ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಗೆ (SIR) ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಪೈಕಿ ವಿಲೇವಾರಿಯಾದ ಅರ್ಜಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆ ತೀರಾ ಕನಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬ ಆಘಾತಕಾರಿ ಮಾಹಿತಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿರುವ 38.20 ಲಕ್ಷ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಪೈಕಿ ಈವರೆಗೆ ಕೇವಲ 1.02 ಲಕ್ಷ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ವಿಲೇವಾರಿ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭಾರತೀಯ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗವೇ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿದ್ದ ನಿರ್ದೇಶನದ ಮೇರೆಗೆ ನಿವೃತ್ತ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಾಧೀಶರನ್ನೊಳಗೊಂಡ 19 ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು (Appellate Tribunals) ರಚನೆಯಾಗಿ 5 ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ಅರ್ಜಿಗಳ ವಿಲೇವಾರಿ ವೇಗ ತೀರಾ ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ ಎಂಬುದು ಆಯೋಗದ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಿಂದ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಪ್ರಸೇನ್‌ಜಿತ್ ಬೋಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೂರ್ಯಕಾಂತ್ ನೇತೃತ್ವದ ಪೀಠವು ಜುಲೈ 17ರಂದು ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿ ಮಾಡಿ, ಬಾಕಿ ಇರುವ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ ನೀಡುವಂತೆ ಸೂಚಿಸಿತ್ತು. ಆಯೋಗ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ ಒಟ್ಟು 38,20,683 ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳಲ್ಲಿ 1,02,231 ವಿಲೇವಾರಿಯಾಗಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ 37,18,452 ಬೃಹತ್ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಅರ್ಜಿಗಳು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಆದರೆ, ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಬಿದ್ದಿರುವ 27.16 ಲಕ್ಷ ಮಂದಿಯ ಪೈಕಿ ಎಷ್ಟು ಜನರು ಮರು ಸೇರ್ಪಡೆಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ನಿಖರವಾದ ವಿಂಗಡಣಾ ವಿವರಗಳನ್ನು (Break-up) ಆಯೋಗ ಇನ್ನೂ ಒದಗಿಸಿಲ್ಲ.
ಈ ಹಿಂದೆ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿದ್ದ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಜಾಯ್‌ಮಾಲ್ಯ ಬಾಗ್ಚಿ ಅವರು, “ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೆಸರನ್ನು ಕೈಬಿಡುವುದು ಪ್ರಜೆಯೊಬ್ಬನ ಮೂಲಭೂತ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕನ್ನೇ ಕಸಿದುಕೊಂಡಂತೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಹೆಸರು ಕೈಬಿಟ್ಟಿರುವ ಅರ್ಜಿಗಳಿಗೆ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆ ನೀಡಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ಆಯೋಗಕ್ಕೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದ್ದರು.
ಆಯೋಗದ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, SIR ಕರಡು ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಕಟವಾದ ನಂತರ ಹೊಸದಾಗಿ ಸೇರ್ಪಡೆಗಾಗಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ 34.13 ಲಕ್ಷ ‘ಫಾರ್ಮ್ 6’ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ 7.26 ಲಕ್ಷ ಅರ್ಜಿಗಳು ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಕೇವಲ 14,079 ಅರ್ಜಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಅಂಗೀಕಾರಗೊಂಡಿವೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಹೆಸರನ್ನು ಕೈಬಿಡಲು ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ 6.39 ಲಕ್ಷ ‘ಫಾರ್ಮ್ 7’ ಅರ್ಜಿಗಳಲ್ಲಿ 14,506 ತಿರಸ್ಕೃತಗೊಂಡು, 3,355 ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಪುರಸ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಇದರೊಂದಿಗೆ ರಾಜ್ಯದ ಮತದಾರರ ಲಿಂಗಾನುಪಾತದಲ್ಲೂ ಏರಿಳಿತಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, 2025ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್‌ನಲ್ಲಿ 970 ಇದ್ದ ಪ್ರತಿ 1,000 ಪುರುಷರಿಗೆ ಮಹಿಳೆಯರ ಅನುಪಾತವು ಡಿಸೆಂಬರ್ ಕರಡು ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 956ಕ್ಕೆ ಕುಸಿದು, ಅಂತಿಮ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ 964ಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ 10.40 ಕೋಟಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ 6.44 ಕೋಟಿ ಮತದಾರರಿದ್ದು, ದೇಶದ ಸರಾಸರಿ ಇಪಿ (EP) ಅನುಪಾತಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಪ್ರಮಾಣ ತಗ್ಗಿದೆ.
ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ನಡುವಿನ ಅಪನಂಬಿಕೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ 700 ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಅಧಿಕಾರಿಗಳ ಮೂಲಕ 60.06 ಲಕ್ಷ ಅನುಮಾನಾಸ್ಪದ ಮತದಾರರ ಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು. ಈ ವೇಳೆ 32.9 ಲಕ್ಷ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಸೇರ್ಪಡೆಗೊಳಿಸಿ 27.16 ಲಕ್ಷ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಕೈಬಿಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಜೆಗಳ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕಿನ ಜಿಜ್ಞಾಸೆಯನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲು ರಚನೆಯಾದ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಗಿರುವುದು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
