ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಸಂಭಾಲ್ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಯ ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹಲವು ಜೀನ್ಸ್ ಉತ್ಪಾದನಾ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಮುಚ್ಚಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ನಿಖರ ಕಾರಣಗಳು ತಿಳಿದಿಲ್ಲವಾದರೂ, ಇದು ಕಾನೂನು ಅಥವಾ ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ, ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದಾಗಿ ದಶಕಗಳಿಂದ ಈ ಉದ್ಯಮವನ್ನೇ ನೆಚ್ಚಿಕೊಂಡು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದ ನೂರಾರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ಅವರ ಕುಟುಂಬಗಳು ಆದಾಯವಿಲ್ಲದೆ ಬೀದಿಗೆ ಬಿದ್ದಿದ್ದಾರೆ.
ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಗಳ ಕೊರತೆಯ ನೆಪವೊಡ್ಡಿ ಮುಸ್ಲಿಂ ಒಡೆತನದ ಜೀನ್ಸ್ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಲು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ವಾಸ್ತವದಲ್ಲಿ ಈ ಕ್ರಮಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ಆಧಾರವಿಲ್ಲದ, ಸುಳ್ಳು ‘ಜೀನ್ಸ್ ಜಿಹಾದ್’ ಎಂಬ ವದಂತಿಗಳು ನೇರವಾಗಿ ಕಾರಣವಾಗಿವೆ.
ಈ ಪಿತೂರಿ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಮಾಲೀಕತ್ವದ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಸ್ಥಳೀಯರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿ, ತಮ್ಮ ಸಮುದಾಯದವರ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ವದಂತಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಮುದಾಯದವರೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸದೆ ಕಠಿಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಅನೇಕ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ತಮ್ಮ ಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತೊರೆಯುವಂತಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟನೆಗಳು ವಿವಿಧ ಸಮುದಾಯಗಳ ನಡುವೆ ಅಪನಂಬಿಕೆ ಮತ್ತು ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತಿವೆ.
ವದಂತಿಗಳ ಹುಟ್ಟು ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ
‘ಜೀನ್ಸ್ ಜಿಹಾದ್’ ಎಂಬ ಪದವು ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಉದ್ವಿಗ್ನತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾಗ ಹುಟ್ಟಿಕೊಂಡಿತು. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಪುರಾವೆಯಿಲ್ಲದೆ ಈ ಹೇಳಿಕೆಗಳು ಹರಡಿದವು. ಮುಸ್ಲಿಂ-ಒಡೆತನದ ಜೀನ್ಸ್ ಘಟಕಗಳು ಹಿಂದೂ ಪ್ರಧಾನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತಿಯ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲು ರಹಸ್ಯ ಅಭಿಯಾನ ನಡೆಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಈ ವದಂತಿಗಳು ಆರೋಪಿಸಿದವು. ಹಲವರು ಪದೇ ಪದೇ ಇದನ್ನು ಸುಳ್ಳು ಎಂದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದ್ದರೂ, ಕೆಲವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಜನಪ್ರಿಯತೆ ಗಳಿಸಿತು.
ದೆಹಲಿಯ ಖಯಾಲಾ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಿಂದ ವಲಸೆ ಬಂದ ಸಾವಿರಾರು ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಜೀನ್ಸ್ ಟೈಲರಿಂಗ್ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ವ್ಯಾಪಾರ ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ‘ಅಕ್ರಮ’ ಹಾಗೂ ‘ಮಾಲಿನ್ಯ’ದ ಆರೋಪಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು. ಇದೇ ರೀತಿಯ ಘಟನೆಗಳು, ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿರುವ ಸಂಭಾಲ್ ನಗರದಲ್ಲಿಯೂ ನಡೆದಿವೆ. ಅಲ್ಲಿಯೂ ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಗಳ ಕೊರತೆಯ ಆರೋಪದ ಮೇಲೆ ಅನೇಕ ಜೀನ್ಸ್ ಘಟಕಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದಿವೆ.
ತೀವ್ರ ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ
ಈ ದಾಳಿಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳು ತೀವ್ರವಾಗಿವೆ. ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಉದ್ಯೋಗ ಕಳೆದುಕೊಂಡು, ಆದಾಯವಿಲ್ಲದೆ ತಮ್ಮ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗುವಂತಾಗಿದೆ. ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿನ ಜೀನ್ಸ್ ಉದ್ಯಮವು ದಶಕಗಳಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯೋಗದ ಮೂಲವಾಗಿತ್ತು.
“ನಾವು ಕಳೆದ 20 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಜೀನ್ಸ್ ಹೊಲಿದು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ,” ಎಂದು ತಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸುವ ಕಾನ್ಪುರದಿಂದ ಬಂದ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ಸಲೀಂ, “ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯಕ್ಕೆ ಇದೇ ಆಧಾರವಾಗಿತ್ತು” ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಉನ್ನಾವೊದ ಶೌಕತ್ ಅಲಿ, “ಈಗ ಆಧಾರರಹಿತ ‘ಜಿಹಾದ್’ ವದಂತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ನಮ್ಮ ಜೀವನವೇ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದೆ” ಎಂದು ಆತಂಕದಿಂದ ನುಡಿಯುತ್ತಾರೆ. ಈ ಕಾರ್ಮಿಕರ ಧ್ವನಿಗಳು, ಸುಳ್ಳು ವದಂತಿಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಷ್ಟದಲ್ಲಿರುವ ಸಾವಿರಾರು ಜನರ ಬದುಕನ್ನು ಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಂಭಾಲ್ನ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಕಾರ್ಯಕರ್ತೆ ಫರ್ಜಾನಾ ಖಾನ್, “ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯವೇ ನಿಜವಾದ ಸಮಸ್ಯೆಯಾಗಿದ್ದರೆ, ಎಲ್ಲ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳನ್ನು ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ಆದರೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿ ಮುಚ್ಚಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಇದು ನ್ಯಾಯಯುತವಲ್ಲ ಮತ್ತು ಗಂಭೀರ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕುತ್ತದೆ” ಎಂದು ವಿಮರ್ಶಿಸಿದರು.
ಘಟಕಗಳು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಲ್ಪಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಕೆಲಸ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಭೀತಿಯಿಂದ ಹೊರಬಂದಿಲ್ಲ. ತುರ್ತು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು, ಕಾರ್ಮಿಕರು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೀಲ್ ಮಾಡಿದ ಘಟಕಗಳ ಒಳಗೆ ಬೀಗ ಹಾಕಿಕೊಂಡು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಹತಾಶ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ ಜೀನ್ಸ್ ವಾಷರ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಮತೀನ್, “ನಮಗೆ ಈ ಕೆಲಸ ಹೊರತು ಬೇರೆ ಏನೂ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ. ಈ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚಿಹೋದರೆ ನಮ್ಮ ಕುಟುಂಬಗಳು ಬೀದಿಗೆ ಬೀಳುತ್ತವೆ” ಎಂದು ತಮ್ಮ ನೋವನ್ನು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು.
ಐತಿಹಾಸಿಕ ಕೊಡುಗೆ
ಭಾರತದ ಜವಳಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳ ಕೊಡುಗೆಯು ಸುದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಲಕ್ನೋದ ಚಿಕ್ಕಂಕರಿಯಿಂದ ಹಿಡಿದು ಜೀನ್ಸ್ ಹೊಲಿಗೆಯವರೆಗೆ, ಮುಸ್ಲಿಂ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಾನಂತರ ಉತ್ತರಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದಿಂದ ಅನೇಕ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಟುಂಬಗಳು ದೆಹಲಿಯಂತಹ ನಗರಗಳಿಗೆ ವಲಸೆ ಬಂದು ನುರಿತ ಕಾರ್ಮಿಕ ಸಮುದಾಯವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು.
ವ್ಯಾಪಾರ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಆರಿಫ್ ಸಿದ್ದಿಕಿ, “ಪಶ್ಚಿಮ ದೆಹಲಿಯ ಜೀನ್ಸ್ ಉದ್ಯಮವು ಸಮುದಾಯದ ಕಠಿಣ ಪರಿಶ್ರಮದ ಫಲ. ಇದನ್ನು ದುರ್ಬಲ ಆಧಾರಗಳ ಮೇಲೆ ನಾಶ ಮಾಡುವುದು ಅನ್ಯಾಯ” ಎಂದರು.
ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿಗಳ ಕೊರತೆಯ ನೆಪ ಹೇಳಿ ಘಟಕಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ನಿರ್ಧಾರಕ್ಕೆ ಪರಿಸರ ವಕೀಲೆ ಅಂಜಲಿ ಮೆಹ್ತಾ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುವುದರ ಬದಲು, ನಿಯಂತ್ರಣ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮವಲ್ಲವೇ? ಕಾರ್ಮಿಕರಿಗೆ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಲು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಸಹಾಯ ನೀಡುವುದರಿಂದ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಬಹುದಲ್ಲವೇ?” ಎಂದು ಅವರು ಸಲಹೆ ನೀಡುತ್ತಾರೆ.
ಸಂಭಾಲ್ನ ಘಟಕ ಮಾಲೀಕ ಇಮ್ರಾನ್ ಖಾನ್ ಈ ಘಟನೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮೇಲೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿದ್ದಾರೆ. “ನಾವು ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಬಯಸಿದ್ದರೂ, ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಮಾಡಬೇಕು ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ನಮಗೆ ಸರಿಯಾದ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ಸಿಗಲೇ ಇಲ್ಲ. ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ನಡೆಸಿರುವ ಈ ದಾಳಿಗಳು ಕೇವಲ ನಮ್ಮ ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಹಾಳುಮಾಡಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ನಮ್ಮ ಘನತೆಗೂ ಧಕ್ಕೆ ತಂದಿವೆ,” ಎಂದು ಅವರು ದೂರಿದರು. ಇದು, ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಬೆಂಬಲದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಮುದಾಯದ ಮುಖಂಡರು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ‘ಜೀನ್ಸ್ ಜಿಹಾದ್’ ಕುರಿತ ವದಂತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಸುಳ್ಳು ಆರೋಪಗಳಿಂದ ಮುಸ್ಲಿಂ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗಿರುವ ಭಯ ಮತ್ತು ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯನ್ನು ನಿವಾರಿಸಲು ಅವರು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಮಿಕರ ಜೀವನೋಪಾಯ ಎರಡನ್ನೂ ಒಳಗೊಂಡಿರುವ ಸಮತೋಲಿತ ನೀತಿಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಮುಸ್ಲಿಂ ಸಮುದಾಯದ ಕುಶಲಕರ್ಮಿಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಾಗೂ ಪಾರದರ್ಶಕ ಆಡಳಿತ ದೊರೆಯುವಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಆಗ್ರಹಿಸಿದ್ದಾರೆ.
‘ಜೀನ್ಸ್ ಜಿಹಾದ್’ನಂತಹ ಸುಳ್ಳು ಕಥೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ವದಂತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಡೆಯುವ ಯಾವುದೇ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ನಾವು ತಡೆಯಬೇಕು. ಎಲ್ಲ ನಾಗರಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಗೌರವವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಆಡಳಿತವು ದೇಶದ ಪ್ರಗತಿಗೆ ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ವದಂತಿಗಳನ್ನು ತಳ್ಳಿಹಾಕಿ, ಎಲ್ಲರನ್ನೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ನೋಡುವ ಸಮಾಜವನ್ನು ನಾವು ನಿರ್ಮಿಸಬೇಕಿದೆ.
