ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಪ್ರಕಟವಾದ ತಕ್ಷಣ (ಮೇ 4 ರಂದು), ಕಾಳೀಘಾಟ್ನಲ್ಲಿರುವ ತಮ್ಮ ನಿವಾಸದಲ್ಲಿ ಸುದ್ದಿಗೋಷ್ಠಿ ನಡೆಸಿದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅತ್ಯಂತ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ ಮಾತನಾಡಿದ್ದರು. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಭದ್ರತಾ ಪಡೆಗಳು ಜಂಟಿಯಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಾರ್ಟಿ (BJP) ಯೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ ಚುನಾವಣೆಯನ್ನು “ಲೂಟಿ” ಮಾಡಿವೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದರು. “ನಾನು ಸೋತಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ನಾನು ರಾಜ್ಭವನ್ಗೆ ಹೋಗಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಗುಡುಗಿದ್ದರು.
ಕಳೆದ 15 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ಸೋಲಿನ ರುಚಿ ನೋಡಿದ್ದ ಅವರು, “ನಾನು ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡುವ ಪ್ರಶ್ನೆಯೇ ಇಲ್ಲ. ನಾವು ಸೋತಿದ್ದು ಜನರ ತೀರ್ಪಿನಿಂದಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ಪಿತೂರಿಯಿಂದ” ಎಂದು ಹಠಾತ್ತಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿದರು.
ನಂತರ ತಮ್ಮ ಪಕ್ಷದ ನೂತನ ಶಾಸಕರೊಂದಿಗೆ ನಡೆಸಿದ ಗೌಪ್ಯ ಸಭೆಯಲ್ಲೂ, “ಅವರಿಗೆ ಬೇಕಿದ್ದರೆ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆಳ್ವಿಕೆ ಹೇರಲಿ, ನನ್ನನ್ನು ವಜಾ ಮಾಡಲಿ, ಈ ದಿನ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಕಪ್ಪು ಚುಕ್ಕೆಯಾಗಿ ದಾಖಲಾಗಲಿ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಇಂತಹ ಕಠಿಣ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಒಂದು ಬಲವಾದ ಕಾರಣವಿತ್ತು. ಭಾರತದ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಕೊನೆಯ ಭದ್ರಕೋಟೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿರುವ, ಇದುವರೆಗೆ ಅತ್ಯಂತ ಪಾರದರ್ಶಕವಾಗಿದ್ದ ‘ಚುನಾವಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆ’ಯನ್ನು ಹತ್ತಿಕ್ಕಲು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮುಂದಾಗಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಮೊದಲ ಬಲಿಪಶು ತಾವೇ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಮನವರಿಕೆಯಾಗಿತ್ತು. ಭಾರತವನ್ನು ಒಂದು ‘ಹಿಂದೂ ರಾಷ್ಟ್ರ’ವನ್ನಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಲು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಆಯ್ದುಕೊಂಡಿರುವ ಹೊಸ ಅಸ್ತ್ರವೇ ಈ ‘ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ’.
ಏನಿದು ‘ವಿಶೇಷ’ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯ ರಹಸ್ಯ?
‘ವಿಶೇಷ’ ಎಂಬ ಪದವೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಪ್ರತಿವರ್ಷ ನಡೆಯುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಸರಿಯಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ, ಹಾಗಾಗಿ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಗೊಮ್ಮೆ ಇಂತಹ ತೀವ್ರ ತಪಾಸಣೆ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಡಲಾಗಿದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಮುನ್ನ ಇಂತಹದ್ದೇ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ನಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು. ಅದರ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಬಿಹಾರ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿ ಹಾಗೂ ಅದರ ಮೈತ್ರಿಕೂಟ ಭರ್ಜರಿ ಜಯ ಸಾಧಿಸಿತು. ಈಗ ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು 28 ರಾಜ್ಯಗಳ ಪೈಕಿ 11 ಅತ್ಯಂತ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರದ ನೇರ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಒಳಪಡುವ 3 ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈ SIR ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿದೆ. ಇವು ಭಾರತದ ಒಟ್ಟು ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಮೂರನೇ ಎರಡರಷ್ಟು ಭಾಗವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ.
ಇವೆಲ್ಲವನ್ನೂ ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರು ಅಂದು ಹೇಳಿದ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮಾತುಗಳು ನಿಜವಾಗುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ಅನುಮಾನ ಕಾಡುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಿಡಿತ ಸಾಧಿಸಲು, ಒಂದರ ನಂತರ ಒಂದರಂತೆ ಚುನಾವಣೆಗಳನ್ನು ಗೆಲ್ಲಲು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ SIR ಅನ್ನು ಒಂದು ತಂತ್ರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಳೆದ 11 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿರುವ ಮೋದಿ, ಈಗಷ್ಟೇ ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದ್ದೇಕೆ? ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ 2024ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ನೀಡಿದ ಆಘಾತ. ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿನ ತಮ್ಮ ಕೊನೆಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೆ ‘ಚಾರ್ಸೌ ಪಾರ್’ (400ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾನಗಳು) ಎನ್ನುವ ಘೋಷಣೆಯನ್ನು ಕೂಗಿದ್ದರು. ಇದರ ನಡುವೆಯೇ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ಬದಲಿಸುವ ಹೇಳಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳ ಪಕ್ಷದ ಕೆಲವು ನಾಯಕರು ನೀಡಿದರು. ಆದರೂ 240 ಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರವೇ ಗೆಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಈಗ ತಮಗೆ ಬೇಕಾದಂತೆ ಕೇಳುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ಕೈಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಧೈರ್ಯದಿಂದಲೇ ಮೋದಿ ಈ ಸಾಹಸಕ್ಕೆ ಕೈಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನೇಮಕಾತಿಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ಅದರಂತೆ, ಮಾರ್ಚ್ 2023 ರಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನ ಐದು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಪೀಠವು, “ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತರ ನೇಮಕಾತಿಗಾಗಿ ಸ್ವತಂತ್ರ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕವಾದ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕಾನೂನನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ರೂಪಿಸಬೇಕು. ಅಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಪ್ರಧಾನಿ, ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ಮತ್ತು ಭಾರತದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳು (CJI) ಒಳಗೊಂಡ ಸಮಿತಿಯು ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಬೇಕು” ಎಂದು ಐತಿಹಾಸಿಕ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿತ್ತು.
ಆದರೆ, ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಇದನ್ನೇ ತಮಗೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಂಡಿತು. ತಕ್ಷಣವೇ ಒಂದು ಹೊಸ ಕಾನೂನನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ಸರ್ಕಾರ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದ ‘ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ (CJI)’ ಬದಲಿಗೆ ‘ಪ್ರಧಾನಿ ನಾಮನಿರ್ದೇಶನ ಮಾಡುವ ಒಬ್ಬ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವನನ್ನು‘ ಸೇರಿಸಿತು! ಇದರೊಂದಿಗೆ ಸಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ಆಡಳಿತ ಪಕ್ಷಕ್ಕೆ ಕಾಯಂ ಬಹುಮತ ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು. ಬಿಜೆಪಿ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದಲ್ಲಿದ್ದ ಇತರ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಈ ರಾಜಕೀಯ ಜಾಲದ ಅರಿವಾಗದ ಕಾರಣ ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಆದೇಶವನ್ನೇ ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ತಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಆಯುಕ್ತರನ್ನು ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಪಡೆಯಿತು.
ಈ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಗೆ ಬಂದ ಕೆಲವೇ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವನ್ನು ತನ್ನ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು. ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆಶಯಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದ್ದ ಈ ಕಾನೂನನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ ADR (ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್), PUCL, ಕಾಮನ್ ಕಾಸ್ ಮತ್ತು CPIL ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ನಲ್ಲಿ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದವು. ಆದರೆ, ಈ ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆ ಇಷ್ಟು ದಿನಗಳ ಕಾಲ ವಿಳಂಬವಾಗಿದ್ದು, ಈ ಮಧ್ಯೆ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಸಡಿಲಗೊಳಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಮಯ ಸಿಕ್ಕಂತಾಯಿತು.
ಜೂನ್ 24, 2025 ರಂದು ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ ಈ SIR ಎಂಬ ಬ್ರಹ್ಮಾಸ್ತ್ರವನ್ನು ಪ್ರಯೋಗಿಸಿತು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ನೀಡಿದ ವಿವರಣೆಯ ಪ್ರಕಾರ—”ದೇಶದಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಬಾರಿಗೆ ಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣದ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ನಡೆದಿದ್ದು 2002-2004ರಲ್ಲಿ. ಕಳೆದ ಎರಡು ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ವಾರ್ಷಿಕ ಮೇಲ್ನೋಟದ ನವೀಕರಣಗಳು ಮಾತ್ರ ನಡೆದಿದ್ದರಿಂದ, ಮರಣ ಹೊಂದಿದವರು, ವಲಸೆ ಹೋದವರು ಮತ್ತು ನಕಲಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹಾಗೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ. ಜನಸಂಖ್ಯಾ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಿಸಲು ಇದು ಅಗತ್ಯ” ಎಂದಿತು.
ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಸರಿಯಾದ ಕ್ರಮ ಎಂದು ಅನಿಸಿದರೂ, ಭಾರತದ ಕಳೆದ 75 ವರ್ಷಗಳ ಚುನಾವಣಾ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ನೋಡಿದರೆ ಇದರ ಹಿಂದಿನ ಅಸಲಿ ಆಟ ಅರ್ಥವಾಗುತ್ತದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ 18 ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ಮತ್ತು 345 ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಯಾರೂ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿಷ್ಪಕ್ಷಪಾತತೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. 1948 ರಿಂದ 1952 ರವರೆಗೆ ಮನೆ ಮನೆಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದ್ದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಜನಗಣತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಬೆಳೆಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
2002-2004 ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ: ಇವಿಎಂ (EVM) ಯಂತ್ರಗಳ ಜಾರಿಯ ನಂತರ ನಡೆದ ಈ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿತ್ತು.
2025-2026 ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR): ಆದರೆ ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ, ಪ್ರಸ್ತುತ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಬದಲು ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕುಸಿದಿದೆ.
ಈ ಕುಸಿತದ ಹಿಂದಿರುವ ರಾಜಕೀಯವೇನು?
2004 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಜನಸಂಖ್ಯೆ 113.6 ಕೋಟಿ ಇತ್ತು, ಅದು 2024 ರ ವೇಳೆಗೆ 144.2 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿತು. ಇದಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಮತದಾರರ ಸಂಖ್ಯೆಯೂ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸರಾಸರಿ 1.5 ಕೋಟಿಯಂತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಾ ಬಂದಿತ್ತು. ಮನಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲೂ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಒಂದೇ ಸಮನಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಿರುವಾಗ, ಇದ್ದಕ್ಕಿದ್ದಂತೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ನಕಲಿ ಮತದಾರರಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವುದು ನಂಬಲು ಅಸಾಧ್ಯವಾದದ್ದು. ಇದಕ್ಕೆ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಿರಬಹುದು:
ದಾಖಲೆಗಳ ಕಠಿಣ ನಿಯಮ:
2004 ರ ಮೂಲ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿಲ್ಲದ ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಅಥವಾ ಹೊಸ ಮತದಾರರು ತಂಗಿರುವ ಜಾಗದಲ್ಲಿ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಪಡೆಯಲು ಆಯೋಗ ಕಠಿಣ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೇಳುತ್ತಿದೆ. ಬಡ ಕಾರ್ಮಿಕರು ತಮ್ಮ ಹಳೆಯ ಊರುಗಳಿಗೆ ಹೋಗಿ ದಾಖಲೆ ತರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಕೈಬಿಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವು ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಜುಲೈನಲ್ಲಿ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿತ್ತು. ನಂತರ, 2025ರ ನವೆಂಬರ್ನಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಸೇರಿದಂತೆ ಇತರ 12 ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿತು. ಈ ಒಟ್ಟು 13 ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 5.9 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರನ್ನು ಮತಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಇದೀಗ, 16 ರಾಜ್ಯ/ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ ಆರಂಭಿಸುವುದಾಗಿ ಆಯೋಗ ಘೋಷಿಸಿದೆ. ಈ ಪೈಕಿ, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿಯೂ ಕನಿಷ್ಠ 85 ಲಕ್ಷ ಮತದಾರರು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅಂದಾಜಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಪೌರತ್ವದ ಭೀತಿ:
ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಅಥವಾ ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್ನಿಂದ ಬಂದ ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರನ್ನು ಪತ್ತೆ ಹಚ್ಚುವ ನೆಪದಲ್ಲಿ ಬಡವರನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೂಚನೆಯ ಮೇರೆಗೆ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಅನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಇತರ ವಾಸಸ್ಥಳದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಬಡವರಿಗೆ ತಲೆನೋವಾಗಿದೆ.
“ಇದು 20 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 30.64 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಆದ ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿದ್ದು, ಅಂದರೆ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಸರಾಸರಿ ಸುಮಾರು 1.5 ಕೋಟಿಯಷ್ಟು ಮತದಾರರು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗಳನ್ನು ಮನ್ಮೋಹನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಇಬ್ಬರ ಆಡಳಿತಾವಧಿಯಲ್ಲೂ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ವರದಿಗಳಿಂದ ಆರ್ಟಿಫಿಶಿಯಲ್ ಇಂಟೆಲಿಜೆನ್ಸ್ (AI) ಸಂಗ್ರಹಿಸಿರುವ ಈ ಎಲ್ಲಾ ದತ್ತಾಂಶಗಳು, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯು ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ಶೇಕಡಾ 1.56 ರಷ್ಟು ದರದಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಇದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ದೇಶದ 18 ವರ್ಷ ಮೇಲ್ಪಟ್ಟ ಪ್ರಜೆಗಳ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ತದ್ರೂಪಾಗಿದೆ. ಹಾಗಾಗಿ, ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ವಲಸೆ, ವಾಸಸ್ಥಳ ಬದಲಾವಣೆಯನ್ನು ನೋಂದಾಯಿಸದಿರುವುದು ಅಥವಾ ಮರಣದ ಕಾರಣಗಳಿಂದಾಗಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳು ಎರಡು ಬಾರಿ ದಾಖಲಾಗಿವೆ ಎಂದು ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯುಕ್ತ (CEC) ಜ್ಞಾನೇಶ್ ಕುಮಾರ್ ಅವರು ನೀಡಿರುವ ಎಲ್ಲಾ ಸಮರ್ಥನೆಗಳು ಇಷ್ಟೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನಿಜವಿರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅನಿಸುತ್ತದೆ.”
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿರುವ ಶೇಕಡಾ 10 ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯು, ದೇಶದ ಅತ್ಯಂತ ತಳಮಟ್ಟದ ಬಡವರು ಮತದಾನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ದೂರ ಉಳಿಯುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್, ಬಿಜೆಪಿ ಬಯಸುತ್ತಿರುವುದೂ ಇದನ್ನೇ. ಏಕೆಂದರೆ ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಪಂಜಾಬ್ನಲ್ಲಿ ಆಮ್ ಆದ್ಮಿ ಪಾರ್ಟಿಯ ಗೆಲುವಿಗೆ ಕಾರಣರಾದವರು ಇದೇ ತಳಸಮುದಾಯದ ಬಡವರು. ಸಮೀಕ್ಷೆಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಇಂತಹ ಬಡವರಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಹಿಂದುಳಿದ ವರ್ಗದವರಿದ್ದಾರೆ.
ಅಂತಿಮವಾಗಿ, ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರು ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯ ಉಳ್ಳವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಮತದಾನ ಸುಲಭವಾಗುವಂತಹ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಆರೋಪ ಕೇವಲ ರಾಜಕೀಯ ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲ, ಅದೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸತ್ಯ. ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಈ ಪ್ರಯೋಗ ಈಗ ಇಡೀ ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಜಾರಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ.
ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭವಾದ, ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ‘ಅಸೋಸಿಯೇಷನ್ ಫಾರ್ ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ರಿಫಾರ್ಮ್ಸ್’ (ADR) ಮುಖ್ಯಸ್ಥ ನಿವೃತ್ತ ಮೇಜರ್ ಜನರಲ್ ಅನಿಲ್ ವರ್ಮಾ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮೆಟ್ಟಿಲೇರಿದ್ದರು. ಸುದೀರ್ಘ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್, ಎಸ್ಐಆರ್ ಮತ್ತು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿನ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸಮ್ಮತಿಸಿದೆ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (SIR) ನಡೆಸುವ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಿರ್ಧಾರವು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಬುಧವಾರ(27 ಮೇ 2026) ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಈ ತೀರ್ಪು ದೇಶದ ಮತದಾರರಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಆತಂಕವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿದೆ.
Source: Natioal Herald
