2020 ರ ದೆಹಲಿ ಗಲಭೆ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಸಹ-ಆರೋಪಿಗಳಾದ ದೇವಾಂಗನಾ ಕಲಿತಾ, ನತಾಶಾ ನರ್ವಾಲ್ ಮತ್ತು ಆಸಿಫ್ ಇಕ್ಬಾಲ್ ತನ್ಹಾ ಅವರಂತೆಯೇ ವಿಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಅವರನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಸೋಮವಾರ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ನ 2021 ರ ಜಾಮೀನು ಆದೇಶವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆಯ ತಪ್ಪಾದ ಗ್ರಹಿಕೆಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ‘ಲೈವ್ ಲಾ’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ ‘ಭಾರತದ ರಕ್ಷಣೆ’ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದಾಗ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಪ್ಪು ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಸಾಲಿಸಿಟರ್ ಜನರಲ್ ಎಸ್ವಿ ರಾಜು ವಾದಿಸಿದರು. ಈ ತಪ್ಪು, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಕಾನೂನಿನ ಸೆಕ್ಷನ್ 43ಡಿ(5) ರಲ್ಲಿನ ವಿಶೇಷ ಜಾಮೀನು ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಅವು ಅನ್ವಯಿಸದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪರಿಗಣಿಸಲು ಕಾರಣವಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. “ಯುಎಪಿಎ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತಪ್ಪಾಗಿ ತೀರ್ಮಾನಿಸಿದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಜಾಮೀನಿನ ಮೇಲಿನ ಶಾಸನಬದ್ಧ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಿದೆ” ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರು.
ಸೆಕ್ಷನ್ 43ಡಿ(5) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಗಂಭೀರ ಅಪರಾಧಗಳನ್ನು ಎಸಗಿದ ಯಾರಿಗಾದರೂ ಜಾಮೀನು ಪಡೆಯುವುದು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆರೋಪಗಳು ನಿಜವೆಂದು ನಂಬಲು ಸಮಂಜಸವಾದ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದರೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಜಾಮೀನು ನೀಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಹೈಕೋರ್ಟ್, ಕಾಯ್ದೆ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ ನಂತರ, ಅದು ಸೆಕ್ಷನ್ 437 ರ ಬದಲಿಗೆ ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಪ್ರೊಸೀಜರ್ ಕೋಡ್ನ ಸೆಕ್ಷನ್ 439 ಅನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಬಳಸಿದೆ ಎಂದು ರಾಜು ಪೀಠಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು. ಸೆಕ್ಷನ್ 437 ತೀವ್ರ ಶಿಕ್ಷೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡುವುದರ ಮೇಲೆ ಬಿಗಿಯಾದ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಸೆಕ್ಷನ್ 439 ಹೈಕೋರ್ಟ್ಗೆ ವಿಶಾಲವಾದ ವಿವೇಚನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಆರಂಭದಲ್ಲಿ, ಜಾಮೀನು ನಿರಾಕರಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಬಲವಾದ ಕಾರಣಗಳು ಬೇಕಾಗುವುದರಿಂದ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಹಿಂದಿನ ಜಾಮೀನು ಆದೇಶಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ರಾಜು ಗಮನಸೆಳೆದರು. ಖಾಲಿದ್ ಸಮಾನತೆಯ ವಾದವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಿದರು.
“ಕಾನೂನಿನ ತಪ್ಪು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನದ ಮೇಲೆ ಜಾಮೀನು ನೀಡಿದರೆ, ಸಮಾನತೆಯಂತಹದ್ದೇನೂ ಇಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
ಕಲಿತಾ ಮತ್ತು ಇತರರಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ ಜಾಮೀನು ಆದೇಶವನ್ನು ಪೂರ್ವನಿದರ್ಶನವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈಗಾಗಲೇ ಹೇಳಿತ್ತು. ಹಿಂದಿನ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ ಖಾಲಿದ್ ಅದೇ ಸಮಾನತೆಯ ವಾದವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದರು, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅದನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿತು ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. “ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಯಾಗದ ಹೊರತು ಅದೇ ವಾದವನ್ನು ಮತ್ತೆ ಎತ್ತಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2 ರಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿ ವಜಾಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ಖಾಲಿದ್ ಮತ್ತು ಇತರ ನಾಲ್ವರು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಅನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದರು. ಪೌರತ್ವ ತಿದ್ದುಪಡಿ ಕಾಯ್ದೆಯ ಪರ ಮತ್ತು ವಿರುದ್ಧದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈಶಾನ್ಯ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಕೋಮು ಹಿಂಸಾಚಾರ ಭುಗಿಲೆದ್ದ ನಂತರ ಖಾಲಿದ್, ಶಾರ್ಜೀಲ್ ಇಮಾಮ್, ಗುಲ್ಶಿಫಾ ಫಾತಿಮಾ, ಮೀರನ್ ಹೈದರ್ ಮತ್ತು ಶಿಫಾ ಉರ್ ರೆಹಮಾನ್ ಅವರನ್ನು ಜನವರಿ ಮತ್ತು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2020 ರ ನಡುವೆ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು. ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ 53 ಜನರು ಸಾವನ್ನಪ್ಪಿದರು, ಅವರಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನವರು ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ನೂರಾರು ಜನರು ಗಾಯಗೊಂಡರು. ಅವರ ಮೇಲೆ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ, ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾಯ್ದೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆಸ್ತಿಗೆ ಹಾನಿ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಕಾಯ್ದೆ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಹಲವಾರು ವಿಭಾಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಅಕ್ಟೋಬರ್ 30 ರಂದು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅಫಿಡವಿಟ್ನಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಜಾಮೀನು ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದರು. ಆರೋಪಿಗಳು ನಾಗರಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನೆಪದಲ್ಲಿ ನಡೆಸಲಾದ “ಆಡಳಿತ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ”ಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿಕೊಂಡರು. ಉಮರ್ ಖಾಲಿದ್ ಪ್ರಮುಖ ಸಂಚುಕೋರ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಮೊದಲ ಹಂತವನ್ನು ಯೋಜಿಸುವಲ್ಲಿ ಶಾರ್ಜೀಲ್ ಇಮಾಮ್ಗೆ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ ನೀಡಿದ್ದರು ಎಂದು ಪೊಲೀಸರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಖಾಲಿದ್ ಪರ ವಾದ ಮಂಡಿಸಿದ ಹಿರಿಯ ವಕೀಲ ಕಪಿಲ್ ಸಿಬಲ್, ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಷನ್ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ವಿಳಂಬ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ಗೆ ಈ ಹಿಂದೆ ತಿಳಿಸಿದ್ದರು. ಖಾಲಿದ್ ಅವರಿಂದ ಯಾವುದೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳು ಅಥವಾ ದೋಷಾರೋಪಣೆಗೆ ಒಳಪಡುವ ವಸ್ತುಗಳು ಇದುವರೆಗೆ ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ. ಅವರು ಯಾವುದೇ ಹಿಂಸಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದಕ್ಕೆ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಫೆಬ್ರವರಿ 17, 2020 ರಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದಲ್ಲಿ ಭಾಷಣ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದು ಅವರ ವಿರುದ್ಧದ ಏಕೈಕ ಆರೋಪ ಎಂದು ಸಿಬಲ್ ಹೇಳಿದರು.
ಭಾಷಣವು ಗಾಂಧಿವಾದಿ ಅಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತದೆ, “ಯಾವುದೇ ಸಮಂಜಸ ಮಾನದಂಡದಿಂದ ಪ್ರಚೋದನಕಾರಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು.
