ನೇಪಾಳದ ದಂಗೆ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪಾಠಗಳು: ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಯುವ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೇಗೆ ಸಮರ್ಥವಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು?

ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಇತ್ತೀಚಿನ ದಂಗೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸಿದಾಗ, ಅದು ಕೇವಲ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ನಿಷೇಧದ ವಿರುದ್ಧದ ಆಂದೋಲನವಾಗಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾದರೂ, ಅದು ಶೀಘ್ರವಾಗಿ ಭಾರಿ ಪ್ರಮಾಣದ ಆಕ್ರೋಶದ ರೂಪವನ್ನು ತಾಳಿತು. ಬೀದಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿದ Gen Z ನ ಯುವಕರು, ತಮ್ಮ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ಆಕ್ರೋಶದಿಂದ, ಅದನ್ನು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಬಲ ವಿರೋಧವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದರು. ಅವರು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಮನೆಯಂತಹ ಅಧಿಕಾರದ ಸಂಕೇತಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಿ ತಮ್ಮ ಅಸಹಾಯಕತೆ ಮತ್ತು ಅವೇಶವನ್ನು ಹೊರಹಾಕಿದರು. ಈ ಘಟನೆಯಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಜನರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ಇದು ಅರಾಜಕತೆಯ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ರಾಜೀನಾಮೆ ನೀಡಿದರು ಮತ್ತು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಶಾಂತಗೊಳಿಸಲು ಸೇನೆಯನ್ನು ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು. ಇದು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಗುರಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಂತೆ ಕಂಡುಬಂದರೂ, ಗುಪ್ತಚರ ಇಲಾಖೆಯು ಇದನ್ನು ಗ್ರಹಿಸಲು ವಿಫಲವಾದದ್ದು, ಈ ಘಟನೆಯ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು.

ಕಠ್ಮಂಡುವಿನ ದಂಗೆಯು ಕೇವಲ ಹಿಂಸಾಚಾರವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಇದು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಭಾಗದಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಪೊಲೀಸರು ಪ್ರಮುಖ ಸ್ಥಳಗಳಿಂದ ಹಿಂದಕ್ಕೆ ಸರಿದಿದ್ದು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಘಟಕಗಳು ವಿಳಂಬವಾಗಿ ತಲುಪಿದ್ದು, ಒಂದು ಬಗೆಯ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿತು. ಈ ಅವಕಾಶವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು, ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರು ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ಕೇಂದ್ರಬಿಂದುಗಳಾದ ಗಣ್ಯರ ನಿವಾಸಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕಟ್ಟಡಗಳ ಮೇಲೆ ದಾಳಿ ನಡೆಸಿದರು. ಈ ದಾಳಿಗಳು ರಾಜಕೀಯ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸಿದವು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಪೊಲೀಸರು ಮತ್ತು ಸೇನೆಯ ನಿಷ್ಕ್ರಿಯತೆ ಒಂದು ಜಾಣ ನಡೆ ಎಂದು ಹಲವರು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಾರೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಉದ್ರಿಕ್ತ ಜನರನ್ನು ತಕ್ಷಣ ಪ್ರಚೋದಿಸುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿ, ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ಶಾಂತಗೊಳಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿತ್ತು.

ಹಳೆಯ ಅಸಮಾಧಾನಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಇತ್ತೀಚಿನ ದಂಗೆಗಳಲ್ಲಿ ನಾವು ಕಾಣುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಇದು ಡಿಜಿಟಲ್ ಮೂಲಭೂತವಾದದ ಒಂದು ಹೊಸ ಆಯಾಮ. ಜನರೇಷನ್ Z ನಂತಹ ಯುವ ಪೀಳಿಗೆಯು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಪ್ರತಿರೋಧವನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ವೈರಲ್ ವಿಷಯ, ಎನ್‌ಕ್ರಿಪ್ಟ್ ಮಾಡಿದ ಸಂದೇಶಗಳು ಮತ್ತು ಅಲ್ಪಕಾಲಿಕ ಗುಂಪುಗಳಂತಹ ಡಿಜಿಟಲ್ ಉಪಕರಣಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ಚಳುವಳಿಯ ಮುಖ್ಯ ಲಕ್ಷಣವೆಂದರೆ ಅದರ ನಾಯಕರಿಲ್ಲದ ಸ್ವರೂಪ. ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಾಯಕರಿಲ್ಲದೆ, ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಮಾತುಕತೆ ನಡೆಸಲು ಅಥವಾ ಬಂಧಿಸಲು ಯಾರೂ ಇಲ್ಲ. ಇದು ರಾಜಕೀಯ ವಿಜ್ಞಾನಿ ಜೀನ್ ಶಾರ್ಪ್ ಅವರ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಪ್ರತಿರೋಧದ ವಿಚಾರಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಜೀವ ತುಂಬಿದೆ. ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮವು ಇಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಂಘಟನಾ ವೇದಿಕೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಸ ರಚನೆಯು ಪ್ರತಿಭಟನಾಕಾರರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಅದೇ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಪೂರ್ವಭಾವಿ ಗುಪ್ತಚರ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದನ್ನು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸುವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುತ್ತದೆ.

ನೇಪಾಳದ ದಂಗೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಕೇಳಿಬರುವ “ಬಾಹ್ಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ”ದ ಆರೋಪವು ಅನಿವಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಇತರ ಘಟನೆಗಳಂತೆ, ಘನ ಪುರಾವೆಗಳ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಚರ್ಚೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಫಲಪ್ರದವಾಗಿಸಲು, ಅಸ್ಥಿರ ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಿಂದ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರಭಾವ, ಆರ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಭದ್ರತಾ ಪ್ರಯೋಜನಗಳಂತಹ ಲಾಭಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದಾದ ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ನಾವು ವಿಶ್ಲೇಷಿಸಬೇಕು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ದಂಗೆಯ ತಕ್ಷಣದ ಫಲಿತಾಂಶವು ದೇಶೀಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ವಿಜಯವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ನೇಪಾಳದ ಯುವಕರು ಒಬ್ಬ ಪ್ರಧಾನಿಯನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸುವಲ್ಲಿ, ನೀತಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸುವಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಒಂದು ಬೃಹತ್ ರಾಜಕೀಯ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಯುವಕರ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಯಶಸ್ಸು ಅಥವಾ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಮೊದಲ ಹಂತವಾಗಿರಬಹುದು. ಈ ಹಂತದಲ್ಲಿ, ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳ ಮೇಲಿನ ಆರೋಪಗಳು ಕೇವಲ ಊಹಾತ್ಮಕವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಒಂದು ಸಂಭಾವ್ಯ ದಂಗೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಎಲ್ಲಾ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿನ ವಿಫಲತೆ, ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಕುಸಿತ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವೆತವು ಜನರಲ್ಲಿ ಹತಾಶೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ. ಇವೆಲ್ಲದರ ಜೊತೆಗೆ, ಪದೇ ಪದೇ ಎದುರಾಗುವ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಕೋಪಗಳು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹತಾಶೆ ಮತ್ತು ನಷ್ಟವನ್ನುಂಟು ಮಾಡಿವೆ. ಬೃಹದಾರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಬಹುದಾದ ಅಂಶಗಳಾದರೆ, ಸಾಮಾಜಿಕ ಸವಾಲುಗಳು ಆಂತರಿಕವಾಗಿಯೂ ದೇಶವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಲಿಂಗ ಅಂತರ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಅತಿ ಕೆಳ ಸ್ಥಾನವು ದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ, ಸಾಮಾಜಿಕ ನ್ಯಾಯ, ಮತ್ತು ಮಾನವ ಭದ್ರತೆಯ ಮೇಲೆ ಲಿಂಗ ಅಸಮಾನತೆ ಎಂತಹ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಬೀರಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಆಳವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡಗಳು ಸೇರಿ, ದೇಶವನ್ನು ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟದ ಅಸ್ಥಿರತೆಗೆ ತಳ್ಳುವ ಅಪಾಯವಿದೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಸಂಭವನೀಯ ದಂಗೆಗೆ ಅಗತ್ಯವಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಇವೆ. ಅಲ್ಲಿನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮೂರು ಅಂಶಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಿವೆ: ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಆರ್ಥಿಕ ಒತ್ತಡ, ಗುರುತಿನ ರಾಜಕೀಯ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಧಾರ್ಮಿಕತೆಯ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ, ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವೈಫಲ್ಯ. ಈ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಮೂಲಭೂತ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸದಿರುವುದು, ಅಲ್ಪಸಂಖ್ಯಾತರ ಮತ್ತು ಮಹಿಳೆಯರ ರಕ್ಷಣೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತವಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಸರ್ಕಾರದ ಅಸಮರ್ಥತೆಯನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿವೆ. ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು ಜನರಲ್ಲಿ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಂತಹ ಸಾಮಾಜಿಕ ಹತಾಶೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿವೆ. ಕೆಲವು ಮಾಧ್ಯಮಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಈ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ಕೋಮುವಾದಿ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳಿಂದ ವಿವರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂಬುದು ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ಅಂಶವಾಗಿದೆ.

ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನ ಉದಾಹರಣೆಯು ಜನಪ್ರಿಯ ದಂಗೆಗಳು ಹೇಗೆ ಅನಿರೀಕ್ಷಿತ ಫಲಿತಾಂಶಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ, ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಇಸ್ಲಾಮಿಸ್ಟ್ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ತಂದವು. ಆದರೆ, ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಆ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿ ಮತ್ತೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ನಡೆದಾಗ, ಮಿಲಿಟರಿಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪದಿಂದಾಗಿ ಅದು ಕುಸಿಯಿತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಇತ್ಯರ್ಥಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟಿತು. ಈ ಘಟನೆಗಳಿಂದ ವಿಶ್ಲೇಷಕರು ಕಂಡುಕೊಂಡ ಪಾಠವೆಂದರೆ, ದಂಗೆಯು ಒಂದು ವರ್ಗದ ಗಣ್ಯರನ್ನು ಕೆಳಗಿಳಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಅಥವಾ ಮೂಲಭೂತವಾದಿ ಮತ್ತೊಂದು ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಅಧಿಕಾರ ನೀಡಬಹುದು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಸೇನೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಪಾತ್ರವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗುತ್ತದೆ. ಅವು ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಲಾಭಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ತಿಸದೆ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದು ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ. ಈಜಿಪ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸೇನೆಯು ಚುನಾಯಿತ ನಾಯಕನನ್ನು ಪದಚ್ಯುತಗೊಳಿಸಿದ ನಂತರ ದಮನ ಮತ್ತು ಹಿಂಸಾಚಾರ ನಡೆಯಿತು. ಇದು, ಸೇನೆಯು ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಅಸ್ಥಿರಗೊಳಿಸಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಪ್ರಸ್ತುತ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯು ಭಾರತದ ನೆರೆಹೊರೆ ನೀತಿಗೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ದೇಶವು ತನ್ನ ಆರ್ಥಿಕ ದುರ್ಬಲತೆ, ಆಳವಾದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂಪ್ರದಾಯವಾದ ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ವಿಭಜನೆಯಿಂದಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಸ್ಥಿರತೆಯ ಅಪಾಯವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದೆ. ಯಾವುದೇ ಸಣ್ಣ ಘಟನೆಯು ದೊಡ್ಡಮಟ್ಟದ ದಂಗೆಯನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಜನರು ಈಗಾಗಲೇ ಅತೃಪ್ತಿಯಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಿಲಿಟರಿಯ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ, ಸೇನೆಯು ವೃತ್ತಿಪರವಾಗಿ ವರ್ತಿಸಿ, ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ದೂರ ಉಳಿದರೆ, ಅದು ದೇಶಕ್ಕೆ ಒಂದು ರಕ್ಷಣಾತ್ಮಕ ಬಫರ್ ಆಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ, ಸೇನೆಯು ರಾಜಕೀಯೀಕರಣಗೊಂಡಿದ್ದರೆ, ಅದು ಸನ್ನಿವೇಶವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಹದಗೆಡಿಸಬಹುದು. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಕೆಲವು ಚಿಂತಕರು ಮಿಲಿಟರಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ನಾಗರಿಕ ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿದರೂ, ಈ ರೀತಿಯ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ನೆರೆಹೊರೆಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಘಟನೆಗಳು ಒಂದು ಸಂಕೀರ್ಣ ಸವಾಲನ್ನು ಒಡ್ಡಿವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ ಮಾಡುವುದು ದೀರ್ಘಾವಧಿಯಲ್ಲಿ ಲಾಭದಾಯಕವಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಸೌಹಾರ್ದಯುತವಾದ ನೀತಿಗಳು ಮಾತ್ರ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಬಹುದು. ಈ ನೀತಿಯಡಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತವು ಮಾನವೀಯ ನೆರವು, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಹಾಯ ಮತ್ತು ಯುವ ಕೌಶಲ್ಯ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಬೇಕು. ಈ ರೀತಿಯ ವಾಸ್ತವಿಕ ಬೆಂಬಲವು ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕರು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಯುವಕರೊಂದಿಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ವಿಧಾನವು ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿದೆ. ವಿಭಜಿತ ಸಮಾಜಗಳಲ್ಲಿ ನೇರ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾದಿ ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಮೂಲಭೂತವಾದದತ್ತ ತಳ್ಳಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಭಾರತವು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಜಕೀಯ ಬಣವನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಬದಲು, ಆ ದೇಶದ ಸ್ಥಿರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಗತಿಗೆ ಪಾಲುದಾರನಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೆಚ್ಚು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯ ನಿರ್ಧಾರ. ಇದು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದೊಂದಿಗಿನ ಹಿಂದಿನ ಅನುಭವಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಉತ್ತಮ ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ.

ನೇಪಾಳ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನದಲ್ಲಿ ಕಾಣುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲುಗಳು, ಈ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಬಗೆಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳು ಹೊರಹೊಮ್ಮುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಧಿಕ್ಕರಿಸುವ ನಾಯಕರಿಲ್ಲದ ಯುವಜನರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು. ಇಂತಹ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟುಗಳ ಹಿಂದಿನ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳು ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ, ದುರ್ಬಲ ಆಡಳಿತ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬಿರುಕುಗಳು. ಅರಬ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ನಿಂದ ನಾವು ಕಲಿತ ಪ್ರಮುಖ ಪಾಠವೆಂದರೆ, ಜನರ ವಿರೋಧವನ್ನು ಕೇವಲ ದಮನ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಸ್ಥಿರತೆ ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಜನರ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಲು, ಸರ್ಕಾರಗಳು ಉತ್ತರದಾಯಿತ್ವ ಮತ್ತು ಪಾರದರ್ಶಕತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಬಲಿಷ್ಠ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸುವುದು ಅವಶ್ಯಕ. ಈ ರೀತಿಯ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾತ್ರವೇ ದೇಶಗಳನ್ನು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಸ್ಥಿರತೆಯತ್ತ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬಲ್ಲದು.

ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದ ಭವಿಷ್ಯದ ಸ್ಥಿರತೆಯು ಯುವಜನರ ಆಕಾಂಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದರ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು ಅವಕಾಶಗಳನ್ನು ತೆರೆದು, ಆಡಳಿತವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿ ಮತ್ತು ಜನರ ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದರೆ, ಜನರೇಷನ್ Z ನ ಅಸಹನೆಯು ನಕಾರಾತ್ಮಕಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿ, ಸಕಾರಾತ್ಮಕ ಬದಲಾವಣೆಯ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತನೆಯಾಗಬಹುದು. ಇದು ವಿಭಜನೆಯ ಬದಲಿಗೆ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪುನರುಜ್ಜೀವನಕ್ಕೆ ದಾರಿ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ. ಬಾಹ್ಯ ಶಕ್ತಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವವನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಕೂಡ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಅವಶ್ಯಕತೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ತತ್ವಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸದಿದ್ದರೆ, ಈ ಪ್ರದೇಶವು ಕಠ್ಮಂಡುವಿನಂತಹ ದಂಗೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಅರಬ್ ಸ್ಪ್ರಿಂಗ್‌ನಂತಹ ಕೆಟ್ಟ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.

ಮೂಲ: ಲೆಫ್ಟಿನೆಂಟ್ ಜನರಲ್ ಸೈಯದ್ ಅಟಾ ಹಸನೈನ್ (ನಿವೃತ್ತ), ದಿ ನ್ಯೂ ಇಂಡಿಯನ್ ಎಕ್ಸ್‌ಪ್ರೆಸ್

ಭಾರತದ ನೆರೆಯ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಾದ ನೇಪಾಳ, ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶ, ಮ್ಯಾನ್ಮಾರ್, ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ, ಮಾಲ್ಡೀವ್ಸ್, ಶ್ರೀಲಂಕಾಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜಕೀಯ ಅಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸವಾಲುಗಳು