಸ ಅಂತ್ಯಗೊಳಿಸುವಾಗಲೂ ಇದನ್ನೇ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದರು.
ಹಿಂದೆ 2021 ರ ರೈತ ಹೋರಾಟದ ವೇಳೆಯೂ (ಕೆಂಪು ಕೋಟೆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ) ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಇದೇ ತಂತ್ರ ಬಳಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮಣಿಯಲಿಲ್ಲ. ಆಗ ರೈತ ನಾಯಕ ರಾಕೇಶ್ ಟಿಕಾಯತ್ ಅವರನ್ನು ದುರ್ಬಲ ಕೊಂಡಿ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ ಅವರ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೇರಲು ಯತ್ನಿಸಿತು. ಆದರೆ ಟಿಕಾಯತ್ ಅವರ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ಕಣ್ಣೀರು ಇಡೀ ಚಳವಳಿಗೆ ಮರುಜೀವ ನೀಡಿತು.
ಆದರೆ, ‘ನೀಟ್’ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಸೌಮ್ಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿಯೇ ಜುಲೈ 18 ರಂದು ಪೋಲೀಸರು ಅವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಅಲ್ಲಿಂದ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ ಈ ನಡೆಯು ಉಲ್ಟಾ ಹೊಡೆದು, ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ‘Gen-Z’ (ಇಂದಿನ ಯುವಪಡೆ) ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭಾರಿ ಪಡೆ ಧುಮುಕುವಂತೆ ಮಾಡಿತು.
ಮುಂದೆ?
ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ವಿರೋಧಿಗಳನ್ನು ಚದುರಿಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ವಾಂಗ್ಚುಕ್ ಅವರನ್ನೀಗ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಪಕ್ಕಕ್ಕೆ ಸರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿನ ಪ್ಲಾನ್ ಏನೆಂದರೆ: ವಿಪಕ್ಷಗಳ ಹೋರಾಟವನ್ನು ಸಂಸತ್ತಿನ ಚರ್ಚೆಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸುವುದು, CJP ಯನ್ನು ಮಾತುಕತೆಗೆ ಕರೆಯುವುದು ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ-ಯುವಜನತೆಯನ್ನು ಹೈರಾಣಾಗಿಸಿ ಹೋರಾಟದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು.
ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರ ಬಂಧನದ ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ಆದೇಶವನ್ನು ಗೊಂದಲಮಯವಾಗಿಯೇ ಇಟ್ಟಿದೆ. ಜಂತರ್ ಮಂತರ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಶಾಂತಿಯುತವಾಗಿ’ ಇದ್ದವರನ್ನು ಬಂಧಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದಿದೆ. ಹಾಗಾದರೆ ಕಾನ್‌ಪೇಟ್ ಅಥವಾ ಇತರ ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರಾದವರ ಗತಿಯೇನು? ಅವರ ಬಗ್ಗೆ ಯಾವುದೇ ಸ್ಪಷ್ಟ ಭರವಸೆ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಸಚಿವ ಧರ್ಮೇಂದ್ರ ಪ್ರಧಾನ್ ಅವರನ್ನು ಹುದ್ದೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದನ್ನು ಬಿಟ್ಟು ಉಳಿದ ಯಾವುದೇ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಲು ಅಭ್ಯಂತರವಿಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು ಅಥವಾ ಚರ್ಚೆಗೆ ಒಪ್ಪುವುದನ್ನು ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ ಔದಾರ್ಯ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಸಚಿವರ ರಾಜೀನಾಮೆ ಪಡೆದರೆ, ಅದು ಸರ್ಕಾರ ತನ್ನ ತಪ್ಪನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಂತೆ ಆಗುತ್ತದೆ.
ಹಾಗಾಗಿ, ಸಚಿವರ ರಾಜೀನಾಮೆಯ ಮೂಲ ಬೇಡಿಕೆಗೆ ಧಕ್ಕೆ ಬಾರದಂತೆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ವಿಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಒಕ್ಕೂಟಗಳು ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿ ಹೆಜ್ಜೆ ಇಡಬೇಕಿದೆ.
Inputs : The Quint
