ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (ಎಸ್ಐಆರ್) ವಿರುದ್ಧದ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಜನ ಸಂಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹತ್ವದ ಗೆಲುವಾಗಿದೆ. ಎಸ್ಐಆರ್ ವೇಳೆ ಡಿಲೀಟ್ ಪಟ್ಟಿಗೆ (ಎಎಸ್ಡಿಡಿ) ಬಿದ್ದ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಫಾರಂ-6 ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ (ಇಸಿಐ) ಬದಲಿಸಿದೆ.
ಶುಕ್ರವಾರ (ನ.6) ದೆಹಲಿ ಎನ್ಸಿಟಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಹರಿಯಾಣ, ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ, ಜಾರ್ಖಂಡ್, ತೆಲಂಗಾಣ ಮತ್ತು ನಾಗಾಲ್ಯಾಂಡ್ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರಿಗೆ ಆದೇಶವೊಂದನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ, ಎಎಸ್ಡಿಡಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಅರ್ಹ ಮತದಾರರನ್ನು ಮರಳಿ ಕರೆತರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ವಾಸಸ್ಥಳ ಬದಲಾಯಿಸಿದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಎಎಸ್ಡಿಡಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಮತದಾರರು, ತಮ್ಮ ಹೊಸ ವಿಳಾಸದ ವಿವರಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ (ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್) ಗಣತಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು (ಎನ್ಯೂಮರೇಶನ್ ಫಾರಂ) ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು. ಮನೆ ಇಲ್ಲದ (ನಿರಾಶ್ರಿತ) ವ್ಯಕ್ತಿಗಳಾಗಿದ್ದರೆ ಬೂತ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿ (ಬಿಎಲ್ಒ) ನಡೆಸುವ ಸ್ಥಳ ಪರಿಶೀಲನೆಯೇ ಸಾಕಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ತನ್ನ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ನಿಗದಿತ ಗಡುವಿನೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು (ಎನ್ಯೂಮರೇಶನ್ ಫಾರಂ) ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಎಎಸ್ಡಿಡಿ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಬಿದ್ದಿರುವ ಮತದಾರರು, ಈ ಮೊದಲು ಫಾರಂ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ (ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್) ಈಗ ತಮ್ಮ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಸೂಕ್ತವಾದ ಹೇಳಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ (ಸ್ಟೇಟ್ಮೆಂಟ್) ಈಗ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು (ಎನ್ಯೂಮರೇಶನ್ ಫಾರಂ) ಭರ್ತಿ ಮಾಡುವ ಎಎಸ್ಡಿಡಿ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಎಲ್ಲರಿಗೂ ಅವರ ಹಳೆಯ ಎಪಿಕ್ (ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ) ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನೇ ಮರು-ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು. ಅಂತಹ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ತ ಪರಿಶೀಲನೆಯ ನಂತರ ಅಂತಿಮ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಸೇರಿಸಲು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗುವುದು ಎಂದಿದೆ.
ಇದುವರೆಗೆ, ಈ ಹಿಂದೆ ಮತದಾರರಾಗಿದ್ದರೂ..ಎಸ್ಐಆರ್ ವೇಳೆ ವಿವಿಧ ಕಾರಣಗಳಿಗೆ ಡಿಲೀಟ್ ಪಟ್ಟಿಗೆ (ಎಎಸ್ಡಿಡಿ ಅಥವಾ ಎಎಸ್ಡಿಡಿಒ) ಬಿದ್ದ ಮತದಾರರು ತಮ್ಮ ಹಕ್ಕು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಹೊಸ ಮತದಾರರ ನೋಂದಣಿಗೆ ಇರುವ ಫಾರಂ-6 ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂದು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಹಠ ಹಿಡಿದು ಕುಳಿತಿತ್ತು. ಇದೇ ವಾದವನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳ ಮುಂದಿಟ್ಟು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ದೆಹಲಿ ಎಸ್ಐರ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಫಾರಂ-6 ಸಲ್ಲಿಸುವ ಕುರಿತು ಅ.28ರಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿರುವ ಅವಲೋಕನದ ಬಳಿಕ ಆಯೋಗ ಮಣಿದಂತಿದೆ. ಅಂಜಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಮತ್ತು ಅಮೃತಾ ಜೋಹ್ರಿ ದೆಹಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಸಮರ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಈಗಾಗಲೇ ಮತದಾರರಾಗಿದ್ದವರು ಫಾರಂ-6 ಭರ್ತಿ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂಬ ಆಯೋಗದ ವಾದವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಫಾರಂ-6 ಸಲ್ಲಿಸದ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದ್ದ ಗೋವಾದ ಸಾಂತಾಕ್ರೂಝ್ನ ಒಂದೇ ಕುಟುಂಬದ 6 ಮಂದಿಯನ್ನು ಮರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಈ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ 7 ರಾಜ್ಯಗಳ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಶುಕ್ರವಾರ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಬೇಡಿಕೆ ಆಯೋಗ ಮಣಿದಿದೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಎಸ್ಐಅರ್ ವೇಳೆ ಹಲವು ಅವಾಂತರಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು. ಅದರಲ್ಲಿ ಫಾರಂ-6 ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟಂತೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆನ್ಲೈನ್ ಫಾರಂ-6ನಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ನ ಮ್ಯಾಪಿಂಗ್ಗೆ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಕಾಲಂ ಒಂದನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಸದ್ದಿಲ್ಲದೆ ಸೇರಿಸಿತ್ತು. ವಿರೋಧಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾದಾಗ ಅದನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿತು. ನಂತರ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸಿತು. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಬಳಿಕ, ಮೊದಲು ಎಸ್ಐಆರ್ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ರಾಜ್ಯಗಳು, ನಂತರ ಎಸ್ಐಆರ್ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲೂ ಘೋಷಣಾ ಪತ್ರವನ್ನು ಆಯೋಗ ವಾಪಾಸ್ ಪಡೆಯಿತು. ಇನ್ನು ಫಾರಂ-7,8 ಬಗ್ಗೆಯೂ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಬಾಂಬೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಅಂಜಲಿ ಭಾರದ್ವಾಜ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಜನಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರು ಫಾರಂ-6ರಲ್ಲಿನ ಬದಲಾವಣೆ ಸೇರಿದಂರೆ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನಿಯಮ ಮೀರಿ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಆರಂಭದಿಂದಲೇ ವಿರೋಧಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ, ಈಗ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಯೂಟರ್ನ್ ಹೊಡೆದರೆ ಅದರ ಸಂಪೂರ್ಣ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಈ ಹೋರಾಟಗಾರರಿಗೆ ಸಲ್ಲಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.


