ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆ ಹಾಗೂ ಧರಣಿ ನಡೆಸಲು ದಿನಕ್ಕೆ 1 ಲಕ್ಷ ರೂ. ಶುಲ್ಕ ಮತ್ತು 10,000 ರೂ. ಮುಂಗಡ ಠೇವಣಿ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಾಗೂ ಹೋರಾಟಗಾರರ ವಲಯದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಾದ ‘ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಹಕ್ಕಿಗೂ’ ಹಣ ತೆರಬೇಕೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ತೀವ್ರವಾಗಿ ಎದ್ದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ, ಗ್ರೇಟರ್ ಬೆಂಗಳೂರು ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (ಜಿಬಿಎ) ಈ ಕುರಿತು ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ.
ಜಿಬಿಎ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ಮತ್ತು ಗೊಂದಲದ ಮೂಲ
ಉದ್ಯಾನವನಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾದ ಪರಿಷ್ಕೃತ ಶುಲ್ಕಗಳು ಚಲನಚಿತ್ರ ಚಿತ್ರೀಕರಣ, ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು, ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು ಹಾಗೂ ವಿವಾಹ ಫೋಟೋಶೂಟ್‌ಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ಜಿಬಿಎ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾದ ‘ಇತರೆ ಸಭೆ-ಸಮಾರಂಭಗಳು’ ಎಂಬ ಅಸ್ಪಷ್ಟ ವರ್ಗೀಕರಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಒಳಪಡುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಈ ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಸುತ್ತೋಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾದ ಹೊಸ ಶುಲ್ಕದ ವಿವರ:
- ಸಿನಿಮಾ ಶೂಟಿಂಗ್ ಹಾಗೂ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು: ₹75,000 (ಹಿಂದೆ ₹25,000 ಇತ್ತು)
- ಧಾರಾವಾಹಿ ಹಾಗೂ ಕಿರುಚಿತ್ರ ಶೂಟಿಂಗ್: ₹25,000 (ದಿನಕ್ಕೆ)
- ವಿವಾಹಪೂರ್ವ/ನಂತರದ ಫೋಟೋಶೂಟ್‌ಗಳು: ₹5,000
- ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳು: ₹3,000(ಇದರೊಂದಿಗೆ ಮುಂಗಡ ಠೇವಣಿ ಹಾಗೂ ಇತರೆ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ತೋಟಗಾರಿಕಾ ಇಲಾಖೆಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದ್ದಾರೆ.)
ಧರಣಿ ನಡೆಸುವುದೂ ಕೇವಲ ಶ್ರೀಮಂತರ ಹಕ್ಕೇ?
ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಶುಲ್ಕ ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾಪವನ್ನು ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸೇವ್ ಎಜುಕೇಶನ್ ಕಮಿಟಿಯ (ಕರ್ನಾಟಕ) ವಿ.ಎನ್. ರಾಜಶೇಖರ್ ಕಟುವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಭಟಿಸುವ ಹಕ್ಕು ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ಜನ್ಮಸಿದ್ಧ ಹಕ್ಕು. ಅದನ್ನು ಕೇವಲ ಹಣವುಳ್ಳವರಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸರಕನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಕುಂದುಕೊರತೆಗಳು ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಬಗೆಹರಿಯದಿದ್ದಾಗ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು, ಕಾರ್ಮಿಕರು, ರೈತರು, ಮಹಿಳೆಯರು ಹಾಗೂ ಶೋಷಿತ ಸಮುದಾಯಗಳು ಸರ್ಕಾರದ ಗಮನ ಸೆಳೆಯಲು ಧರಣಿ ನಡೆಸುತ್ತಾರೆ. ಈಗಾಗಲೇ ನಗರದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ಒಂದೇ ಸ್ಥಳಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈಗ ಆರ್ಥಿಕ ನಿರ್ಬಂಧವನ್ನೂ ಹೇರಿದರೆ, ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದ ಆಶಯಕ್ಕೇ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಏಕೈಕ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳ: ಹಕ್ಕುಗಳ ಮುಷ್ಟಿ ಮೈದಾನ
ನಗರದಲ್ಲಿ ವಾಹನ ದಟ್ಟಣೆ ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಸಲುವಾಗಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಈ ಹಿಂದೆ ಎಂ.ಜಿ. ರಸ್ತೆ, ಟೌನ್‌ಹಾಲ್ ಮತ್ತು ಬನ್ನಪ್ಪ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳನ್ನು ನಿಷೇಧಿಸಿ, ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಕ್ ಅನ್ನು ಏಕೈಕ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರತಿಭಟನಾ ಸ್ಥಳವನ್ನಾಗಿ ಸರ್ಕಾರ ಗೊತ್ತುಪಡಿಸಿತ್ತು. ಬ್ರಿಟಿಷರ ಕಾಲದ ಕೇಂದ್ರ ಕಾರಾಗೃಹವಾಗಿದ್ದ ಈ 21 ಎಕರೆ ಪ್ರದೇಶದ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 5 ಎಕರೆ ಜಾಗವನ್ನು ಧರಣಿಗಳಿಗೆ ಕಾಯ್ದಿರಿಸಲಾಗಿದೆ. 2018ರಲ್ಲೇ ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಿಗಾಗಿ ವಾಹನ ನಿಲುಗಡೆ ಸೇರಿ ಹಲವು ಸೌಲಭ್ಯಗಳ ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದ್ದರೂ, ಇತ್ತೀಚೆಗಷ್ಟೇ ಅದನ್ನು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳ ಕೊರತೆ:
ಶುಲ್ಕ ಹೆಚ್ಚಳದ ಮಾತುಗಳ ನಡುವೆ, ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಕನಿಷ್ಠ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳೂ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಕಾಳಜಿಯನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಿದೆ. ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾದ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಹಾಗೂ ಶೌಚಾಲಯಗಳಿಲ್ಲ. ರಾತ್ರಿ ವೇಳೆ ಧರಣಿ ಮುಂದುವರಿಸುವ ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳು ತೀವ್ರ ಅಭದ್ರತೆ ಹಾಗೂ ಸಂಕಷ್ಟ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಯಾವುದೇ ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನೂ ಕಲ್ಪಿಸದ ಜಾಗಕ್ಕೆ ಭಾರೀ ಶುಲ್ಕ ವಸೂಲಿ ಮಾಡುವ ಯೋಚನೆ ಅತ್ಯಂತ ಖಂಡನೀಯ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳಿಗೆ ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಶುಲ್ಕ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ತಕ್ಷಣವೇ ಫ್ರೀಡಂ ಪಾರ್ಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಗತ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಹೋರಾಟಗಾರರ ಒಕ್ಕೊರಲಿನ ಆಗ್ರಹವಾಗಿದೆ.
