ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಇರುವ ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಗದಿತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯಕ್ಕಿಂತ ಮಿತಿಮೀರಿ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಬಂದೀಖಾನೆಯಲ್ಲಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀವ್ರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಜೈಲುಗಳ ಅತಿಯಾದ ಜನಸಂದಣಿ ಮತ್ತು ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಕುರಿತು ವಿವರವಾದ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ (Affidavit) ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಜೈಲು ಆಡಳಿತ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣಾ ಸೇವೆಗಳ ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಕಾನೂನು ಸುದ್ದಿ ಸಂಸ್ಥೆ ಲೈವ್ ಲಾ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸೌಮಿತ್ರ ದಯಾಲ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸ್ವರೂಪಮಾ ಚತುರ್ವೇದಿ ಅವರಿದ್ದ ವಿಭಾಗೀಯ ಪೀಠವು ಈ ಆದೇಶವನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿದೆ. 2018 ರ ‘ಇನ್ ರಿ: ಓವರ್‌ಕ್ರೌಡಿಂಗ್ ಇನ್ ಪ್ರಿಸನ್ಸ್’ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ಪಿಐಎಲ್ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಪೀಠವು, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27, 2026 ರಂದು ನೈನಿ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಜೈಲಿನ ಹಿರಿಯ ಸೂಪರಿಂಟೆಂಡೆಂಟ್ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದ ಮೇ 23 ರ ಅಫಿಡವಿಟ್ ಅನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದೆ. ರಾಜ್ಯದ ಜೈಲುಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ 76,162 ಆಗಿದ್ದರೂ ಪ್ರಸ್ತುತ 80,326 ಕೈದಿಗಳು (ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷೆಗೊಳಗಾದವರು) ಇದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಗಮನಿಸಿದ ಕೋರ್ಟ್, ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳು, ಅಪರಾಧಿಗಳು, ಮಹಿಳೆಯರು ಮತ್ತು ವಯೋಮಾನದ ಆಧಾರದ ಸರಿಯಾದ ವರ್ಗೀಕರಣವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಅಸಮಾಧಾನ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಕ್ರಮಗಳಿಗಿಂತ ಜೈಲುಗಳ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದೆ. ಮತ್ತೊಂದೆಡೆ, 2017 ರಲ್ಲಿ 1.77 ರಷ್ಟಿದ್ದ ಜೈಲುಗಳ ಜನಸಂದಣಿಯ ಪ್ರಮಾಣವು ಹೊಸ ಜೈಲುಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾರಕ್‌ಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದಿಂದಾಗಿ 2026 ರ ವೇಳೆಗೆ ಸುಮಾರು 1.03 ರಿಂದ 1.05 ಕ್ಕೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶದ ಸರ್ಕಾರಿ ಮೂಲಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ. ಅಲ್ಲದೆ, ಜೈಲುಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಕಾನ್ಪುರ ನಗರ, ಮೊರಾದಾಬಾದ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಒಟ್ಟು 6 ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲಾ ಜೈಲುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ಈ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತಗಳ ನಿಖರ ವಿವರಗಳನ್ನು ಅಫಿಡವಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಒದಗಿಸದ ಕಾರಣ, ಕೋರ್ಟ್ ವಿವರವಾದ ವರದಿ ಕೇಳಿದೆ.
ಇದೇ ವೇಳೆ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಕೂಡ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಜಾಮೀನು ಲಭಿಸಿದರೂ ಶ್ಯೂರಿಟಿ ನೀಡಲಾಗದೆ ಜೈಲಿನಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿರುವ ವಿಚಾರಣಾಧೀನ ಕೈದಿಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ನಿರ್ದೇಶನ ನೀಡಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿಯಾಗಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಜೈಲುಗಳಲ್ಲಿನ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಸುಧಾರಣಾ ಕ್ರಮಗಳ ಕುರಿತು ಒಂದು ತಿಂಗಳಿನೊಳಗೆ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿದ ಪಟ್ಟಿಯ ರೂಪದಲ್ಲಿ (Tabular Form) ಸಂಪೂರ್ಣ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ ಸಲ್ಲಿಸಲು ಯುಪಿ ಜೈಲು ಡಿಜಿಗೆ ಅಲಹಾಬಾದ್ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಆದೇಶಿಸಿದ್ದು, ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆ ಡಿಸೆಂಬರ್ 1, 2026 ಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಯಾಗಿದೆ.
