ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಮರಾವತಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ದೂರದ ಮೆಲ್ಘಾಟ್ ಬುಡಕಟ್ಟು ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂಢನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಮಾನಸಿಕ ಭಯದ ವಾತಾವರಣವು ಗಂಭೀರ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದೆ. ಚಿಕಲ್ದಾರಾ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಡೋಮಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿರುವ ಸರ್ಕಾರಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ವಸತಿ ಶಾಲೆಯ (ಆಶ್ರಮ ಶಾಲೆ) ಸುಮಾರು 600ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ‘ದೆವ್ವ ಹಿಡಿದಿದೆ’ ಎಂಬ ಭೀತಿಯಿಂದ ಹಾಸ್ಟೆಲ್ ತೊರೆದು ಮನೆಗೆ ತೆರಳಿರುವ ಅಸಾಧಾರಣ ಹಾಗೂ ಆತಂಕಕಾರಿ ಘಟನೆ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಮುಂಬೈನಿಂದ ಸುಮಾರು 700 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದಲ್ಲಿರುವ ಈ ಆಶ್ರಮ ಶಾಲೆಯಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 810 ಬಾಲಕ-ಬಾಲಕಿಯರು ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಹಾಗೂ ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆ ಈಗ ಈ ವಿಚಿತ್ರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಗೊಳಿಸಲು ಹರಸಾಹಸ ಪಡುತ್ತಿದೆ.
ಈ ಇಡೀ ಘಟನಾವಳಿಗಳು ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿದ್ದು ಜುಲೈ 22 ರಂದು. ಶಾಲೆಯ ನಾಲ್ವರು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದ್ದರು. ತೀವ್ರವಾಗಿ ಅನಿಯಂತ್ರಿತವಾಗಿ ಅಳುವುದು, ಜೋರಾಗಿ ನಗುವುದು ಮತ್ತು ಕಿರುಚಾಡುವುದು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದುದನ್ನು ಕಂಡು ಸಹಪಾಠಿಗಳು ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದರು. ಇದಾದ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ, ಕೆಲವು ಹುಡುಗಿಯರು ತಮಗೆ ರಾತ್ರಿಯ ವೇಳೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಲ್ಗೆಜ್ಜೆ ಧ್ವನಿ ಕೇಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಇದು ಕೇವಲ ತೀವ್ರ ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಅಥವಾ ಆತಂಕದ ಲಕ್ಷಣವಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಶಂಕಿಸಿದ್ದರಾದರೂ, ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ‘ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿ’ ಹಾಗೂ ‘ದೆವ್ವದ ಕಾಟ’ ಇದೆ ಎಂಬ ವದಂತಿ ಕಾಡ್ಗಿಚ್ಚಿನಂತೆ ಹರಡಿತು. ಈ ಕುರುಡು ಭಯದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ದಿನಗಳ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ಬುಡಕಟ್ಟು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 600 ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಕಾಲ್ಕಿತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿದ ಆರೋಗ್ಯ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಮನೋವೈದ್ಯರ ತಂಡವು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡಿ ಮನೋವೈಜ್ಞಾನಿಕ ವರದಿಯೊಂದನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿದೆ. “ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದ ಈ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಯಾವುದೇ ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿ ಅಥವಾ ದೆವ್ವದ ಪ್ರಭಾವಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ್ದಲ್ಲ. ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಭಯದಿಂದ ಉಂಟಾದ ‘ಮಾಸ್ ಹಿಸ್ಟೀರಿಯಾ’ ಅಥವಾ ಆಯ್ದ ಉನ್ಮಾದದ (Mass Hysteria/Mass Psychogenic Illness) ಸ್ಥಿತಿ ಇದಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಆರೋಗ್ಯ ಇಲಾಖೆಯ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಹರಡಿರುವ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳೇ ಈ ಭೀತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಜಟಿಲಗೊಳಿಸಿವೆ ಎಂಬುದು ವರದಿಯಿಂದ ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ, ಆಶ್ರಮ ಶಾಲೆಯಿದ್ದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಹಿಂದೆ ದೊಡ್ಡ ‘ಮಹುವಾ’ ಮರವೊಂದಿತ್ತು ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೇಲೆ ದುಷ್ಟ ಆತ್ಮಗಳು ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಸ್ಥರಲ್ಲಿ ಇತ್ತು. ಶಾಲಾ ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಯು ಆ ಮರವನ್ನು ಕಡಿದು ಹಾಕಿದ್ದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ಆತ್ಮಗಳು ಈಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳನ್ನು ಪೀಡಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ವದಂತಿ ಹರಡಲಾಗಿತ್ತು. ಎರಡನೆಯದಾಗಿ, ಶಾಲೆಯ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಥಳೀಯರ ಆರಾಧ್ಯ ದೇವತೆಯ ದೇವಸ್ಥಾನದ ಆವರಣವನ್ನು ಶಾಲೆಯ ಒಳಚರಂಡಿ ಕಾಲುವೆ ಆಕ್ರಮಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡ ದೇವರು ಈ ಶಿಕ್ಷೆ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಹರಡಿಸಲಾಯಿತು. ಇನ್ನು ಮೂರನೆಯ ಕಾರಣವಾಗಿ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಶಾಲೆಯ ಸಮೀಪದ ಹೊಲವೊಂದರಲ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿ ಯುವಕನೊಬ್ಬ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದು, ಆತನ ಆತ್ಮವೇ ಪ್ರೇತವಾಗಿ ಶಾಲೆಯ ಆವರಣದಲ್ಲಿ ಅಲೆಯುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಭಯವನ್ನು ಭಿತ್ತಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ವದಂತಿಗಳ ಕಾವು ಎಷ್ಟಿತ್ತೆಂದರೆ, ಶಾಲೆಯ ಹುಡುಗಿಯರ ನಡವಳಿಕೆಯನ್ನು ಕಂಡು ಗ್ರಾಮದ ಕೆಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮಹಿಳೆಯರೂ ಸಹ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಮಾನಸಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳನ್ನು ತೋರ್ಪಡಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದ್ದರು.
ಈ ಕುರುಡು ನಂಬಿಕೆ ಹಾಗೂ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ಮೆಟ್ಟಿ ನಿಲ್ಲಲು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹಾಗೂ ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಅಂಧಶ್ರದ್ಧ ನಿರ್ಮೂಲನ ಸಮಿತಿಯ (MNS) ಹಿರಿಯ ಪದಾಧಿಕಾರಿಗಳು ಆಶ್ರಮ ಶಾಲೆ ಹಾಗೂ ಗ್ರಾಮಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಪೋಷಕರಿಗೆ ಸಪ್ತಪದಿ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಘಟನೆಯನ್ನು ಅಲೌಕಿಕ ಕಣ್ಣಿನಿಂದ ನೋಡದೆ, ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹಾಗೂ ತಾರ್ಕಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಿಂದ ಅರ್ಥೈಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಅವರು ಭಕ್ತರಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರಲ್ಲಿ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಮರಾವತಿಯ ಸಂಸದ ಬಲವಂತ್ ವಾಂಖಡೆ ಅವರೂ ಸಹ ಸ್ಥಳೀಯರೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಅಂಜದೇ ತರಗತಿಗಳಿಗೆ ಮರಳುವಂತೆ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದ್ದಾರೆ. ಶಾಲೆಯ ಮುಖ್ಯೋಪಾಧ್ಯಾಯ ಸಂಜಯ್ ಚೌಧರಿ ಮಾತನಾಡಿ, “ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿನಿಯರಿಗೆ ನಿರಂತರ ಕೌನ್ಸೆಲಿಂಗ್ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಅವರನ್ನು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ಶಾಲೆಗೆ ಕರೆತರುವ ಕಾರ್ಯ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಈಗಾಗಲೇ ಕೆಲವು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಭರವಸೆ ತಳೆದು ಹಾಸ್ಟೆಲ್‌ಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮೂಢನಂಬಿಕೆಯ ಕತ್ತಲೆಯನ್ನು ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಮನೋಭಾವದ ಬೆಳಕಿನಿಂದಷ್ಟೇ ಓಡಿಸಲು ಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಘಟನೆ ಜ್ವಲಂತ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.
