ದೇವನಹಳ್ಳಿ: ಸಿಎಂ ಜೊತೆ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆ – ರೈತರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು?

ದೇವನಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ ಹೋಬಳಿ ಸಮೀಪ ‘ಹೈಟೆಕ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಪಾರ್ಕ್’ ಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಭೂಮಿ ಸ್ವಾಧೀನ ಕೆಲಸ ಇದೀಗ ಹೊಸದೊಂದು ಭರವಸೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ಜುಲೈ 15ರಂದು ಹೋರಾಟ ನಿರತ ರೈತರೊಂದಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಸುತ್ತಿನ ಮಹತ್ವದ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಲವು ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದು, ಪರ್ಯಾಯ (ಬೇರೆ ದಾರಿಗಳ) ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡಲಾಯಿತು ಎಂದು ಎಂ.ಬಿ.ಪಾಟೀಲ್ ಹೇಳಿರುವುದು ಸಾಕಷ್ಟು ಆಸಕ್ತಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.

ಈ ಮಾತುಕತೆಗೆ ಮುನ್ನ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ಶನಿವಾರ (ಜುಲೈ 12) ನಡೆದ ಉನ್ನತ ಮಟ್ಟದ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಪಾಲ್ಗೊಂಡಿದ್ದರು. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿತ ಪಾರ್ಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರಗಳು, ಅದರಿಂದ ಆಗಬಹುದಾದ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಪರ್ಯಾಯ ಮಾರ್ಗಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಆಳವಾದ ಚರ್ಚೆ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪಾಟೀಲ್ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವರಾದ ಕೆ.ಎಚ್. ಮುನಿಯಪ್ಪ, ಬೈರತಿ ಸುರೇಶ್, ಎನ್.ಎಸ್. ಬೋಸರಾಜು ಹಾಗೂ ವಿವಿಧ ಇಲಾಖೆಗಳ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಕೂಡ ಉಪಸ್ಥಿತರಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಕೂಡ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಮಸ್ಯೆಯ ಆಯಾಮಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಈ ಹೇಳಿಕೆಯು ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ವಿವಾದದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗಿರುವ ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆಯೇ? ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಕೈಗಾರಿಕಾ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನು ಮುಖ್ಯ ಗುರಿಯಾಗಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು ಯೋಜನೆಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಸರ್ಕಾರ, ರೈತರ ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ದೃಢ ಹೋರಾಟ, ಹಾಗೂ ಕಾನೂನು ಸವಾಲುಗಳ ಎದುರು ಇದೀಗ ಪರ್ಯಾಯ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವುದು ಬೇಕೇ ಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಂಡಂತೆ ಇದೆಯೇ?

ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ನಿಲುವುಗಳ ಪಯಣ

ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ವಿವಾದವು ಕಳೆದ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಸಮೀಪವಿರುವ ದೇವನಹಳ್ಳಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ 13 ಫಲವತ್ತಾದ ಗ್ರಾಮಗಳ ರೈತರು, ತಮ್ಮ ಬದುಕಿಗೆ ಆಧಾರವಾದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭಯದಲ್ಲಿ ನಿದ್ರೆಯಿಲ್ಲದ ರಾತ್ರಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ‘ಹೈಟೆಕ್ ಡಿಫೆನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಪಾರ್ಕ್’ಗಾಗಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾದ 1,777 ಎಕರೆ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯ ಸ್ವಾಧೀನದ ವಿರುದ್ಧ ಅವರು ಮೂರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೋರಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಷ್ಟದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ರಾಜ್ಯದ ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವರಾಗಿ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ನಿಲುವುಗಳು ಈ ವಿವಾದದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ತುಂಬಾ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿವೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸರ್ಕಾರವು ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಅಧಿಕಾರ ವಹಿಸಿಕೊಂಡ ಕೂಡಲೇ, ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಬೃಹತ್ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳ ಖಾತೆಯ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ಹೊತ್ತುಕೊಂಡರು. ಅವರ ಮೊದಲ ಮುಖ್ಯ ಗುರಿ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಆಕರ್ಷಿಸುವುದಾಗಿತ್ತು. ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ಪಾರ್ಕ್ ಯೋಜನೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಸಚಿವರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಸ್ಥಳೀಯ ಯುವಕರಿಗೆ ಉದ್ಯೋಗಾವಕಾಶ ಸೃಷ್ಟಿ, ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣಾ ಹಾಗೂ ಏರೋಸ್ಪೇಸ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲೇ ಮೊದಲ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ತರುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಈ ಬೃಹತ್ ಯೋಜನೆಯು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡ ಆರ್ಥಿಕ ಲಾಭ ತರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಗೆ ಮಹತ್ವದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂಬ ನಂಬಿಕೆಯನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.

ರಾಜ್ಯದ ಮುಖ್ಯ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಬಂದ ವರದಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಚಿವರು ರೈತರ ಭಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಕರುಣೆ ತೋರಿದರೂ, ಯೋಜನೆಯ ‘ಅಗತ್ಯ’ ಮತ್ತು ‘ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ **ಅತೀ ಮುಖ್ಯ ಅಗತ್ಯ’**ವನ್ನು ಬಲವಾಗಿ ಒತ್ತಿ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದರು. ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯಕ್ಕೆ ಭೂಮಿ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟರೆ ವಿದೇಶಿ ಮತ್ತು ದೇಶೀಯ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡಬಹುದು ಎಂಬ ಭಯವನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಇದು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಿಲುವಾಗಿದ್ದು, ಆರ್ಥಿಕ ಪ್ರಗತಿಯ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈ “ಅಗತ್ಯ”ವು ರೈತರ ಬದುಕಿಗಿಂತ ದೊಡ್ಡದೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಆಗಲೇ ಮೂಡಿತ್ತು.

ರೈತರ ಪ್ರಬಲ ವಿರೋಧ

ಆದರೆ, ದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ರೈತರು ಸುಮ್ಮನೆ ಕೈ ಕಟ್ಟಿ ಕೂರಲಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ಅವರು ಸಿದ್ಧರಿರಲಿಲ್ಲ. ಯಾಕೆಂದರೆ, ಹಲವು ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಅದೇ ಫಲವತ್ತಾದ, ನೀರಾವರಿ ಭೂಮಿಯನ್ನೇ ನಂಬಿ ಬದುಕಿದ್ದವು. ಆ ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡರೆ, ಅವರ ಬದುಕು ಪೂರ್ತಿ ನಾಶವಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂಬ ಭಯ ಅವರಲ್ಲಿ ಆಳವಾಗಿತ್ತು. ಈ ಹೋರಾಟ ಕೇವಲ 13 ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯದ ಮೂಲೆ ಮೂಲೆಗಳಿಂದ ರೈತ ಸಂಘಟನೆಗಳು, ದಲಿತರ ಗುಂಪುಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಬುದ್ಧಿವಂತ ಜನರು ರೈತರ ದೊಡ್ಡ ಬೆಂಬಲಕ್ಕೆ ನಿಂತರು. “ನಮ್ಮ ಭೂಮಿ ಬಿಟ್ಟುಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ, ಬೇಕಿದ್ದರೆ ಸಾಯುತ್ತೇವೆ” ಎಂಬ ರೈತರ ಪಕ್ಕಾ ನಿರ್ಧಾರ ಅವರ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಕೇಳಿಬಂತು. ಇದು ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಪ್ರೀತಿ ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ. ‘ಅಭಿವೃದ್ಧಿ’ ಎಂದು ಹೇಳಿ, ಜನರ ಮಾತನ್ನು ಕೇಳದೆ, ಒಬ್ಬರೇ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಹೇರುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಜನರಲ್ಲಿ ನಂಬಿಕೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಬೆಳೆದಿತ್ತು. “ಇದು ನಿಜವಾದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯೇ?” ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಸರ್ಕಾರದ ನಡೆಯನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಿದೆ.

ಈ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಏಕೆಂದರೆ, 2013ರ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಖಾಸಗಿ ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರಿ-ಖಾಸಗಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಭೂಮಿ ಪಡೆಯಬೇಕಾದರೆ, ಕನಿಷ್ಠ 70% ರೈತರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಖಂಡಿತ ಬೇಕು. ಆದರೆ, 2022ರಲ್ಲಿ KIADB ನಡೆಸಿದ ಸಮೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ, 80%ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ರೈತರು ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಬಿಟ್ಟುಕೊಡಲು ನಾವು ಸಿದ್ಧರಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದರು. ಇದು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಬಹಳ ದೊಡ್ಡ ಒತ್ತಡವನ್ನು ತಂದಿದೆ.

ಇದಲ್ಲದೆ, ಸರ್ಕಾರ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮಾಡಲು ಹೊರಟಿರುವ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 163 ರೈತರು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳಿಗೆ ಸೇರಿದವರು. ಈ ರೈತರಿಗೆ ಭೂ ಸುಧಾರಣೆ ಯೋಜನೆಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವೇ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ಈಗ ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಅನುಮತಿ ಅಥವಾ ಅವರಿಗೆ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡದೆ ಆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಿತ್ತುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನ ನೀಡುವ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅನೇಕರು ಬಲವಾಗಿ ವಾದಿಸಿದರು. ಜೊತೆಗೆ, ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ನ್ಯಾಯ ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬ ಸರ್ಕಾರದ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನು ಸವಾಲುಗಳು

KIADB ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಕೆಲಸಗಳಲ್ಲಿ ಎದುರಿಸಿದ ಕೆಲವು ಕಾನೂನು ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಪಾಲಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಳವಳ ಉಂಟುಮಾಡಿದವು. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ, ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಮತ್ತು ಅಂತಿಮ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳ ನಡುವೆ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ವಿಳಂಬವಾದ ಕಾರಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ISRO ಯೋಜನೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಭೂಸ್ವಾಧೀನವನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ದೇವನಹಳ್ಳಿ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಳಂಬ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದ್ದು, ಇದು ಕಾನೂನು ನಿಯಮಗಳ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ರಾಜ್ಯದ 63 ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೈಕಮಾಂಡ್‌ಗೆ ಬರೆದ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿದ್ದರು. ಇದಲ್ಲದೆ, ಬೆಂಗಳೂರು-ಮೈಸೂರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ದಾರಿ ಯೋಜನೆ (NICE ಯೋಜನೆ) ಗಾಗಿ ಭೂಮಿ ಕಳೆದುಕೊಂಡ ರೈತರಿಗೆ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾದ ವಿಳಂಬಕ್ಕಾಗಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ KIADB ವಿರುದ್ಧ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು. ಅಲ್ಲದೆ, ಕಂಟ್ರೋಲರ್ ಅಂಡ್ ಆಡಿಟರ್ ಜನರಲ್ (CAG) ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ಲೆಕ್ಕ ಪರಿಶೀಲನೆ ವರದಿ (ಸಂ. 8, 2017) KIADB ಯ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಹಂಚಿಕೆ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತಪ್ಪುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸಿತ್ತು. ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅಂಶಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ, ಅದರಲ್ಲೂ ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವರಾದ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಮೇಲೆ, ದೇವನಹಳ್ಳಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಬಲವಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರಿದವು. ಕಾನೂನಿನ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿಯೇ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸವಾಲುಗಳು ಎದುರಾದಾಗ, ಯೋಜನೆ ಮುಂದುವರಿಕೆ ಕಷ್ಟಸಾಧ್ಯ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರಿತುಕೊಂಡಿದೆಯೇ?

ಬದಲಾದ ನಿಲುವು

ರೈತರ ನಿರಂತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆ, ಕಾನೂನು ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು 65ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತರ ಬಹಿರಂಗ ಪತ್ರ (ಇದರಲ್ಲಿ ಪ್ರೊ. ರಾಮಚಂದ್ರ ಗುಹಾ, ದೇವನೂರ ಮಹಾದೇವ, ಗಿರೀಶ್ ಕಾಸರವಳ್ಳಿ, ಅರುಂಧತಿ ನಾಗ್, ಡಾ. ಟಿ.ಎನ್. ಪ್ರಕಾಶ್ ಕಮ್ಮರಡಿ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಮುಖರು ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ), ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ KIADB ಎದುರಿಸಿದ ಕಾನೂನು ಹಿನ್ನಡೆಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ದೇವನಹಳ್ಳಿ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ನಿಲುವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಯೋಚಿಸುವಂತೆ ಬಲವಾದ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಹೇರಿದವು. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜುಲೈ 4ರಂದು ರೈತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನೇತೃತ್ವದ ಸರ್ಕಾರ ಸಭೆ ನಡೆಸಿ, ಜುಲೈ 15ರೊಳಗೆ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದ್ದು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಬದಲಾವಣೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಆರಂಭದಲ್ಲಿ “ಸಂವಾದ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯದ ಕಡೆಗಿನ ಹೆಜ್ಜೆ” ಎಂದು ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಸ್ವಾಗತಿಸಲಾಯಿತು.

ಜುಲೈ 12ರಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳ ಜೊತೆ ನಡೆದ ಸಭೆಯ ನಂತರ ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರು ಒಂದು ಮುಖ್ಯವಾದ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದರು. ಅವರ ಮಾತುಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವಿನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಅವರು, “ಪಾರ್ಕ್ ನಿರ್ಮಾಣದ ಮಾಹಿತಿ, ಅದರಿಂದ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳು ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ, ಬೇರೆ ದಾರಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ವಿವರವಾಗಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದೇವೆ” ಎಂದರು. ಇದರರ್ಥ, ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ಕೇವಲ ಭೂಮಿಯನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತ್ರ ಯೋಚಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಬೇರೆ ಪರಿಹಾರಗಳನ್ನು ಕಂಡುಹಿಡಿಯಲು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ KIADB (ಕರ್ನಾಟಕ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರದೇಶಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಂಡಳಿ) ಬಳಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಕಷ್ಟು ಬಳಕೆಯಾಗದ ಭೂಮಿ ಇದೆ. ಈ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ಹೆಚ್ಚು ಯೋಚಿಸುತ್ತಿದೆ. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಕರ್ನಾಟಕ ಬಿಟ್ಟು ಬೇರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಹೋಗಬಹುದು ಎಂಬ ಸುಳ್ಳು ಭಯಗಳನ್ನು ಹೇಳುವ ಬದಲು, ಸರ್ಕಾರ ಈಗ ಈ ಕೆಳಗಿನ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ನೀಡಬೇಕಿದೆ:

ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳಿಂದ ಎಷ್ಟು ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಿ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಭೂಮಿ ಬೇಕು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮ ಮಾಡಬೇಕು.

ನಮ್ಮ ಊರಿಗೆ ಅನ್ನ ನೀಡುವ ಫಲವತ್ತಾದ ಕೃಷಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು. ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳನ್ನು ಕೃಷಿ ಇಲ್ಲದ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕು.

ರಾಜ್ಯದ ಎಲ್ಲಾ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ, ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಲಾಭವಾಗುವಂತೆ ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಬೆಳೆಯುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು.

ರೈತರ ಹೋರಾಟದ ನಡುವೆ ‘ಭೂಮಿ ಕೊಡುವ ಬಣ’ದ ಉದಯ?

ದೇವನಹಳ್ಳಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರೈತರ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟದ ಮಧ್ಯೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೊಂದು ನಡೆದಿದೆ. ಹೋರಾಟದ ನಡುವೆಯೇ, ‘ನಾವು ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡಲು ಸಿದ್ಧರಿದ್ದೇವೆ’ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಳ್ಳುವ ರೈತರ ಒಂದು ಬಣ ಪತ್ರಿಕಾಗೋಷ್ಠಿಯನ್ನು ನಡೆಸಿದೆ. ಇಷ್ಟು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಇಂದು (ಜುಲೈ 12) ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ರೈತ ಬಣವು ಸಭೆ ನಡೆಸಿ, ಉತ್ತಮ ಪರಿಹಾರ ನೀಡಿ ಸರ್ಕಾರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸ್ವಾಧೀನಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ್ರಹಿಸಿದೆ. ಇದರ ನಂತರ, ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯವರೂ ತಮ್ಮ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಇದು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯಾಮ ನೀಡಿದೆ.

ರೈತರಿಗೆ ಇದೆಲ್ಲ ಹೊಸತೇ?

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ರೈತ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಸದೇನೂ ಅಲ್ಲ. ರೈತರು ತಮ್ಮ ನಿತ್ಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹೊಂದಿದವರು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ತರಕಾರಿ, ಹೂವು, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಹಾಗೆಯೇ ತಿನ್ನಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಅವರಿಗೆ ಗೊತ್ತು. ಸೌತೆಕಾಯಿಯನ್ನು ತಿನ್ನುವ ಮೊದಲು ಅದರ ತೊಟ್ಟನ್ನು ಕಿತ್ತು ಬಿಸಾಡುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಆ ಭಾಗವನ್ನು ತಿನ್ನಬಾರದು, ಅದು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ ಎಂಬ ಅರಿವು ಅವರಿಗಿದೆ.

ಹಾಗೆಯೇ, ಜನ ಸಮುದಾಯದಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲರೂ ಒಂದೇ ರೀತಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದೂ ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿದಿದೆ. ಸೌತೆಕಾಯಿಯ ತಿನ್ನಲು ಯೋಗ್ಯವಲ್ಲದ ತೊಟ್ಟಿನಂತೆ, ಕೆಲವರು ತಮ್ಮ ಸ್ವಾರ್ಥಕ್ಕಾಗಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಸಮುದಾಯದ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ರೈತರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ನೇತೃತ್ವ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ನಾಯಕರು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸವಾಲು

ಈ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಕೈಗಾರಿಕಾ ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರವು ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಹೋರಾಟನಿರತ ರೈತರು ಮತ್ತು “ಭೂಮಿ ಕೊಡಲು ಸಿದ್ಧ” ಎನ್ನುವ ಬಣಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹೇಗೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಹೋರಾಟದ ಹಿಂದಿರುವ ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಎಲ್ಲಾ ಬಣಗಳೊಂದಿಗೆ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಸರಕಾರ ಈಗ ಈ ಹೊಸ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತದೆ? ರೈತರನ್ನು ವಿಭಜಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ? ಅಥವಾ ಇದು ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ನಿಜವಾದ ಪರಿಹಾರ ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುವತ್ತ ಒಂದು ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಬಹುದೇ?

ರೈತರೊಂದಿಗೆ ಜುಲೈ 15ರ ಮಾತುಕತೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ

ಜುಲೈ 15ರಂದು ರೈತರ ಜೊತೆ ನಡೆಯುವ ಮುಂದಿನ ಮಾತುಕತೆ ಈ ವಿವಾದವನ್ನು ಒಂದು ಮುಖ್ಯ ಹಂತಕ್ಕೆ ತಲುಪಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ. ಈ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರ ಬೇಡಿಕೆಗಳಿಗೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಎಲ್ಲರೂ ಕುತೂಹಲದಿಂದ ನೋಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸರ್ಕಾರ ಯಾವ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದಿಡುತ್ತದೆ? ಹಾಗೆಯೇ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷ ಹಿಂದೆ ನೀಡಿದ್ದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯ. “ಭೂಮಿ ಉಳುವವನಿಗೇ ಸೇರಿದ್ದು, ಶ್ರೀಮಂತರಿಗೆ ಅಲ್ಲ” ಎಂಬ ತತ್ವ ಮತ್ತು 1973ರ ಕರ್ನಾಟಕ ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯಿದೆಯನ್ನು ಮತ್ತೆ ಬಲಪಡಿಸುವ ಮಾತುಗಳು ಈಡೇರುತ್ತವೆಯೇ ಎಂದು ರೈತರು ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಅಲ್ಲದೆ, ಯುಪಿಎ ಸರ್ಕಾರ 2013ರಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಕಾನೂನಿನಲ್ಲಿ ರೈತರಿಗೆ ಹಲವು ರಕ್ಷಣೆಗಳಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ರೈತರ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಪಡೆಯುವುದು, ಯೋಜನೆಗಳಿಂದ ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಪರಿಸರದ ಮೇಲೆ ಆಗುವ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಅಧ್ಯಯನ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಸರಿಯಾದ ಪರಿಹಾರ ನೀಡುವುದು. ಆದರೆ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪಾಲಿಸಿಲ್ಲ. ಈಗ ಸರ್ಕಾರ ಈ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತದೆಯೇ ಮತ್ತು ರೈತರ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುತ್ತದೆಯೇ? ಇದು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಚಿವ ಎಂ.ಬಿ. ಪಾಟೀಲ್ ಅವರ ಇತ್ತೀಚಿನ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರ ಆತಂಕಗಳನ್ನು ಆಲಿಸಲು ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾದ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ. ಆದರೆ, ಫಲಿತಾಂಶವು ಜುಲೈ 15ರ ಮಾತುಕತೆ ಮತ್ತು ಅದರ ನಂತರದ ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ದೇವನಹಳ್ಳಿಯ ರೈತರ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಭವಿಷ್ಯದ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮಾದರಿಗಳು ಹೇಗೆ ರೂಪುಗೊಳ್ಳಲಿವೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಲಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ‘ಜನತೆ ಮೊದಲು’ ನೀತಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿದೆಯೇ ಅಥವಾ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಮಣಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಿವೆ. ಜುಲೈ 15ರ ಸಭೆ ರೈತರ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ಹೊಸ ತಿರುವು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವೇ? ಕಾದು ನೋಡೋಣ.

‘ಇಂದು ಸಿಎಂ ಭೇಟಿಯಾದವರಿಗೂ ನಮಗೂ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ’: ಚನ್ನರಾಯಪಟ್ಟಣ ಭೂ ಸ್ವಾಧೀನ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟ ಸಮಿತಿ