ದೀಪಾವಳಿಯ ಮರುದಿನ ದಟ್ಟ ಹೊಗೆಯಿಂದ ಮುಸುಕಾದ ದೆಹಲಿ ಆಕಾಶ; ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿದ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ

ದೀಪಾವಳಿ ಹಬ್ಬದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಸಮಯ ಮೀರಿಯೂ ನಗರದಾದ್ಯಂತ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಿದ ಪರಿಣಾಮ, ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ದೆಹಲಿ ತೀವ್ರ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಹೊಡೆತಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದೆ. ದಟ್ಟ ಬೂದು ಬಣ್ಣದ ಹೊಗೆಯ ಮಂಜು ನಗರದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಆವರಿಸಿದ್ದು, ರಸ್ತೆಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಚರತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಜನರಲ್ಲಿ ಕಣ್ಣು ಮತ್ತು ಗಂಟಲಿನ ಉರಿ, ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ.

ಬವಾನಾ, ಬುರಾರಿ, ಜಹಾಂಗೀರ್‌ಪುರಿ, ಸೋನಿಯಾ ವಿಹಾರ್, ಪಂಜಾಬಿ ಬಾಗ್, ಓಖ್ಲಾ ಮತ್ತು ರೋಹಿಣಿ ಸೇರಿದಂತೆ ನಗರದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (ಎಕ್ಯೂಐ) ‘ತೀವ್ರ ಅಪಾಯಕಾರಿ’ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.

ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ವೇದಿಕೆಯಾದ ‘AQI.in’ ಪ್ರಕಾರ, ದೀಪಾವಳಿಯ ಬಳಿಕ ದೆಹಲಿಯ ಎಕ್ಯೂಐ 2,283ಕ್ಕೆ ಏರಿತ್ತು. ಸೋಮವಾರ ಬೆಳಗ್ಗೆ ಇದು 637ರಷ್ಟಿದ್ದು, ವೇದಿಕೆಯು ಈ ಮಟ್ಟವನ್ನು ‘ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕಾರಿ’ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದೆ.

ಸ್ವಿಟ್ಜರ್ಲೆಂಡ್ ಮೂಲದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಸಂಸ್ಥೆ ಎಕ್ಯೂಐ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಪಿಎಂ2.5 ಕಣಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗೆ 170 ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಂ (µg/m³) ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇದು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ವಾರ್ಷಿಕ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಮಿತಿಗಿಂತ ಸುಮಾರು 34 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ಪಿಎಂ2.5 ಎಂಬುದು ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಗಾತ್ರದ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕ ಕಣಗಳಾಗಿದ್ದು, ಶ್ವಾಸಕೋಶದ ಆಳದವರೆಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸುವುದಲ್ಲದೆ ರಕ್ತಪ್ರವಾಹವನ್ನೂ ಸೇರಬಲ್ಲವು. ಗಂಭೀರ ಆರೋಗ್ಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಿಂದಾಗಿ ಇವು ಪ್ರಮುಖ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿವೆ.

ಎಕ್ಯೂಎಐಆರ್ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಪಿಎಂ10 ಕಣಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆ ಪ್ರತಿ ಘನ ಮೀಟರ್‌ಗೆ 126 ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಂ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಓಝೋನ್ ಮಟ್ಟ 31, ನೈಟ್ರೋಜನ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ 44.6, ಸಲ್ಫರ್ ಡೈಆಕ್ಸೈಡ್ 32 ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಬನ್ ಮಾನಾಕ್ಸೈಡ್ 1,461.5 ಮೈಕ್ರೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟಿದೆ.

ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು ಸೋಮವಾರ ದೆಹಲಿಯ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿದು ‘ತೀವ್ರ ಅಪಾಯಕಾರಿ’ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ ಎಂದು ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ಇದೇ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಮುಂದುವರಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನೂ ಅದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಪ್ರತಿಕೂಲ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು, ವಾಹನಗಳಿಂದ ಹೊರಸೂಸುವ ಹೊಗೆ ಮತ್ತು ನೆರೆಯ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕೃಷಿ ತ್ಯಾಜ್ಯ (ಕಳೆ) ಸುಡುವಿಕೆ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಹೆಚ್ಚಳಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಗಾಳಿಯ ಮೂಲಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ಚದುರಿಹೋಗುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವ ವಾತಾಯನ ಸೂಚ್ಯಂಕ ಪ್ರತಿ ಸೆಕೆಂಡಿಗೆ 6,000 ಚದರ ಮೀಟರ್‌ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಗಾಳಿಯ ವೇಗ ಗಂಟೆಗೆ 10 ಕಿ.ಮೀ.ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೆ, ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು ವಾತಾವರಣದಲ್ಲಿ ಚದುರಿಹೋಗಲು ಅನುಕೂಲಕರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮುನ್ಸೂಚನಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.

ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿತ

ಪಟಾಕಿ ಬಳಕೆಗೆ ನಿರ್ಬಂಧಗಳಿದ್ದರೂ ದೀಪಾವಳಿ ರಾತ್ರಿ ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯಾದ್ಯಂತ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ನಗರದ 20 ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳು ‘ತೀವ್ರ ಅಪಾಯಕಾರಿ’ ಮಟ್ಟದ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿವೆ. ಸೋನಿಯಾ ವಿಹಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ 463 ಎಕ್ಯೂಐ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಜಹಾಂಗೀರ್‌ಪುರಿಯಲ್ಲಿ 450ರಷ್ಟಿತ್ತು.

ಭಾನುವಾರ ದೆಹಲಿಯ ಸರಾಸರಿ ಎಕ್ಯೂಐ 376ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿತ್ತು. ದೀಪಾವಳಿ ರಾತ್ರಿ 10 ಗಂಟೆಗೆ ಅಂಕಿಅಂಶ ದಾಖಲಿಸಿದ 59 ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳ ಪೈಕಿ 20 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ‘ತೀವ್ರ ಅಪಾಯಕಾರಿ’, ಆರು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕಳಪೆ’ ಮತ್ತು ಉಳಿದ 33 ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ‘ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ’ ಮಟ್ಟದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ದಾಖಲಾಗಿತ್ತು.

ಭಾನುವಾರ ಸಂಜೆ 5ರಿಂದ 6 ಗಂಟೆಯ ಸುಮಾರಿಗೆ ಪಿತಾಂಪುರ, ಬುರಾರಿ, ಮಯೂರ್ ವಿಹಾರ್ ಮತ್ತು ಲುಟಿಯನ್ಸ್ ದೆಹಲಿಯ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿಸುವುದು ಆರಂಭವಾಗಿತ್ತು. ಸಂಜೆಯಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ಸಂಭ್ರಮಾಚರಣೆ ಹೆಚ್ಚಾದ ಪರಿಣಾಮ, ರಸ್ತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಸತಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಗೆ ದಟ್ಟವಾಗಿ ಆವರಿಸತೊಡಗಿತು.

ರಾತ್ರಿ ಪೂರ್ತಿ ಪಟಾಕಿ ಸಿಡಿತ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರಿಂದ ಸುಟ್ಟ ಪಟಾಕಿಗಳ ತೀವ್ರ ವಾಸನೆ, ಕಡಿಮೆಯಾದ ಗೋಚರತೆ ಮತ್ತು ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆ ಎದುರಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಗರದ ಹಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಿವಾಸಿಗಳು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಗಂಭೀರ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿಯುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ

ರಾಷ್ಟ್ರ ರಾಜಧಾನಿಯ ಸರಾಸರಿ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕ (ಎಕ್ಯೂಐ) 370ರಷ್ಟಿದ್ದು, ಇದು ‘ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ’ ವರ್ಗದಲ್ಲಿದೆ. ಸೋಮವಾರ ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಇದು ಮತ್ತಷ್ಟು ಕುಸಿದು ‘ತೀವ್ರ ಅಪಾಯಕಾರಿ’ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತಲುಪುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ದೆಹಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಮತ್ತು ಬುರಾರಿ ಕ್ರಾಸಿಂಗ್ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣಾ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಧಿಕ 437 ಎಕ್ಯೂಐ ದಾಖಲಾಗಿದೆ. ಇತರ ನಾಲ್ಕು ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ‘ಕಳಪೆ’ ಮಟ್ಟದ ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ದಾಖಲಾಗಿದ್ದು, ಉಳಿದ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ‘ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ’ ಮಟ್ಟ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ.

ಕೇಂದ್ರ ಮಾಲಿನ್ಯ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ (ಸಿಪಿಸಿಬಿ) ಪ್ರಕಾರ, ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ಸೂಚ್ಯಂಕವನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನಂತೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: