ಪಾಶ್ ಕಾಯ್ದೆ ಪ್ರಕಾರ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ‘ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿ’ ರಚಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಸೋಮವಾರ (ಸೆ.15) ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ. ‘ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳಿಗೆ ಸೇರುವುದು ಕೆಲಸಕ್ಕೆ (ಉದ್ಯೋಗಕ್ಕೆ) ಸೇರಿದಂತೆ ಅಲ್ಲ’ ಎಂದು ಇದೇ ವೇಳೆ ಮೌಖಿವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ.
ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಮಹಿಳೆಯರ ಮೇಲಿನ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ (ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ, ನಿಷೇಧ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರ) ಕಾಯ್ದೆ, 2013 ಅಥವಾ ಪಾಶ್ ಕಾಯ್ದೆ ಪ್ರಕಾರ, ಉದ್ಯೋಗದಾತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳ ದೂರುಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ‘ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿ’ಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಪಾಶ್ ಕಾಯ್ದೆ ಪ್ರಕಾರ ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿ ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಹೊಣೆಗಾರರಲ್ಲ. ಏಕೆಂದರೆ, ಅದರ ಸದಸ್ಯರಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಾತ-ಉದ್ಯೋಗಿ ಎಂಬ ಸಂಬಂಧವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಿಜೆಐ ಬಿ.ಆರ್ ಗವಾಯಿ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಕೆ. ವಿನೋದ್ ಚಂದ್ರನ್ ಮತ್ತು ಎ.ಎಸ್. ಚಂದೂರ್ಕರ್ ಅವರಿದ್ದ ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿತ್ತು.
ಅರ್ಜಿದಾರರ ಪರವಾಗಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಹಾಜರಾಗಿದ್ದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲೆ ಶೋಭಾ ಗುಪ್ತಾ ಅವರು, “ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ವಿರುದ್ಧ ದೂರು ದಾಖಲಿಸಬಹುದಾದ ‘ನೊಂದ ಮಹಿಳೆ’ ಎಂಬ ವಿಶಾಲ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಕಡೆಗಣಿಸಿದೆ” ಎಂದು ವಾದಿಸಿದ್ದರು.
‘ಪಾಶ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 2 (ಎ)(ಐ) ‘ನೊಂದ ಮಹಿಳೆ’ ಎಂದರೆ ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಯಾವುದೇ ವಯಸ್ಸಿನ ಮಹಿಳೆ, ಉದ್ಯೋಗಿಯಾಗಿರಲಿ ಅಥವಾ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ ಪ್ರತಿವಾದಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ಲೈಂಗಿಕ ಕಿರುಕುಳದ ಕೃತ್ಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದಾನೆಂದು ಆರೋಪಿಸಿದವರು’ ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುತ್ತದೆ.
ಪಾಶ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ದೂರು ದಾಖಲಿಸಲು ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರು ಸಂಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಉದ್ಯೋಗದಲ್ಲಿರುವುದು ಅನಿವಾರ್ಯವಲ್ಲ ಎಂದು ಗುಪ್ತಾ ವಾದಿಸಿದ್ದರು.
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ ಸಿಜೆಐ, “ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಯಾರನ್ನೂ ನೇಮಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಹೀಗಿರುವಾಗ ನೀವು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಇರಿಸುತ್ತೀರಿ?” ಎಂದು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳು ಇನ್ನೂ ಸಂಘಟಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಗುಪ್ತಾ ಒತ್ತಿ ಹೇಳಿದ್ದು, “ಅವರಿಗೆ ಒಂದು ಸಂಘಟನೆ ಇದೆ” ಎಂದಿದ್ದಾರೆ.
ಪಾಶ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 4 ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿಯ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ಸೆಕ್ಷನ್ 4 (1) ಹೀಗೆ ಹೇಳುತ್ತದೆ: ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಉದ್ಯೋಗದಾತರು ಲಿಖಿತ ಆದೇಶದ ಮೂಲಕ ‘ಆಂತರಿಕ ದೂರು ಸಮಿತಿ’ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು.
ಕೆಲಸದ ಸ್ಥಳದ ಕಚೇರಿಗಳು ಅಥವಾ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳು ವಿವಿಧ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ವಿಭಾಗೀಯ ಅಥವಾ ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದ್ದರೂ, ಎಲ್ಲಾ ಆಡಳಿತ ಘಟಕಗಳು ಅಥವಾ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಆಂತರಿಕ ಸಮಿತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತದೆ.
ವಕೀಲರ ವಾದ ಆಲಿಸಿದ ಸಿಜೆಐ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ನಿರಾಸಕ್ತಿ ತೋರಿಸಿದ್ದು, “ಒಬ್ಬರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರೆ ಅದು ಕೆಲಸ ಆಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅದಕ್ಕೆ ಸಂಬಳ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಮೌಖಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ವಕೀಲೆ ಯೋಗಮಾಯ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ವಿಶೇಷ ರಜಾ ಅವಧಿಯ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಮೊದಲು, ಅದೇ ಅರ್ಜಿದಾರರು ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳನ್ನು ಪಾಶ್ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ತರುವಂತೆ ಕೋರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು (ಪಿಐಎಲ್) ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಕೇರಳ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀರ್ಪನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆ ಪಿಐಎಲ್ ಹಿಂಪಡೆದಿದ್ದರು.
ವಕ್ಫ್‌ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಕೆಲ ನಿಬಂಧನೆಗಳಿಗೆ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತಡೆ
