ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ರಾಯ್ಪುರದ ಜಿಲ್ಲಾ ಗ್ರಾಹಕ ವಿವಾದಗಳ ಪರಿಹಾರ ಆಯೋಗವು (ಡಿಸಿಡಿಆರ್ಸಿ), E20 ಇಂಧನ (ಪೆಟ್ರೋಲ್) ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ಕಾರು ಕೆಟ್ಟುಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಹೊಸ ‘ಗ್ರಾಂಡ್ ವಿಟಾರಾ’ ಕಾರನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಕಾರು ತಯಾರಿಕಾ ಕಂಪನಿ ಮಾರುತಿ ಸುಝುಕಿಗೆ ಆದೇಶಿಸಿದೆ. ಗ್ರಾಹಕನಿಗೆ ನೀಡುವ ಹೊಸ ಕಾರು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ E20 ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ (E20-compatible) ಇಂಜಿನ್ ಹೊಂದಿರಬೇಕು ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.
ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಜುಲೈ 14 ರಂದು ಡಿಸಿಡಿಆರ್ಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಪ್ರಶಾಂತ್ ಕುಂದು ಮತ್ತು ಸದಸ್ಯ ಡಾ. ಆನಂದ್ ಎ. ವರ್ಗೀಸ್ ಅವರನ್ನೊಳಗೊಂಡ ಪೀಠ ಹೊರಡಿಸಿದೆ. ಮಾರುತಿ ಸುಝುಕಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಅದರ ಅಧಿಕೃತ ಡೀಲರ್ ಆದ ‘ನೆಕ್ಸಾ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೋ’ ವಿರುದ್ಧ ಡಾ. ಪ್ರೇಮರಾಜ್ ದೇವಂಗನ್ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಗ್ರಾಹಕ ದೂರನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ ಈ ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದ 45 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಡಾ. ದೇವಂಗನ್ ಅವರ ಗ್ರಾಂಡ್ ವಿಟಾರಾ ಕಾರಿನ ಬದಲಿಗೆ, ಅದೇ ಮಾಡೆಲ್ನ ಹಾಗೂ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿ E20 ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವಂತಹ ಇಂಜಿನ್ ಹೊಂದಿರುವ ಹೊಸ ಕಾರನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗವು ಮಾರುತಿ ಸುಝುಕಿ ಮತ್ತು ನೆಕ್ಸಾ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೋಗೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ.
ಒಂದು ವೇಳೆ ನಿಗದಿತ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಡದಿದ್ದರೆ, ಮಾರುತಿ ಸುಝುಕಿ ಮತ್ತು ನೆಕ್ಸಾ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೋ ಡಾ. ದೇವಂಗನ್ ಅವರು 2023ರಲ್ಲಿ ಕಾರಿಗಾಗಿ ಪಾವತಿಸಿದ್ದ 18.29 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಮಾರಾಟದ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಅವರು ವಾಹನಕ್ಕಾಗಿ ಪಾವತಿಸಿದ್ದ 1,86,850 ರೂಪಾಯಿ ಆರ್ಟಿಒ ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು 34,644 ರೂಪಾಯಿ ವಿಮಾ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸಹ ಮರುಪಾವತಿಸಬೇಕು. ಈ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತವು 20,50,494 ರೂಪಾಯಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆಯೋಗ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಯಾವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೇ ಇರಲಿ (ಕಾರು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಡುವುದು ಅಥವಾ ಹಣ ಮರುಪಾವತಿಸುವುದು), ಗ್ರಾಹಕರಿಗೆ ಉಂಟಾದ ಮಾನಸಿಕ ತೊಂದರೆ ಮತ್ತು ಕಿರುಕುಳಕ್ಕೆ ಪರಿಹಾರವಾಗಿ 1 ಲಕ್ಷ ರೂಪಾಯಿ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಾಗಿ 10,000 ರೂಪಾಯಿ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಮಾರುತಿ ಸುಝುಕಿ ಮತ್ತು ನೆಕ್ಸಾ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೋಗೆ ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಪಾವತಿಯನ್ನು ಸಹ ಆದೇಶದ ದಿನಾಂಕದಿಂದ 45 ದಿನಗಳ ಒಳಗಾಗಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಡಾ. ದೇವಂಗನ್ ಅವರು ತಾವು 2023ರಲ್ಲಿ ಮಾರುತಿ ಗ್ರಾಂಡ್ ವಿಟಾರಾ ಐಇ ಸ್ಟ್ರಾಂಗ್ ಹೈಬ್ರಿಡ್ ಝೆಟಾ ಪ್ಲಸ್ ಕಾರನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದಾಗಿ ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈ ಕಾರು E20 ಇಂಧನಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಹೊಂದಿಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ನಂತರದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದರು.
E20 ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಎನ್ನುವುದು ಶೇಕಡಾ 20 ರಷ್ಟು ಎಥನಾಲ್ ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 80 ರಷ್ಟು ಪೆಟ್ರೋಲ್ನ ಮಿಶ್ರಣವಾಗಿದೆ. ಇದು ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಆಮದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು, ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ತಗ್ಗಿಸಲು ಮತ್ತು ದೇಶೀಯವಾಗಿ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಜೈವಿಕ ಇಂಧನಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸಲು ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ರೂಪಿಸಿರುವ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗವಾಗಿದೆ.
ಆದರೆ, E20 ಇಂಧನ ಪರಿಚಯವು ಒಂದು ಆತಂಕವನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ E20 ಇಂಧನಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸದ ಹಳೆಯ ವಾಹನಗಳಲ್ಲಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇಂಧನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ತುಕ್ಕು ಹಿಡಿಯುವುದು (fuel system corrosion) ಮತ್ತು ಮೈಲೇಜ್ ಅಥವಾ ಇಂಧನ ದಕ್ಷತೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವ (reduced fuel efficiency) ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿವೆ ಎಂಬ ಕಳಕಳಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.
ವಾಹನ ತಯಾರಕರು ಈಗ ಹೆಚ್ಚೆಚ್ಚು E20-ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ವಾಹನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಪರಿಚಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಆದರೆ 2023ಕ್ಕಿಂತ ಮೊದಲು ಮಾರಾಟವಾದ ವಾಹನಗಳ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಉಳಿದಿವೆ.
ಡಾ. ದೇವಂಗನ್ ಅವರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ಅವರು ಇಂಧನವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಹಾಕಿ (drain), ಇಂಧನ ಟ್ಯಾಂಕ್ ಅನ್ನು ಸ್ವಚ್ಛಗೊಳಿಸಿ, ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಹೊಸ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಅನ್ನು ತುಂಬಿಸಿದ್ದೇನೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ವಾಹನ ಪದೇ ಪದೇ ಮಧ್ಯದಲ್ಲೇ ನಿಂತುಹೋಗುವ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಲೇ ಇತ್ತು ಹೇಳಿದ್ದರು.
ಇಂತಹ ಮರುಕಳಿಸುವ ದೋಷಗಳಿಂದಾಗಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ವಾಹನವನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ರಿಪೇರಿಗಾಗಿ ಮಾರುತಿ ಸೇವಾ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹೋಗಬೇಕಾಯಿತು ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ.
ವಾಹನದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಕಳಪೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಇಂಧನ ಬಳಕೆಯೇ ಕಾರಣ ಎಂದು ಮಾರುತಿ ಸುಝುಕಿ ಮತ್ತು ನೆಕ್ಸಾ ಮ್ಯಾಗ್ನೆಟೋ ವಾದಿಸಿದ್ದರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಹೊಸ E20 ಇಂಧನ ಸ್ನೇಹಿ ಮಾಡೆಲ್ ನೀಡಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದರು. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಡಾ. ದೇವಂಗನ್ ಅವರು ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಪರಿಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗದ ಮೊರೆ ಹೋಗಿದ್ದರು.
ಜುಲೈ 14 ರಂದು ನೀಡಿದ ತನ್ನ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಮಾರುತಿ ಸುಝುಕಿ ಕಂಪನಿ ಮತ್ತು ಅದರ ಡೀಲರ್ ಗ್ರಾಹಕ ಸೇವೆ ಹಾಗೂ ನ್ಯಾಯೋಚಿತ ವ್ಯಾಪಾರ ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಲೋಪ ಎಸಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವಲ್ಲಿ ಡಾ. ದೇವಂಗನ್ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗ್ರಾಹಕ ಆಯೋಗವು ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ಅದರಂತೆ, ಡಾ. ದೇವಂಗನ್ ಅವರಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ನೀಡಬೇಕು ಮತ್ತು ಅವರ ಕಾರನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿಕೊಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಅವರು ಕಾರಿನ ಖರೀದಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಭರಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆದೇಶಿಸಲಾಗಿದೆ.
