ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಪ್ರಯಾಣ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರವನ್ನು ಸರಾಗಗೊಳಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ, ನೇಪಾಳ ಸರ್ಕಾರವು ರೂ.200 ಮತ್ತು ರೂ.500 ಮೌಲ್ಯದ ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದುವ ಮೇಲಿದ್ದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದೆ. ಸೋಮವಾರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟ ತೆಗೆದುಕೊಂಡ ನಿರ್ಧಾರವು, ಗಡಿ ದಾಟುವಾಗ ಭಾರತೀಯ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಿ ನಾಗರಿಕರಿಬ್ಬರಿಗೂ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಅನುವು ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ.
ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆಯು ನವೆಂಬರ್ 28 ರಂದು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್ಬಿಐ) ಹೊರಡಿಸಿದ ಅಧಿಸೂಚನೆಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್ಬಿಐ ನಿರ್ದೇಶನವು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ನಾಗರಿಕರನ್ನು ಹೊರತುಪಡಿಸಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಭಾರತ ಮತ್ತು ನೇಪಾಳದ ನಡುವೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವಾಗ ರೂ.100 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯ ಕರೆನ್ಸಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಅನುಮತಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು 25,000 ರೂಪಾಯಿ ಮಿತಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಸಂವಹನ ಮತ್ತು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಸಚಿವ ಜಗದೀಶ್ ಖರೇಲ್ ಅವರು ಸಭೆಯ ನಂತರ ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಅನುಮೋದನೆಯನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದರು. ಹೊಸ ನಿಯಮವು ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕುಗಳಲ್ಲಿನ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಮತ್ತು ಗಡಿ ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ನೇಪಾಳ ರಾಷ್ಟ್ರ ಬ್ಯಾಂಕಿನ ಹಿರಿಯ ಅಧಿಕಾರಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ನೇಪಾಳಿ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ನೇಪಾಳಕ್ಕೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರವಾಸಿಗರು, ಯಾತ್ರಿಕರಿಗೆ ಆಗುತ್ತಿದ್ದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಹಿಂದೆ, ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ 100 ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಯಾವುದೇ ಭಾರತೀಯ ನೋಟನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯುವುದು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿತು. ಇದರಿಂದ ಪ್ರವಾಸಿಗರು ತೊಂದರೆ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದರು.
ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಮೇಲಿನ ನಿರ್ಬಂಧಗಳು, ನವೆಂಬರ್ 2016 ರಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರವು ಹಳೆಯ 500 ಮತ್ತು 1,000 ರೂಪಾಯಿ ಅಮಾನ್ಯೀಕರಣದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿತ್ತು. ಆ ಘಟನೆಯ ನಂತರ, ನೇಪಾಳವು ತನ್ನ ಪ್ರದೇಶದೊಳಗೆ ಹೊಸ ಸರಣಿಯ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟುಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತು. 2016 ರ ಅವಧಿಯಿಂದ 50 ಮಿಲಿಯನ್ ರೂಪಾಯಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಮೌಲ್ಯದ ವಿನಿಮಯವಾಗದ ನೋಟುಗಳು ಇನ್ನೂ ನೇಪಾಳದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ದತ್ತಾಂಶವು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ಗಡಿ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ನಿವಾಸಿಗಳು ದೈನಂದಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಗಮಗೊಳಿಸಲು ಈ ಸಡಿಲಿಕೆಗಾಗಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಪ್ರಚಾರ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ, ನೇಪಾಳವು ಜೂನ್ 2000 ರಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯದ ಭಾರತೀಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿತ್ತು.
