2026 ರ ಮೊದಲ 74 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ (ಜನವರಿ 1 ರಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 15 ರವರೆಗೆ) ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಒಟ್ಟು 170 ಕಸ್ಟಡಿ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಮಂಗಳವಾರ ಸಂಸತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಗೃಹ ಸಚಿವಾಲಯ ಹಂಚಿಕೊಂಡಿರುವ ಈ ದತ್ತಾಂಶವು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಆಯೋಗವು ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ರಾಜ್ಯವಾರು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಆಧರಿಸಿದೆ.
ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ಹಿಂದಿನ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಕಸ್ಟಡಿ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 2024–25ರಲ್ಲಿ 140 ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 2023–24ರಲ್ಲಿ 157, 2022–23ರಲ್ಲಿ 163 ಮತ್ತು 2021–22ರಲ್ಲಿ 176 ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
ರಾಜ್ಯವಾರು ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, 2026 ರಲ್ಲಿ ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಬಿಹಾರದಲ್ಲಿ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಸ್ಟಡಿ ಸಾವುಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ, 19 ಪ್ರಕರಣಗಳು, ರಾಜಸ್ಥಾನ (18) ಮತ್ತು ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ (15) ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿವೆ. ಪಂಜಾಬ್, ಗುಜರಾತ್ ಮತ್ತು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಲಾ 14 ಕಸ್ಟಡಿ ಸಾವುಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ.
ದಕ್ಷಿಣ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ, ತಮಿಳುನಾಡಿನಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಕರಣಗಳು, ತೆಲಂಗಾಣದಲ್ಲಿ ಐದು, ಮತ್ತು ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ಕೇರಳದಲ್ಲಿ ತಲಾ ಮೂರು ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ. ಪೂರ್ವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಏಳು ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಒಡಿಶಾದಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿವೆ.
ಈಶಾನ್ಯ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ, ಅಸ್ಸಾಂ ಐದು ಮತ್ತು ಅರುಣಾಚಲ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿವೆ, ಆದರೆ ಮಿಜೋರಾಂ ಮತ್ತು ಸಿಕ್ಕಿಂನಂತಹ ರಾಜ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಲಡಾಖ್ ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಈ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಸ್ಟಡಿ ಸಾವುಗಳನ್ನು ವರದಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ.
ಕೇಂದ್ರಾಡಳಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ, ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಕರಣಗಳು ದಾಖಲಾಗಿದ್ದರೆ, ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದಲ್ಲಿ 2026 ರಲ್ಲಿ ಇದುವರೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಕರಣಗಳು ವರದಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ಅಂಡಮಾನ್ ಮತ್ತು ನಿಕೋಬಾರ್ ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಪುದುಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ತಲಾ ಒಂದು ಪ್ರಕರಣ ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಒಟ್ಟಾರೆಯಾಗಿ, ದತ್ತಾಂಶವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಆದರೆ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಪ್ರಸಕ್ತ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಕಸ್ಟಡಿ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
ದಲಿತರು, ಆದಿವಾಸಿಗಳು, ಮುಸ್ಲಿಮರು ಮತ್ತು ಇತರ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ/ಬಡ ಸಮುದಾಯಗಳು ಕಸ್ಟಡಿ ಹಿಂಸಾಚಾರ, ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳಿಂದ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂದು ಬಹು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವರದಿಗಳು ಹೇಳುತ್ತವೆ.
ಬಡತನ (ಲಂಚ ನೀಡಲು ಅಥವಾ ಜಾಮೀನು ಪಡೆಯಲು ಅಸಮರ್ಥತೆ), ಕೆಲವು ಪ್ರದೇಶಗಳು/ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡ ಪೊಲೀಸ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ, ಸಣ್ಣ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಬಂಧನಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷಪಾತ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ನೆರವು ಅಥವಾ ಮಾಧ್ಯಮ ಗಮನಕ್ಕೆ ದುರ್ಬಲ ಪ್ರವೇಶ ಇವುಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಗ್ಲೋಬಲ್ ಟಾರ್ಚರ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ 2025: ಇಂಡಿಯಾ ಫ್ಯಾಕ್ಟ್‌ಶೀಟ್ ಪ್ರಕಾರ, ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಬಂಧನದ ಮೊದಲು ಮತ್ತು ಬಂಧನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹೊರತೆಗೆಯಲು ಹೊಡೆಯುವುದು ಮತ್ತು ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕುವಂತಹ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಬಳಸುತ್ತಾರೆ ಎಂದು ವರದಿಯಾಗಿದೆ.
ಬಂದೂಕುಗಳ ದುರುಪಯೋಗವು ಗಂಭೀರ ಗಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ, ಇದು ದಲಿತರು, ಆದಿವಾಸಿಗಳು, ಮುಸ್ಲಿಮರು, LGBTQIA+ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು, ವಲಸೆ ಕಾರ್ಮಿಕರು ಮತ್ತು ನಿರಾಶ್ರಿತ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಸಮುದಾಯಗಳ ಮೇಲೆ ಅಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ.
ಈ ಗುಂಪುಗಳು ಆಗಾಗ್ಗೆ ತೀವ್ರವಾದ ದೈಹಿಕ ದೌರ್ಜನ್ಯ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ದೇಹದ ಶೋಧ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯದ ಪೊಲೀಸ್ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಬಲವಂತದ ತಪ್ಪೊಪ್ಪಿಗೆಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಕೈಬಿಟ್ಟ ಕಟ್ಟಡಗಳು, ಸರ್ಕಾರಿ ಕಚೇರಿಗಳು ಮತ್ತು ಹೋಟೆಲ್ ಕೊಠಡಿಗಳಂತಹ ಅನಧಿಕೃತ ಬಂಧನ ಸ್ಥಳಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ವರದಿಯು ಮತ್ತಷ್ಟು ಎತ್ತಿ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ಅಲ್ಲಿ ಬಂಧಿತರನ್ನು ಹಿಂಸೆ, ಬೆದರಿಕೆ ಮತ್ತು ಇತರ ರೀತಿಯ ಕೆಟ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ, ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ತಜ್ಞರು ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಕಸ್ಟಡಿ ಸಾವುಗಳು, ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಹತ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ಕಳವಳ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿ, ಸರ್ಕಾರವು ತುರ್ತು ಮತ್ತು ಸ್ವತಂತ್ರ ತನಿಖೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
ನೂರಾರು ಕಾನೂನು ಬಾಹಿರ ಹತ್ಯೆಗಳು, ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾವುಗಳು ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಜಾರಿ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಾವಿರಾರು ಗಾಯಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ “ಆತಂಕಕಾರಿ ಆರೋಪಗಳನ್ನು” ತನಿಖೆ ಮಾಡುವಂತೆ ತಜ್ಞರು ಒಂದು ಹೇಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದರು.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಮಾನದಂಡಗಳೊಂದಿಗೆ ಪೊಲೀಸ್ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿಸಲು ಸಮಗ್ರ ಸುಧಾರಣೆಗಳನ್ನು ಅವರು ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿದರು.
