ದೆಹಲಿ: ವೇತನ ಕೇಳಿದ್ದಕ್ಕೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಒತ್ತಾಯ; ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳಿಲ್ಲದೆ ಚರಂಡಿಗಿಳಿದ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಾವು

ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಸಮುದಾಯದ ಗುತ್ತಿಗೆ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕಾರ್ಮಿಕ ರಾಹುಲ್ (32) ಮಾರ್ಚ್ 30 ರಂದು ದಿಲ್ಶಾದ್ ಗಾರ್ಡನ್‌ನ ತಹಿರ್‌ಪುರದಲ್ಲಿ 8 ರಿಂದ 10 ಅಡಿ ಆಳದ ಚರಂಡಿಯನ್ನು ಹಸ್ತಚಾಲಿತವಾಗಿ ಹೂಳು ತೆಗೆಯುವಾಗ ಯಾವುದೇ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳು, ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ ಅಥವಾ ಯಾಂತ್ರಿಕೃತ ಬೆಂಬಲವಿಲ್ಲದೆ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು.

ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಘಟನೆಯು ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಮಲ ಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿಗಳು, ಜಾತಿ ಆಧಾರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಶೋಷಣೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ.

ದಲಿತ ಆದಿವಾಸಿ ಶಕ್ತಿ ಅಧಿಕಾರ್ ಮಂಚ್ (ದಾಸ್ಮ್) ನ ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ತಂಡದ ಸಂಶೋಧನೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಘಟನೆಯ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ರಾಹುಲ್ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ವೇತನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಹೋಗಿದ್ದರು ಆದರೆ ಅಪಾಯಕಾರಿ ಚರಂಡಿಯನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು, ಕೆಲಸವನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಪಾವತಿಸುವುದಾಗಿ ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸಲಾಯಿತು. 

ಯಾವುದೇ ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಸಾಧನಗಳಿಲ್ಲದೆ ವಿಷಕಾರಿ ವಾತಾವರಣಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಇಳಿಸಲಾಯಿತು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಅವರು ಮೀಥೇನ್ ಮತ್ತು ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಸಲ್ಫೈಡ್‌ನಂತಹ ಮಾರಕ ಅನಿಲಗಳಿಗೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಂಡರು ಎಂದು ಸಾಕ್ಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ರಾಹುಲ್ ಮತ್ತು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ ರಾಹುಲ್ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8 ಗಂಟೆಯಿಂದ ಕೆಲಸ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2 ಗಂಟೆಯ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಅವರು ಚರಂಡಿಯೊಳಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನೀಡದೆ ಇರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು.

ರಕ್ಷಣಾ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು ಮತ್ತು ಗುರು ತೇಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವಷ್ಟರಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. 

ಆದರೆ ಅವರು ಎರಡು ಗಂಟೆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದ್ದು ಖಚಿತವಾದರೂ, ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಅಪರಿಚಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಯೊಬ್ಬರು ಅವರ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು, ಇದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಿಳಂಬ ಮತ್ತು ಅಸಂವೇದನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕಳವಳವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. 

ಪೊಲೀಸರು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸೀಮಾಪುರಿ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಕರಣ ದಾಖಲಿಸಿದರು ಆದರೆ ಕೈಯಿಂದ ಶೌಚಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಕೆಲಸ ಮಾಡುವುದನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಮುಖ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಲಿಲ್ಲ. 

ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜ ಗುಂಪುಗಳ ಒತ್ತಡದ ಮೇರೆಗೆ ಈ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ನಂತರ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.

ಅಂದಿನಿಂದ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯ ಸಂಹಿತಾ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸೆಕ್ಷನ್ 106 (ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು) ಸೇರಿದಂತೆ ನಿಬಂಧನೆಗಳನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಯಾರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

ರಾಹುಲ್ ಸಾವು ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವಿಷಕಾರಿ ಅನಿಲಕ್ಕೆ ಒಡ್ಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕುಟುಂಬ ಸದಸ್ಯರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಒಳಚರಂಡಿ ಕೆಲಸದ ಪ್ರಮಾಣಿತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಸ್ವಚ್ಛವಾದ ಬಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅವರ ದೇಹವು ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದನ್ನು ಗಮನಿಸಿ, ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತಿರುಚುವ ಶಂಕೆಯನ್ನೂ ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

“ರಾಹುಲ್ ಅವರನ್ನು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 8 ಗಂಟೆಗೆ ಅವರ ಬಾಕಿ ಸಂಬಳ ಪಡೆಯಲು ಕಳುಹಿಸಿದೆವು, ಆದರೆ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಅವರಿಗೆ ಹಣ ನೀಡುವ ಬದಲು ಮೊದಲು ಚರಂಡಿ ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಲು ಹೇಳಿದರು, ನಂತರವೇ ಅವರಿಗೆ ಎರಡು ತಿಂಗಳ ವೇತನ ಸಿಗುತ್ತದೆ” ಎಂದು ಷರತ್ತು ವಿಧಿಸಿರುವುದಾಗಿ ರಾಹುಲ್ ಸಹೋದರಿ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

“ಇದು ಅವನ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಎಂದಿಗೂ ಊಹಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ವಿಷಕಾರಿ ಹೊಗೆ, ಅಪಾಯಕಾರಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರ ಮತ್ತು ಪಿಡಬ್ಲ್ಯೂಡಿಯವರ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಈ ದುರಂತ ಸಂಭವಿಸಿದೆ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 

“ಮೂರು ದಿನಗಳು ಕಳೆದಿವೆ, ಮತ್ತು ಯಾರೂ ನಮ್ಮ ಬಳಿಗೆ ಬಂದಿಲ್ಲ, ಇಲಾಖೆಯಿಂದಲ್ಲ, ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕಾರಿಯಲ್ಲ, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನಿಂದಲೂ ಅಲ್ಲ. ಮಾರ್ಚ್ 31 ರಂದು ನಮಗೆ ಅವರ ಶವ ಸಿಕ್ಕಿತು” ಎಂದು ಕುಟುಂಬ ತಿಳಿಸಿದೆ. 

“ಅವರು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2 ಗಂಟೆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಚರಂಡಿಯಲ್ಲಿ ಮೃತಪಟ್ಟಿರುವುದು ಕಂಡುಬಂದಿತು, ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರು ಅವರನ್ನು ಹೊರತೆಗೆದು ಗುರು ತೇಜ್ ಬಹದ್ದೂರ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಕರೆತರಲು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಗಂಟೆಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡರು, ಅಲ್ಲಿ ಅವರು ಮೃತಪಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಲಾಯಿತು. ನಮಗೆ ಯಾರಿಂದಲೂ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ, ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಾಗಲಿ ಅಥವಾ ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಲಿ. ಸಂಜೆ 5 ಗಂಟೆ ಸುಮಾರಿಗೆ ಬೇರೆ ಯಾರೋ ನಮಗೆ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಆಸ್ಪತ್ರೆಗೆ ಧಾವಿಸಿ ಬರುವಂತೆ ನಮ್ಮನ್ನು ಕೇಳಲಾಯಿತು ಎಂದಿದ್ದಾರೆ. 

“ಜನರು ಚರಂಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವಾಗ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಒಳ ಉಡುಪುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಧರಿಸುತ್ತಾರೆ, ಆದರೆ ರಾಹುಲ್ ಪೂರ್ಣ ಬಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಸ್ವಚ್ಛವಾಗಿದ್ದರು. ಕೂಲಿಗಾಗಿ ಅವನನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಯಿತು. ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಸಾಕ್ಷ್ಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ನಾವು ಅನುಮಾನಿಸುತ್ತೇವೆ” ಎಂದು ರಾಹುಲ್ ಸಹೋದರ ವಿಜಯ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 

“ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಒಳಚರಂಡಿ ಕೆಲಸಗಾರ ಜಯವೀರ್ ಹೇಳಿದರು, ರಾಹುಲ್ ದಿನಕ್ಕೆ ಕೇವಲ 350 ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಗಳಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. . 

“ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಅವನು ಕಿರಿಯವನಾಗಿದ್ದನು, ಐದು ಸಹೋದರರು ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ಸಹೋದರಿ ಇದ್ದರು. ರಾಹುಲ್ ಅವಿವಾಹಿತನಾಗಿದ್ದನು. 

ಕೆಲವರು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಂತೆ ನಮಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಿದರು, ಆದರೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಅಧಿಕಾರಿ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸುವುದಾಗಿ ನಮಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದರು. ಪೊಲೀಸರು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು, ಆದರೆ ನಮಗೆ 30 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಪರಿಹಾರದ ಭರವಸೆ ನೀಡುವವರೆಗೂ ನಾವು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದು ವಿಜಯ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಕಾನೂನು ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಪದೇ ಪದೇ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಗಳ ಹೊರತಾಗಿಯೂ, ಕೈಯಿಂದ ಮಲ ಹೊರುವ ಪದ್ಧತಿ ಮುಂದುವರೆದಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. 

2023 ರ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಒಳಚರಂಡಿ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು 30 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು ಮತ್ತು ಈ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮಾಡುವ ರಾಜ್ಯದ ಬಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿತು. 

ರಾಹುಲ್ ಸಾವು ಕಾನೂನು ರಕ್ಷಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ನಡುವಿನ ನಿರಂತರ ಅಂತರವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ವಾದಿಸುತ್ತಾರೆ.

ದಲಿತ ಆದಿವಾಸಿ ಶಕ್ತಿ ಅಧಿಕಾರ್ ಮಂಚ್ ನ ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ವರದಿಯು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು ಉಪಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ಬಹು-ಹಂತದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ರಾಜ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಯಲು ಮಾಡುತ್ತದೆ. 

“ಈ ಕೆಲಸವು ಲೋಕೋಪಯೋಗಿ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದರೂ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಗೆ ವಹಿಸುವ ಮೂಲಕ ದೂರ ಸರಿದಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಇದು ವ್ಯವಸ್ಥಿತವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ತಪ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅಭ್ಯಾಸ ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಯೋಜಕಿ ಮೊಹ್ಸಿನಾ ಮಲಿಕ್ ಮಕ್ತೂಬ್‌ ಮೀಡಿಯಾಗೆ ತಿಳಿಸಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ

“ನಾವು ಕುಟುಂಬದೊಂದಿಗೆ ಪರಿಹಾರ, ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರನನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬಂಧಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆವು, ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರು. ಎಸ್‌ಡಿಎಂ, ಶಾಸಕ ಕುಲದೀಪ್ ಮತ್ತು ದಾಸಮ್‌ನಂತಹ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಂದ ನಿರಂತರ ಒತ್ತಡ ಬಂದ ನಂತರವೇ ಆಡಳಿತವು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು ಮತ್ತು ಎಫ್‌ಐಆರ್‌ನಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿತು” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 

.

“ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪರಿಹಾರದ ಭರವಸೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು ಆದರೆ ವಿತರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಯಾರನ್ನೂ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ತನಿಖೆ ಮುಂದುವರೆದಿದೆ” ಎಂದು ಮಲಿಕ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 

ಸತ್ಯಶೋಧನಾ ತಂಡವು ಎಲ್ಲಾ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯುತ ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರು ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಬಂಧಿಸಲು ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿದ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ₹30 ಲಕ್ಷ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದೆ. 

ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಮಧ್ಯಂತರ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಬೆಂಬಲ, ಕೈಯಿಂದ ಶೌಚಗುಂಡಿಗಳನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸುವ ಉದ್ಯೋಗ ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಪುನರ್ವಸತಿ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ಒಳಚರಂಡಿ ಮತ್ತು ಚರಂಡಿ ಶುಚಿಗೊಳಿಸುವ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣಗೊಳಿಸುವಂತೆಯೂ ಅದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ.

ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಉಪಗುತ್ತಿಗೆ ಸರಪಳಿಗಳನ್ನು ತೊಡೆದುಹಾಕುವ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಸಾಧನಗಳು, ಸರಿಯಾದ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಾಗ ಪ್ರಧಾನ ಉದ್ಯೋಗದಾತರ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಒತ್ತಿಹೇಳಿವೆ. 

ಇದಲ್ಲದೆ, ಲಿಖಿತ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಮೂಲಕ ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಔಪಚಾರಿಕಗೊಳಿಸುವುದು, ವೇತನವನ್ನು ಸಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಪಾವತಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಿಮೆಯ ಪ್ರವೇಶವನ್ನು ಅದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. 

ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ಮ್ಯಾನ್ಯುವಲ್ ಸ್ಕ್ಯಾವೆಂಜಿಂಗ್‌ಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕೆಲಸದ ನಿಯಮಿತ ಸ್ವತಂತ್ರ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆ ಮತ್ತು ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರ ವಿವರಗಳು ಮತ್ತು ಕೆಲಸದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೇಲೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ವರದಿಯು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದೆ. 

ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ಕೈಯಿಂದ ಮಲ ಹೊರುವ ನಿಷೇಧದ ಕುರಿತು ಜಾಗೃತಿ ಅಭಿಯಾನಗಳು, ಪೊಲೀಸ್ ಮತ್ತು ಪುರಸಭೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷಿತ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಸಮುದಾಯ ಮಟ್ಟದ ಉಪಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಅದು ಕರೆ ನೀಡಿತು.

ಆರು ಜನ ಒಡಹುಟ್ಟಿದವರಲ್ಲಿ ಕಿರಿಯವನಾದ ರಾಹುಲ್, ಕಠಿಣ ಉದ್ಯೋಗ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ದಿನಕ್ಕೆ 300 ರಿಂದ 400 ರೂಪಾಯಿಗಳವರೆಗೆ ಸಂಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ. 

ಪರಿಹಾರದ ಭರವಸೆ ನೀಡುವವರೆಗೂ ಅವರ ಕುಟುಂಬವು ಅವರ ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡಿತು. 

ಏಪ್ರಿಲ್ 1 ರಂದು ಅಂತ್ಯಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲಾಯಿತು, ಆದರೆ ವರದಿ ಮಾಡುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವಿತರಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ತಕ್ಷಣದ ಬಂಧನಗಳು, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಹಾರ ಮತ್ತು ಹಸ್ತಚಾಲಿತ ಶೌಚ ವಿರೋಧಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. 

ಅನೌಪಚಾರಿಕ ಗುತ್ತಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಕೊನೆಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲಾ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಕೆಲಸಗಳ ಕಡ್ಡಾಯ ಯಾಂತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ಸಹ ಅವರು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.