ಮೇ 27 ರಂದು ‘ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ECI)’ ನಡುವಿನ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಗಳ ‘ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’ (Special Intensive Revision – SIR) ನಡೆಸಲು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಹೊರಡಿಸಿದ್ದ ಆದೇಶವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಎತ್ತಿಹಿಡಿದಿದೆ. 2025ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಮುನ್ನ ನಡೆಸಲಾದ ‘ಎಸ್ಐಆರ್’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ಈ ತೀರ್ಪು ಬರುವ ಮೊದಲೇ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು 11 ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಇನ್ನುಳಿದ 19 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ‘ಎಸ್ಐಆರ್’ ನಡೆಸಲು ದಿನಾಂಕಗಳನ್ನೂ ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಅಧಿಕಾರ ಹಾಗೂ ಮತದಾರರ ಪೌರತ್ವದ ಕುರಿತು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ವಿವರಣೆಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
‘ಎಸ್ಐಆರ್’ ನಡೆಸಲು ಆಯೋಗಕ್ಕಿರುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳ ಮೂಲಕ ಪರಿಶೀಲಿಸಿತು:
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ‘ಎಸ್ಐಆರ್’ ನಡೆಸುವ ಅಧಿಕಾರವಿದೆಯೇ?
ಆಯೋಗವು ಈ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸರಿಯಾದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಬಳಸಿದೆಯೇ?
ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಮೀರಿದೆಯೇ?
ಮತದಾರರಾಗಲು ಬಯಸುವವರ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಆಯೋಗಕ್ಕಿದೆಯೇ?
ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳಲ್ಲೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಪರವಾಗಿಯೇ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲು ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅಧಿಕಾರವಿದೆ ಮತ್ತು ಅದು ಕಾನೂನು ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಳಗೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸೂಕ್ಷ್ಮತೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಆಯೋಗವೇ ಸೂಕ್ತ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.
ಇನ್ನು ‘ಎಸ್ಐಆರ್’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಆರಂಭಿಕ ಲೋಪದೋಷಗಳನ್ನು ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತನ್ನ ಮಧ್ಯಂತರ ಆದೇಶಗಳ ಮೂಲಕ ಈಗಾಗಲೇ ಸರಿಪಡಿಸಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿಯಾಗಿ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದು, ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಪ್ರಕಟಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಅಹವಾಲು ಆಲಿಸಲು ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ನೇಮಿಸುವುದು ಮುಂತಾದ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಒದಗಿಸಿದೆ.
ಆದರೆ, ಬಿಹಾರ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಕೇರಳದಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಿರುವುದು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಧಕ್ಕೆ ತರುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಕೋರ್ಟ್ ಇಲ್ಲಿ ಚರ್ಚಿಸಿಲ್ಲ. ಹಾಗೆಯೇ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಪೋಷಕರ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದಂತಹ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 1.36 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿರುವ ಕಾನೂನುಬದ್ಧತೆಯನ್ನೂ ಈ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಲ್ಲ. ಆ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಅರ್ಜಿಯೊಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇದೆ.
ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ: ಈ ತೀರ್ಪಿನೊಂದಿಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ‘ಎಸ್ಐಆರ್’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲು ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಹಸಿರು ನಿಶಾನೆ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ. ಕಾನೂನು ಹೋರಾಟ ಮುಗಿದಿರುವುದರಿಂದ, ಈಗ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ನಾಗರಿಕರ ಹೆಗಲಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ಆಯೋಗವು ಈಗಾಗಲೇ ಉಳಿದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ 30 ದಿನಗಳ ಮತದಾರರ ಹೆಸರು ನೋಂದಣಿ ಹಂತವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿದೆ. ನಾಗರಿಕರು ಇದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆಯೇ ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು, ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜವು ಸಹ ಆಯೋಗವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವಂತೆ ನಿಗಾ ಇಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಪೌರತ್ವದ ಕುರಿತು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?
1950ರ ‘ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿ ಕಾಯ್ದೆ’ಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 16ರ ಪ್ರಕಾರ ವಿದೇಶಿ ನಾಗರಿಕರಿಗೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿರುವುದಿಲ್ಲ. ಆದ್ದರಿಂದ ಚುನಾವಣಾ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸುವಾಗ ಆಯೋಗವು ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ. ಈಗಾಗಲೇ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಹಜವಾಗಿಯೇ ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕ ಮತ್ತು ಮತದಾರ ಎಂದೇ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ, ‘ಎಸ್ಐಆರ್’ ವೇಳೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳು ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ತೃಪ್ತಿ ನೀಡದಿದ್ದರೆ, ಹೆಸರು ಸೇರ್ಪಡೆಯನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಬಹುದು. ಮುಖ್ಯವಾದ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಆಯೋಗದ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ‘ನಾಗರಿಕನಲ್ಲ’ ಅಥವಾ ವಿದೇಶಿ ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಇದರರ್ಥ ಕೇವಲ ಚುನಾವಣಾ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಅವರ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಾಲದು ಎಂದಷ್ಟೇ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಏಕೈಕ ಪರಿಣಾಮವೆಂದರೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರ ಹೆಸರು ಹೊರಗುಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು, ‘ಎಸ್ಐಆರ್’ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿದವರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರಿ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುವುದಾಗಿ ಈ ಹಿಂದೆ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದ್ದರು. ಸದ್ಯದ ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸದ ಯಾವುದೇ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೀಗೆ ತಡೆಯಲು ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಸರ್ಕಾರಗಳು ನಿಯಮಗಳನ್ನೇ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿ ಸೌಲಭ್ಯ ನಿರಾಕರಿಸಿದರೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪಿನ ನಂತರ ಇವರ ನಿಲುವು ಬದಲಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದುನೋಡಬೇಕಿದೆ.
ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ‘ಡೌಟ್‌ಫುಲ್’ ಮತದಾರರ ಭೀತಿ
ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ತೀರ್ಪು ಪೌರತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾರಾದರೂ ಪೌರತ್ವದ ಅರ್ಹತೆ ಹೊಂದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಅನಿಸಿದರೆ, ಆ ವಿಷಯವನ್ನು 1955ರ ಪೌರತ್ವ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಹೇಳಿದೆ.
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸೂಕ್ತ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಅಂದರೆ ಮುಂದಿನ ಯಾವುದೇ ಲೋಕಸಭೆ, ವಿಧಾನಸಭೆ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಅಂತಿಮ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಬೇಕು. ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೌರತ್ವ ಮತ್ತು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಅತಂತ್ರವಾಗುತ್ತದೆ. ಪೌರತ್ವ ನಿರಾಕರಣೆಯು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಘನತೆ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿನ ಸ್ಥಾನಮಾನದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುವುದರಿಂದ, ಇಂತಹ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಅತ್ಯಂತ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತ ಮತ್ತು ಸಂಯಮದಿಂದ ವರ್ತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರ್ಟ್ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ.
ಹೀಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವುದರಿಂದ ಆಗಬಹುದಾದ ತೊಂದರೆಗಳಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮುಂದೆಯೇ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಿದೆ. 1997ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇಂತಹದೇ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು “ಡೌಟ್‌ಫುಲ್ ವೋಟರ್ಸ್” (D-Voters / ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಮತದಾರರು) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ‘ಫಾರಿನರ್ಸ್ ಟ್ರಿಬ್ಯುನಲ್’ಗೆ (ವಿದೇಶಿಯರ ನ್ಯಾಯಾಧೀಕರಣ) ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಸುಮಾರು ಮೂರು ದಶಕಗಳು ಕಳೆದರೂ ಇಂದಿಗೂ ಅನೇಕ ಜನರ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಇತ್ತ ನಾಗರಿಕರೂ ಅಲ್ಲದ, ಅತ್ತ ವಿದೇಶಿಯರೂ ಅಲ್ಲದ ತ್ರಿಶಂಕು ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಂತಹ ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲೂ ಪರದಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈಗಿನ ‘ಎಸ್ಐಆರ್’ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಹೊರಗುಳಿಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಸ್ಸಾಂನ ಸಂಖ್ಯೆಗಿಂತಲೂ ಹಲವು ಪಟ್ಟು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ದಾಖಲೆಗಳಲ್ಲಿನ ಸಣ್ಣಪುಟ್ಟ ಹೆಸರು ಅಥವಾ ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗಾಗಿ ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಪೌರತ್ವ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದರೆ, ಅದು ನಮ್ಮ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮೀರುವುದಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಯಾವುದೇ ಹಕ್ಕುಗಳಿಲ್ಲದ ಅಸಹಾಯಕ ಸ್ಥಿತಿಗೆ ತಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.
ವೋಟರ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಹೆಸರು ತೆಗೆದರೆ ಪೌರತ್ವ ಹೋಗುತ್ತಾ? ಇಲ್ಲ, ಪೌರತ್ವ ಹೋಗಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ – ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ನಿಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ (Delete ಮಾಡಿದರೆ), ಅದಕ್ಕೆ “ನೀವು ಭಾರತದ ನಾಗರಿಕರಲ್ಲ” ಎಂದು ಅರ್ಥವಲ್ಲ. ಇದರ ಏಕೈಕ ಪರಿಣಾಮ ಎಂದರೆ ಆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಿಮಗೆ ಮತ ಹಾಕುವ ಹಕ್ಕು ಇರುವುದಿಲ್ಲ, ಅಷ್ಟೇ.
ಹಾಗಾದರೆ ಪೌರತ್ವದ ಪ್ರಶ್ನೆ ಬರುವುದು ಎಲ್ಲಿ?
ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ರೆಫರೆನ್ಸ್: ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ಮಾಡುವಾಗ ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ದಾಖಲೆಗಳು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ತೀರಾ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದವಾಗಿ ಕಂಡರೆ, ಆಯೋಗವು ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಪೌರತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಮಾನ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ವಿಷಯವನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ಆಯೋಗವು ನೇರವಾಗಿ ಯಾರ ಪೌರತ್ವವನ್ನೂ ರದ್ದು ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಆ ಅಧಿಕಾರ ಇರುವುದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮಾತ್ರ.
ಆತಂಕ ಏನು?
ದಾಖಲೆಗಳ ಗೊಂದಲ: ನಮ್ಮ ದೇಶದಲ್ಲಿ ತಂದೆ-ತಾಯಿಯ ಹೆಸರಿನ ಸ್ಪೆಲ್ಲಿಂಗ್ ಮಿಸ್ಟೇಕ್, ವಯಸ್ಸಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಅಥವಾ ವಿಳಾಸದ ತಪ್ಪುಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ. ಇಂತಹ ಸಣ್ಣ ಪುಟ್ಟ ತಪ್ಪುಗಳಿಗಾಗಿ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರಿಗೆ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಿ, ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ತೆಗೆದರೆ ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು? ಸಹಜವಾಗಿ ಇದು ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಆತಂಕವನ್ನುಂಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಅಸ್ಸಾಂ ಇತಿಹಾಸದ ಪಾಠ: 1997ರಲ್ಲಿ ಅಸ್ಸಾಂನಲ್ಲಿ ಹೀಗೆಯೇ ತಪಾಸಣೆ ನಡೆಸಿದಾಗ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರನ್ನು ‘ಸಂದೇಹಾಸ್ಪದ ಮತದಾರರು’ (D-Voters) ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿ ಕೋರ್ಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಅಲೆಯುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸುಮಾರು 30 ವರ್ಷಗಳಾಗುತ್ತಾ ಬಂದರೂ ಅವರಲ್ಲಿ ಅನೇಕರ ಕೇಸುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಇತ್ತ ನಾಗರಿಕರೂ ಅಲ್ಲದ, ಅತ್ತ ವಿದೇಶಿಯರೂ ಅಲ್ಲದ “ತ್ರಿಶಂಕು” ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.
ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕಡಿತದ ಭೀತಿ: ವೋಟರ್ ಲಿಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಹೆಸರಿಲ್ಲದವರಿಗೆ ರೇಷನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಂತಹ ಸೌಲಭ್ಯಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂದು ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರು ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಜನರ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ (ಆದರೆ ಕೋರ್ಟ್ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಿನ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡಿದೆ).
ನಾವು ಏನು ಮಾಡಬೇಕು?
ಈಗ ಕೋರ್ಟ್ ಅನುಮತಿ ನೀಡಿರುವುದರಿಂದ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಯಲಿದೆ. ನಮಗೆ ಸಿಗುವುದು ಕೇವಲ 30 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ. ಈಗ ನಾವು ಮಾಡಬೇಕಿರುವುದು ನಮ್ಮ ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದವರ ಹೆಸರು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿದೆಯೇ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ವಿವರಗಳು ಸರಿಯಾಗಿವೆಯೇ ಎಂದು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸ್ಥಳೀಯ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಒಮ್ಮೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದು.
