ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕಿನ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ಟೀಕಿಸುವ ಘೋಷವಾಕ್ಯಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಆರೋಪದ ಮೇರೆಗೆ 13 ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ಅನ್ನು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು livelaw.in ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಚ್.ಪಿ. ಸಂದೇಶ್ ಅವರ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು, ಕೇವಲ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ದೇಶದ್ರೋಹ ಅಥವಾ ಅಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯ ಭಂಗಕ್ಕೆ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡಿದಂತೆ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
"ಇಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ (ಅಪೆಕ್ಸ್ ಕೋರ್ಟ್) ತೀರ್ಪಿನ ವಿರುದ್ಧ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಿರುವುದು ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆಯಾದರೂ, ಅಲ್ಲಿ ಬಳಸಿರುವ ಪದವು ಕೇವಲ 'ನ್ಯಾಯ ನಿರಾಕರಣೆ' ಎಂದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಇದಕ್ಕೆ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (ಐಪಿಸಿ) ಸೆಕ್ಷನ್ 153A (ವಿವಿಧ ಗುಂಪುಗಳ ನಡುವೆ ದ್ವೇಷ ಬಿತ್ತುವುದು) ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 295A (ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುವುದು) ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ 'ಜಾವೇದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಹಜಾಮ್ V/s ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಇತರರು [2024]' ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಸಿರುವ ವಿವರವಾದ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಸದರಿ ಘೋಷಣೆಗಳು ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಮೇಲಿನ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತವೆಯಾದರೂ, ಸೆಕ್ಷನ್ 153A ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಬೇಕಾದರೆ ಅಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ವಿರುದ್ಧ 'ದೇಶದ್ರೋಹದ' ಅಂಶ ಇರಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ..." ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಆರೋಪಿಯು 2019ರಲ್ಲಿ ಮಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ನಡೆಸಿದೆ. ಈ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ಅನ್ನು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ (ಐಪಿಸಿ) ಸೆಕ್ಷನ್ 153A (ದ್ವೇಷವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು), ಸೆಕ್ಷನ್ 295A (ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕ ಕೃತ್ಯಗಳು), ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 120B (ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪಿತೂರಿ) ಹಾಗೂ ಅದರೊಂದಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಮುಕ್ತ ಪ್ರದೇಶ ವಿರೂಪಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ, 1951ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹ ಅಪರಾಧಗಳಿಗಾಗಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಮಂಗಳೂರು ದಕ್ಷಿಣ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯ ಸಹಾಯಕ ಪೊಲೀಸ್ ಉಪನಿರೀಕ್ಷಕ (ಎಎಸ್‌ಐ) ದಾಖಲಿಸಿದ್ದ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ದೂರಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಈ ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು. ಎಎಸ್‌ಐ ಪ್ರಕಾರ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ನಂತರ, ರಸ್ತೆ ಬದಿಯ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಘೋಷಣೆಗಳನ್ನು ಬರೆಯಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ಈ ಕೃತ್ಯವನ್ನು ಆರೋಪಿಯೇ ಮಾಡಿದ್ದಾನೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಅ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲಿದ್ದ ಘೋಷಣೆಗಳು ತೀರ್ಪನ್ನು ‘ನ್ಯಾಯ ನಿರಾಕರಣೆ’ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದವು ಮತ್ತು ‘ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿ’ ಎತ್ತುವಂತೆ ಕರೆ ನೀಡಿದ್ದವು. ಪೊಲೀಸರ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ಘೋಷಣೆಗಳು ‘ಪಾಪ್ಯುಲರ್ ಫ್ರಂಟ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ’ (ಪಿಎಫ್‌ಐ) ಸಂಘಟನೆಗೆ ಸೇರಿದವುಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ, ಈ ಕೃತ್ಯವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಾಮರಸ್ಯ ಭಂಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ ಪೊಲೀಸರು ಎಫ್‌ಐಆರ್ ದಾಖಲಿಸಿದ್ದರು.
ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಹಾಜರಾದ ವಕೀಲ ಇಸ್ಮಾಯಿಲ್ ಮುನೀಬ್ ಮುಸ್ಬಾ ಅವರು, ಪ್ರಕರಣ ಅಥವಾ ದೂರಿನ ನೋಂದಣಿಯು, ಮೇಲೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ಸೆಕ್ಷನ್‌ಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಯಾವುದೇ ಅಪರಾಧವನ್ನು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.
ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19 ವಾಕ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ ಅರ್ಜಿದಾರರು, ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ದೇಶದ್ರೋಹ ಅಥವಾ ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಧಾರ್ಮಿಕ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಕೆರಳಿಸುವ ಕೃತ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದರು.
ಜಾವೇದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಹಜಾಮ್ ಅವರ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿದಾರರು, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಅವಿಭಾಜ್ಯ ಅಂಗವಾಗಿದ್ದು, ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ 19(1)(a) ಮತ್ತು 21ನೇ ವಿಧಿಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ರಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.
ಇದಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಕಟವಾದ ತಕ್ಷಣವೇ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು ಅಂಟಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ವಾದಿಸಿತ್ತು. ಅರ್ಜಿದಾರರ ಈ ಕೃತ್ಯವು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿತ್ತು.
ಎರಡೂ ಕಡೆಯ ವಾದ-ಪ್ರತಿವಾದಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಸ್ವತಃ ದೂರಿನಲ್ಲೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಕೇವಲ ‘ನ್ಯಾಯ ನಿರಾಕರಣೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿತ್ತು ಮತ್ತು ‘ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿ’ ಎತ್ತಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.
"ಒಂದು ವೇಳೆ ಅದೇ ಪದಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಅದಕ್ಕೆ ಐಪಿಸಿಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 153A ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಷನ್ 295A ರ ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧಗಳ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ, ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗ್ಗೆ ಕೇವಲ ಅಸಮಾಧಾನವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವುದು ಈ ಮಿತಿಯನ್ನು (ಅಪರಾಧದ ಮಾನದಂಡವನ್ನು) ತಲುಪುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ.
‘ಜಾವೇದ್ ಅಹ್ಮದ್ ಹಜಾಮ್’ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿದ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು, ಸೆಕ್ಷನ್ 153A ರ ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಇರುವ ಮಾನದಂಡವೆಂದರೆ, ಆ ಪದಗಳು ಸಮಾಜದ ಗಣನೀಯ ಸಂಖ್ಯೆಯ ವಿವೇಕಯುತ ಜನರ ಮೇಲೆ ಬೀರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
"ಕೇವಲ ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ದ್ವೇಷ ಅಥವಾ ದುರಾಲೋಚನೆ ಮೂಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ, ಅದು ಐಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 153-Aಯ ಉಪ-ಸೆಕ್ಷನ್ (1) ರ ಕ್ಲಾಸ್ (a) ಅನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಲು ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ" ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಹೇಳಿದೆ.
"ಸರ್ವೋಚ್ಚ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಸುದೀರ್ಘವಾಗಿ ನಡೆಸಿರುವ ಚರ್ಚೆ ಮತ್ತು ಅದರಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲಾದ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿದ ನಂತರ, ಈ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ನಡಾವಳಿಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲು ಸಿಆರ್‌ಪಿಸಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 482ರ ಅಡಿಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಚಲಾಯಿಸಲು ಇದು ಸೂಕ್ತವಾದ ಪ್ರಕರಣವಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕೇವಲ ತೀರ್ಪಿನ ಬಗೆಗಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವಾಗಿದೆಯೇ ಹೊರತು, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಅಶಾಂತಿ ಅಥವಾ ಸಾಮರಸ್ಯ ಭಂಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ಇಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 'ನ್ಯಾಯ ನಿರಾಕರಣೆ' ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಕ್ಕಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 19 ಮತ್ತು ವಿಧಿ 21 ರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಒಳಪಡುತ್ತದೆ" ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
Courtesy :livelaw.in
