ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (ಎಸ್ಐಆರ್) ವೇಳೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದ ಕಾರಣ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನವೀಕರಿಸಲು ಆಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೇಶದ ಖ್ಯಾತ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ದಿನಪತ್ರಿಕೆ ‘ದಿ ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್’ನ ಮಾಜಿ ಸಂಪಾದಕ ಆರ್. ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಅಳಲು ತೋಡಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
“ಇಡೀ ವೃತ್ತಿಜೀವನವನ್ನು ಪತ್ರಿಕೋದ್ಯಮದಲ್ಲೇ ಕಳೆದು, ದೇಶದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಪತ್ರಿಕೆಯೊಂದರ ಸಂಪಾದಕನಾಗಿದ್ದ ನನಗೇ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಿರುವಾಗ, ಸಮಾಜದ ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯವಂಚಿತ ಜನರ ಸ್ಥಿತಿ ಏನಾಗಿರಬೇಡ” ಎಂದು ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ಬ್ಯಾಲಿಗಂಜ್ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮತದಾರರಾಗಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ನಡೆದ ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು ಕಿತ್ತುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮ, ಅವರ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನವೀಕರಣದ ಅರ್ಜಿಗೆ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರತಿಕೂಲ ವರದಿ ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ರಾಜ್ಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ನಾಗರಿಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಹೋರಾಡುವಂತಾಗಿದೆ.
“ಈ ವರ್ಷದ ಮಾರ್ಚ್ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನನ್ನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರನ್ನು 2002ರ ಮತಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ, ‘ತಾರ್ಕಿಕ ವ್ಯತ್ಯಾಸ’ದ (ಲಾಜಿಕಲ್ ಡಿಸ್ಕ್ರಿಪೆನ್ಸಿ) ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಮತದಾರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅಳಿಸಿ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ನನ್ನ ತಂದೆ ಒಬ್ಬ ಗಾಂಧಿವಾದಿ, ನಿವೃತ್ತ ಪ್ರೊಫೆಸರ್ ಮತ್ತು ಕೇರಳದ ಗಾಂಧಿ ಸ್ಮಾರಕ ನಿಧಿಯ ಮಾಜಿ ರಾಜ್ಯ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿದ್ದರು. ಅವರು 2016ರಲ್ಲಿ ನಿಧನರಾದರು. ನಾನು ನನ್ನ ಎಸ್ಎಸ್ಎಲ್ಸಿ ಅಂಕಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರೂ, ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣ ನೀಡದೆ ನನ್ನ ಅಪೀಲನ್ನು ತಿಸ್ಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈಗ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ರಚಿಸಿರುವ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯ ಎದುರು ನನ್ನ ಅಪೀಲು ಅರ್ಜಿ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ಬಾಕಿ ಇದೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಾನು ನನ್ನ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಅನ್ನು ನವೀಕರಣ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ” ಎಂದು ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಅವರು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಕಿತ್ತುಹಾಕಿದ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನವೀಕರಣಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂಟಕ ಎದುರಾಗಿದೆ. 2026ರ ಮಾರ್ಚ್ 19ರಂದು ಅವರ ಬಯೋಮೆಟ್ರಿಕ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡಿತ್ತು. ಆದರೂ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಹೆಸರು ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಪೊಲೀಸರು ವೆರಿಫಿಕೇಶನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅಂತಿಮಗೊಳಿಸಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರು ಡಿಲೀಟ್ ಆಗಿರುವುದನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರತಿಕೂಲ ವರದಿ ಕಳುಹಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪರಿಣಾಮ, ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ಅನ್ನು ನವೀಕರಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪ್ರಾಧಿಕಾರವು ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಅವರಿಗೆ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಈ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನಿಂದಾಗಿ, ಕ್ಯಾಲಿಫೋರ್ನಿಯಾದಲ್ಲಿ ಪತ್ರಕರ್ತೆಯಾಗಿರುವ ತಮ್ಮ ಮಗಳ ವಿವಾಹಕ್ಕೂ ಹಾಜರಾಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಬೇಸರ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸದ್ಯ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಅನಿಶ್ಚಿತ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿರುವ ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಅವರು, ತಮ್ಮ ಹೆತ್ತವರ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮರುಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದಾರೆ. 1965ರಲ್ಲಿ ಅವರ ತಾಯಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಕಾಲೇಜು ಮತ್ತು 1959ರಲ್ಲಿ ಅವರು ಉತ್ತೀರ್ಣರಾದ ಶಾಲೆಗೆ ಪತ್ರ ಬರೆದು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕೋರುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಹಾಗೆಯೇ ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮ ಮದ್ಯ ಮಾರಾಟ ಮತ್ತು ಕೋಮುವಾದದ ವಿರುದ್ಧ ತಮ್ಮ ತಂದೆ ನಡೆಸಿದ ಹೋರಾಟಗಳ ಪತ್ರಿಕಾ ವರದಿಗಳು ಅಥವಾ ಛಾಯಾಚಿತ್ರಗಳಿಗಾಗಿ ಹಳೆಯ ಹೋರಾಟಗಾರರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
“ನಾನು ಪ್ರಸ್ತುತ ನಾಗರಿಕ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿದ್ದೇನೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಸರ್ಕಾರ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ ಎಂದು ಪುನರುಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ನನ್ನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಮಯವು ಈಗ ಹಲವಾರು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯದಾದ ಕುಟುಂಬದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಮರುನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲು ಮತ್ತು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಭದ್ರಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗಾಗಿಯೇ ವ್ಯಯವಾಗುತ್ತಿದೆ” ಎಂದು ರಾಜ್ಗೋಪಾಲ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಮುಖರು
ರಾಜ್ಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಪ್ರಕರಣದ ಕುರಿತು ವಿವಿಧ ರಾಜಕೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ನಾಯಕರು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಪ್ರಮುಖರು ಗಂಭೀರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಟಿಎಂಸಿ ಸಂಸದೆ ಸಾಗರಿಕಾ ಘೋಷ್ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿ, “ಸ್ತಬ್ದಗೊಳಿಸುವ ಮತ್ತು ಹೃದಯ ವಿದ್ರಾವಕವಾದ ವರದಿ. ಟೆಲಿಗ್ರಾಫ್ (The Telegraph) ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮಾಜಿ ಸಂಪಾದಕರಾದ ಆರ್. ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಅವರಿಗೇ ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಎದುರಾಗಬಹುದಾದರೆ, ಇವರಿಗಿಂತ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಾಮಾನ್ಯ ನಾಗರಿಕರು ಇನ್ನೆಷ್ಟು ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ. ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಸರು ತೆಗೆದುಹಾಕುವಿಕೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಪೊಲೀಸ್ ವರದಿಯ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ನವೀಕರಣವನ್ನು 100 ದಿನಗಳವರೆಗೆ ತಡೆಹಿಡಿಯಲಾಗಿದೆ. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಿದ್ದ ಸ್ವಂತ ಮಗಳ ಮದುವೆಗೆ ಹೋಗಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ವಂಚಿತರಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದಾದ ನಂತರ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ “ಪುರಾವೆಯಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಮೂಲಭೂತ ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ನಿಧಾನಗತಿಯ ಸವೆತವು ಹೀಗೆಯೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚು ಆತಂಕಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಮುಖ್ಯವಾಹಿನಿಯ ಬಹುತೇಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮೌನ ವಹಿಸಿರುವುದು. ಇಂತಹ ಹೀನಾಯವಾದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಏಕೆ ಕಣ್ಣಿಗೆ ಕಾಣದಂತೆ ಮರೆಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ?” ಎಂದು ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ ಎಂ.ಎ. ಬೇಬಿ ಅವರು ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಜನರನ್ನು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು “ಬಿಜೆಪಿಯ ವಿಭಜಕ ಹಿಂದುತ್ವ ಕಾರ್ಯಸೂಚಿಯನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಪೌರತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲು” ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಎಸ್ಐಆರ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ನಮ್ಮ ದೇಶದ ಬಡ ಮತ್ತು ದುರ್ಬಲ ವರ್ಗದವರನ್ನು ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನಿಂದ ವಂಚಿತಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಿಪಿಐ(ಎಂ) ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಎಚ್ಚರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ, ಆರ್. ರಾಜಗೋಪಾಲ್ ಅವರಂತಹ ಪ್ರಖ್ಯಾತ ಸಂಪಾದಕರು ಮತ್ತು ಹೆಸರಾಂತ ಪತ್ರಕರ್ತರಿಗೂ ಸಹ ಅವರ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಬೇಬಿ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಗೋಪಾಲ್ ಅವರ ಪ್ರಕರಣದ ಕುರಿತು ಭಾರೀ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಎಸ್ಐಆರ್ನ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರತಿಪಕ್ಷಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪರ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಆರಂಭದಿಂದಲೂ ಹೇಳಿಕೊಂಡು ಬಂದಿದ್ದ ಆತಂಕಗಳು ಈಗ ನಿಜವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿವೆ.
