ಪ.ಬಂಗಾಳ: ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಮಮತಾ ಬೆಂಬಲ: ಬಂಗಾಳದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮರುಹೊಂದಾಣಿಕೆಯ ಸುಳಿವು

ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ: ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ನಂದಿಗ್ರಾಮ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಉಪಚುನಾವಣೆ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ತಿರುವುಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದು, ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಣ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಮಿಲನ್ ಪ್ರಧಾನ ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ಘೋಷಿಸಿರುವುದು ರಾಜ್ಯದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಮಹತ್ವದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದೆ. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಪರಸ್ಪರ ಕಟುವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸಿರುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧಕ್ಕೆ ನಂದಿಗ್ರಾಮದ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಹೊಸ ಆಯಾಮ ನೀಡಿದೆ. ಆದರೆ ಇದು ತಕ್ಷಣವೇ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಕೃತ ಅಥವಾ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಚುನಾವಣಾ ಮೈತ್ರಿಯಾಗಿ ರೂಪುಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರಂದು ನಡೆಯಲಿರುವ ಉಪಚುನಾವಣೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ ಮತ ವಿಭಜನೆ ತಪ್ಪಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ನೋಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಣ ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯಾಗಿ ಶಿಕ್ಷಕಿ ಸಂಚಿತಾ ಪ್ರಧಾನ್ ಡೇ ಅವರನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 18ರಂದು ಅವರು ತಮ್ಮ ನಾಮಪತ್ರವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆದರು. ನಾಮಪತ್ರ ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಿದ್ದರು ಎಂಬುದು ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ನಂತರ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ತಮ್ಮ ಬಣ ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೊಬ್ಬ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಕಣಕ್ಕಿಳಿಸುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿ, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಮಿಲನ್ ಪ್ರಧಾನ ಅವರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದರು.

ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ಕೇವಲ ನಂದಿಗ್ರಾಮದ ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತಗೊಳಿಸಲಿಲ್ಲ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅನ್ನು ‘ಸಹೋದರ ಪಕ್ಷ’ ಮತ್ತು ‘ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಿತ್ರ’ ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ ಅವರು, ಬಿಜೆಪಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಒತ್ತಿಹೇಳಿದರು. ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ದೇಶದ ವಿಶಾಲ ಹಿತಾಸಕ್ತಿಗಾಗಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಸಮನ್ವಯ ಅಗತ್ಯ ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅವರು ನೀಡಿದರು. ಬಂಗಾಳದಿಂದಲೇ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಮೈತ್ರಿಗೆ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶ ನೀಡಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶವೂ ತಮ್ಮ ನಿರ್ಧಾರದ ಹಿಂದೆ ಇದೆ ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸರಳವಾಗಿಲ್ಲ. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಡುವೆ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಯೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಎಡರಂಗ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸಿಪಿಐ(ಎಂ), ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕಟ್ಟುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೊಂದಿಗೆ ನಿಕಟವಾಗಿ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ. 1990ರ ದಶಕದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಥಾಪನೆಯಾದ ನಂತರ ಬಂಗಾಳದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಅದು ಕ್ರಮೇಣ ಆಕ್ರಮಿಸಿತು.

ಆದರೂ ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎಡರಂಗವನ್ನು ಎದುರಿಸುವ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಾಗೂ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಲವು ಬಾರಿ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಬಂದಿವೆ. 2001ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು 2009ರ ಲೋಕಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಿದ್ದವು. ಈ ಸಂಬಂಧದ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟ 2011ರಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್–ತೃಣಮೂಲ ಮೈತ್ರಿಯು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಎಡರಂಗದ 34 ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತಕ್ಕೆ ಅಂತ್ಯ ಹಾಡುವ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಯಿತು. ಆದರೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದ ನಂತರ ಸೀಟು ಹಂಚಿಕೆ, ನೀತಿ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯವೈಖರಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ವಿಚಾರಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಾ ಹೋದವು.

ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ 15 ವರ್ಷಗಳ ಆಡಳಿತದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್–ಟಿಎಂಸಿ ಸಂಬಂಧ ಮತ್ತಷ್ಟು ಕಟುವಾಯಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನ ಸಂಘಟನೆಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸುತ್ತಾ ಬಂದರೆ, ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಶಕ್ತಿಯೆಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಬಿಜೆಪಿ ಮತ್ತು ಎಡಪಂಥೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳಿಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ದುರ್ಬಲತೆಯಿಂದ ಲಾಭವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನೂ ತೃಣಮೂಲ ನಾಯಕರು ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದರು.

ಇಂತಹ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಪೈಪೋಟಿಯ ಮಧ್ಯೆ ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಮಮತಾ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಏಕೆಂದರೆ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉಪಚುನಾವಣೆಯ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಮೀರಿದ ರಾಜಕೀಯ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿರುವ ಮತಗಳು ವಿಭಜನೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅದರ ತಕ್ಷಣದ ಚುನಾವಣಾ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿರಬಹುದು. ಜೊತೆಗೆ, ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಆಂತರಿಕ ಸಂಘರ್ಷ ಮತ್ತು ಸಂಘಟನಾತ್ಮಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ನಡುವೆಯೇ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಬಂಗಾಳದ ರಾಜಕೀಯದ ಹೊರಗಿನ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲೂ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುವ ನಾಯಕಿಯಾಗಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಾಪಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ವಿಶ್ಲೇಷಣೆಗಳು ಕೇಳಿಬರುತ್ತಿವೆ.

ಇದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನ ಒಳಜಗಳ ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗದ ಹಂತಕ್ಕೂ ತಲುಪಿದೆ. ಮೂಲ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಅದರ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ‘ಜೋಡಾ ಘಾಸ್ ಫುಲ್’ ಚಿಹ್ನೆಯನ್ನು ನಂದಿಗ್ರಾಮ ಮತ್ತು ರೆಜಿನಗರ ಉಪಚುನಾವಣೆಗಳ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸುವುದನ್ನು ಚುನಾವಣಾ ಆಯೋಗ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ತಡೆದಿದೆ. ಎರಡೂ ಬಣಗಳಿಗೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ನೇತೃತ್ವದ ಬಣಕ್ಕೆ ‘ಮಮತಾ ಆಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ‘ಫುಟ್‌ಬಾಲ್ ಆಟಗಾರ’ ಚಿಹ್ನೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಮತ್ತೊಂದು ಬಣಕ್ಕೆ ‘ಡೆಮಾಕ್ರಟಿಕ್ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್’ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಹಾಗೂ ‘ಲಕೋಟೆ’ ಚಿಹ್ನೆ ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಮಮತಾ ಬಣದ ಮೇಲೆ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಿಸಿರುವ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ನಂದಿಗ್ರಾಮದ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯೂ ಕಣದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಒಂದು ಕಡೆ ಬಿಜೆಪಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮತ ವಿಭಜನೆಯನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ತಂತ್ರವಾಗಿದ್ದರೆ, ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಮಮತಾ ಬಣ ತನ್ನದೇ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘಟನೆಯ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಕುರಿತು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲಿಗೆ ನೀಡುತ್ತಿರುವ ತಕ್ಷಣದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯೂ ಆಗಿದೆ ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ವೀಕ್ಷಕರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆದರೆ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲ ಘೋಷಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳ ನಂತರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿ ಮಿಲನ್ ಪ್ರಧಾನ ಬಂಧನಕ್ಕೊಳಗಾದದ್ದು ನಂದಿಗ್ರಾಮದ ರಾಜಕೀಯ ವಾತಾವರಣವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಿಸಿಗೊಳಿಸಿದೆ. 2007ರ ನಂದಿಗ್ರಾಮ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ವಿರೋಧಿ ಚಳವಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇದ್ದ ವಾರಂಟ್‌ಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅವರನ್ನು ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ ಪೊಲೀಸರು ಬಂಧಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪೊಲೀಸ್ ಮೂಲಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಗಲಭೆ, ಕೊಲೆ, ಕೊಲೆ ಯತ್ನ, ಅಪಹರಣ, ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಗೂ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ. ನಂತರ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಅವರನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 3ರವರೆಗೆ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದೆ.

ಬಂಧನದ ಸಮಯದ ಬಗ್ಗೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಬಣ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎತ್ತಿವೆ. ಮಮತಾ ಬೆಂಬಲ ಘೋಷಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯನ್ನು ಹಳೆಯ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಿರುವುದು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಹ ಎಂದು ಅವರು ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಸೇಡು ಎಂದು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಬಂಧನದ ಕಾನೂನು ಆಧಾರವಾಗಿ ಪೊಲೀಸರು ಬಾಕಿ ಇದ್ದ ವಾರಂಟ್‌ಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಎರಡನ್ನೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

ನಂದಿಗ್ರಾಮದ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು 2007ರ ಭೂ ಆಂದೋಲನದ ರಾಜಕೀಯ ನೆನಪುಗಳನ್ನೂ ಮತ್ತೆ ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿದೆ. ನಂದಿಗ್ರಾಮದ ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ವಿರೋಧಿ ಹೋರಾಟವೇ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಏರಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಘಟ್ಟವಾಗಿತ್ತು. ಇದೇ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆಯಿಂದ ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ಕೂಡ ಪ್ರಮುಖ ನಾಯಕನಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ನಂತರ ಮಮತಾ ಮತ್ತು ಸುವೇಂದು ನಡುವೆ ತೀವ್ರ ರಾಜಕೀಯ ಸಂಘರ್ಷ ರೂಪುಗೊಂಡಿತು. 2021ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲೇ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಮತ್ತು ಸುವೇಂದು ಅಧಿಕಾರಿ ನಡುವೆ ನಡೆದ ನೇರ ಸ್ಪರ್ಧೆ ರಾಜ್ಯ ರಾಜಕೀಯದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ಚುನಾವಣಾ ಕದನಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿತ್ತು. ಹೀಗಾಗಿ ಇದೇ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಈಗ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಉಪಚುನಾವಣೆಯ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಬೆಳವಣಿಗೆಯೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಚುನಾವಣಾ ಘಟನೆಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತಿದೆ.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನೊಳಗೂ ಮಮತಾ ಬೆಂಬಲದ ಕುರಿತು ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿಲ್ಲ. ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ ಅಧೀರ್ ರಂಜನ್ ಚೌಧರಿ ಈ ಬೆಂಬಲದ ರಾಜಕೀಯ ಅರ್ಥವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ತನ್ನದೇ ಸಂಘಟನಾ ಶಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಂತು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ಪುನರುತ್ಥಾನಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಲುವನ್ನು ಅವರು ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಬಂಗಾಳ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಶುಭಂಕರ್ ಸರ್ಕಾರ್, ರಾಜ್ಯದ ಬಿಜೆಪಿ ವಿರೋಧಿ ಮತ್ತು ಜಾತ್ಯತೀತ ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಿಂದ ಬರುವ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಎರಡು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ಬಂಗಾಳ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಒಳಗೇ ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಜೊತೆಗಿನ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಬಂಧದ ಕುರಿತು ವಿಭಿನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.

ಬಿಜೆಪಿ ಮಾತ್ರ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಬಲವರ್ಧನೆಯಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿಲ್ಲ. ಬಿಜೆಪಿ ರಾಜ್ಯಾಧ್ಯಕ್ಷ ಸಮಿಕ್ ಭಟ್ಟಾಚಾರ್ಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಡುವಿನ ಸಾಧ್ಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯನ್ನು ಟೀಕಿಸಿದ್ದು, ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳು ತಮ್ಮದೇ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ತಿತ್ವವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹೋರಾಡುತ್ತಿವೆ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ಪ್ರಕಾರ ಇಂತಹ ಹೊಂದಾಣಿಕೆಯಿಂದ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಿತಿ ಸ್ವಯಂಚಾಲಿತವಾಗಿ ಬಲಗೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.

ಇಲ್ಲಿಯೇ ನಂದಿಗ್ರಾಮದ ಉಪಚುನಾವಣೆಯ ನಿಜವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಮಹತ್ವ ಅಡಗಿದೆ. ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಅವರ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬೆಂಬಲವು ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚುನಾವಣಾ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾತ್ರವೇ ಅಥವಾ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಹೊಸ ರಾಜಕೀಯ ಸಮೀಕರಣದ ಆರಂಭವೇ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಎರಡೂ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವೆ ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಪೈಪೋಟಿ, ಸಂಘಟನಾ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಪರಸ್ಪರ ಅವಿಶ್ವಾಸವಿದೆ. ಅದನ್ನು ಒಂದೇ ಉಪಚುನಾವಣೆಯ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿಸಿಹಾಕಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.

ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ, ಇಂಡಿಯಾ ಮೈತ್ರಿಕೂಟದ ಭವಿಷ್ಯಕ್ಕೂ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗಿದೆ. ಬಿಜೆಪಿ ವಿರುದ್ಧ ಒಗ್ಗಟ್ಟಿನ ರಾಜಕೀಯ ರೂಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಮೈತ್ರಿಯ ವಿವಿಧ ಪಕ್ಷಗಳ ನಡುವಿನ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಹಲವು ಬಾರಿ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿವೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಬಂಗಾಳದಂತಹ ಪ್ರಮುಖ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅನ್ನು ‘ನೈಸರ್ಗಿಕ ಮಿತ್ರ’ ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಿರುವುದು ಮೈತ್ರಿ ರಾಜಕೀಯದ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಗಮನಾರ್ಹ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ತನ್ನದೇ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಪುನರ್‌ನಿರ್ಮಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತಿದೆ. ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕೂಡ ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯಾಗುವ ಯಾವುದೇ ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಕಡಿಮೆ.

ಹೀಗಾಗಿ ನಂದಿಗ್ರಾಮದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬಂಗಾಳದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಹಂತವನ್ನು ತೆರೆದಿದೆ. ಒಂದೆಡೆ ಬಿಜೆಪಿ ವಿರುದ್ಧ ಮತ ವಿಭಜನೆ ತಪ್ಪಿಸುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸಹಕಾರದ ಅಗತ್ಯ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ತೃಣಮೂಲ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಎರಡೂ ತಮ್ಮದೇ ಸಂಘಟನಾ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿವೆ. ಇದರ ನಡುವೆ ಮಮತಾ ಬಣದ ಪಕ್ಷದ ಹೆಸರು ಮತ್ತು ಚಿಹ್ನೆಯ ವಿವಾದ, ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ನಾಮಪತ್ರ ಹಿಂಪಡೆಯುವಿಕೆ ಹಾಗೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಬಂಧನ—ಈ ಎಲ್ಲ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ನಂದಿಗ್ರಾಮದ ಉಪಚುನಾವಣೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಚುನಾವಣೆಗಿಂತ ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಪರೀಕ್ಷೆಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿವೆ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 6ರ ಮತದಾನಕ್ಕೆ ಮುನ್ನ ಇನ್ನೂ ಹಲವು ರಾಜಕೀಯ ತಿರುವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದರೆ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿರುವುದು ಇಷ್ಟೇ: ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ಪರಸ್ಪರ ರಾಜಕೀಯ ಎದುರಾಳಿಗಳಾಗಿದ್ದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತು ಮಮತಾ ಬ್ಯಾನರ್ಜಿ ಬಣ ನಂದಿಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಒಂದೇ ಅಭ್ಯರ್ಥಿಯ ಹಿಂದೆ ನಿಂತಿರುವುದು ಬಂಗಾಳದ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅಪರೂಪದ ಕ್ಷಣವಾಗಿದೆ. ಈ ಹೆಜ್ಜೆ ಶಾಶ್ವತ ರಾಜಕೀಯ ಪುನರ್‌ಹೊಂದಾಣಿಕೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉಪಚುನಾವಣೆಯ ಸೀಮಿತ ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರವಾಗಿಯೇ ಉಳಿಯುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂದಿನ ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿವೆ.