ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣ ‘ಎಕ್ಸ್’ (X) ನಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಖ್ಯಾತ ಉದ್ಯಮಿ ಎಲಾನ್ ಮಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ನಡುವೆ ನಡೆದ ಸಂಭಾಷಣೆಯು ದೇಶದ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಚರ್ಚೆಗೆ ನಾಂದಿಹಾಡಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ ಸೇವೆಗೆ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಸಿಗದೆ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿರುವುದರ ಹಿಂದೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ ಎಂಬರ್ಥದಲ್ಲಿ ಮಸ್ಕ್ ಮಾಡಿರುವ ಟ್ವೀಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕೆ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ನೀಡಿರುವ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳು ವ್ಯಾಪಕ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿವೆ.
ತಮ್ಮ ಒಡೆತನದ ‘ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್’ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತಿರುವ ಬಗ್ಗೆ ತಮ್ಮ X ಖಾತೆಯ ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ತೀವ್ರ ಅಸಮಾಧಾನ ಹೊರಹಾಕಿರುವ ಎಲಾನ್ ಮಸ್ಕ್, ನೇರವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಯಮಗಳು ಹಾಗೂ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕುರಿತು ತಮ್ಮ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಅವರು, “ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ ಜಗತ್ತಿನ 165ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆದಿದೆ ಮತ್ತು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಾನೂನು ಹಾಗೂ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಿದೆ. ಹೀಗಿದ್ದರೂ ಇನ್ನೂ ಏಕೆ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ?” ಎಂದು ನೇರವಾಗಿ ಪ್ರಶ್ನಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ, ಮತ್ತೊಂದು ಪೋಸ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿ, “ಅಂಬಾನಿಯೇ ಭಾರತದ ಅಸಲಿ ಬಾಸ್?” (“Is Ambani the real boss of India?”) ಎಂದು ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಬರೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮಸ್ಕ್ ಅವರ ಈ ಬಹಿರಂಗ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿರುವ ಲೋಕಸಭೆಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ, “ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸ್ವಾಗತ ಎಲಾನ್. ನೀವು ಮತ್ತೊಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗುವವರೆಗೆ ಕಾಯಿರಿ” (“Welcome to India, Elon. Wait till you discover the other guy.”) ಎಂದು ಮಾರ್ಮಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಂಗ್ಯವಾಡಿದ್ದಾರೆ. ರಾಹುಲ್ ಅವರ ಈ ಟ್ವೀಟ್‌ಗೆ ಧನ್ಯವಾದ ತಿಳಿಸಿರುವ ಎಲಾನ್ ಮಸ್ಕ್, “ಇದು ನಿಜಕ್ಕೂ ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿ” ಎಂದು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಏನಿದು ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್ (Starlink)?
ಎಲಾನ್ ಮಸ್ಕ್ ಒಡೆತನದ ಸ್ಪೇಸ್‌ಎಕ್ಸ್ (SpaceX) ಸಂಸ್ಥೆಯ ಉಪಗ್ರಹ ಆಧಾರಿತ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೇವೆಯೇ ‘ಸ್ಟಾರ್‌ಲಿಂಕ್’. ಭೂಮಿಯ ಕೆಳಕಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೂರಾರು ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೂಲಕ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗದ ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಒದಗಿಸುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ದೂರದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸೌಕರ್ಯವಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳಗಳಿಗೆ ಬ್ರಾಂಡ್‌ಬ್ಯಾಂಡ್ ತಲುಪಿಸುವ ಈ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವು ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲೂ ಈ ಸೇವೆ ಆರಂಭಿಸಲು ಮಸ್ಕ್ ಬಹಳ ದಿನಗಳಿಂದ ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಭಾರತೀಯ ಟೆಲಿಕಾಂ ದಿಗ್ಗಜರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏಕಸ್ವಾಮ್ಯ ಮತ್ತು ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವಿಳಂಬ ನೀತಿಯಿಂದಾಗಿ ಪರವಾನಗಿ ಪಡೆಯಲು ತಾಂತ್ರಿಕ ಹಾಗೂ ರಾಜಕೀಯ ತೊಡಕುಗಳು ಎದುರಾಗಿವೆ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.
ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಸ್ಪರ್ಧೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ವಲಯದ ಪ್ರಭಾವದ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿಗಳ ಪ್ರಭಾವವಿದೆ ಎಂಬ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳ ಹಾಗೂ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಆರೋಪಗಳಿಗೆ ಈ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದ ಚರ್ಚೆಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯದಲ್ಲಿ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ನೀತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ರಾಹುಲ್ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಈ ಹಿಂದೆ ಲೋಕಸಭೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಧ್ವನಿ ಎತ್ತುತ್ತಾ ಬಂದಿರುವುದನ್ನು ಇಲ್ಲಿ ಸ್ಮರಿಸಬಹುದು. ದೇಶದ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಉದ್ಯಮ ವಲಯಗಳನ್ನು ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ದೈತ್ಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ದೊರೆತುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆಗಾಗ್ಗೆ ಕಿಡಿಕಾರುತ್ತಾ ಬಂದಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಅದಾನಿ ಮತ್ತು ಅಂಬಾನಿ ಮುಂತಾದ ಬೆರಳೆಣಿಕೆಯ ಉದ್ಯಮಿಗಳ ಪರವಾಗಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಹಾಗೂ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನು ಕೆಲವೇ ಕೆಲವು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಕೈಗೆ ಒಪ್ಪಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ತಮ್ಮ ಹಿಂದಿನ ನಿಲುವಿಗೆ, ಈಗ ಸ್ವತಃ ಜಾಗತಿಕ ಉದ್ಯಮಿಯೊಬ್ಬರ ಈ ಅನುಭವದಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬಲ ಬಂದಿದೆ ಎಂದು ರಾಜಕೀಯ ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
