ನವಿ ಮುಂಬೈನ 40 ವರ್ಷದ ಬಂಗಾಳಿ ಮಾತನಾಡುವ ಮಹಿಳೆಯೊಬ್ಬರನ್ನು ಅಕ್ರಮ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ವಲಸಿಗರು ಎಂಬ ಶಂಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂಧಿಸಿ, ಆಕೆ ಭಾರತದಲ್ಲೇ ಜನಿಸಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿದ್ದ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಕುಟುಂಬದವರು ಒದಗಿಸಿದರೂ, ಗಡಿಯಾಚೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಸಾನ್ಪಾಡಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದ ಸಾಹಿದಾ ಫಕೀರ್, ಜುಲೈ 19ರ ಸಂಜೆ ರಾತ್ರಿಯ ಊಟ ಖರೀದಿಸಲು ಮನೆಯಿಂದ ಹೊರಟಿದ್ದರು. ಅವರ 10 ವರ್ಷದ ಮಗ ಮನೆಯಲ್ಲಿದ್ದನು, ಆದರೆ ಆಕೆ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಲಿಲ್ಲ.
ಅವರ ಪತಿ ಜುಮ್ಮನ್ ಫಕೀರ್ ಅವರಿಗೆ, ಸಾಹಿದಾರನ್ನು ಅಕ್ರಮ ವಲಸಿಗರೆಂಬ ಶಂಕೆಯ ಮೇಲೆ ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಎಂಬಿಆರ್ (ಚೆಂಬೂರ್) ಕ್ರೈಮ್ ಬ್ರಾಂಚ್ನಿಂದ ಕರೆ ಬಂದಿತ್ತು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಬಂಧನದ ಬಳಿಕ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ತಿಳಿಸಲಾಯಿತು ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ.
ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಕಾರ, ಸಾಹಿದಾರನ್ನು ಮೊದಲು ಅಸ್ಸಾಂಗೆ ಕರೆದೊಯ್ದು, ನಂತರ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯತ್ತ ಕರೆದೊಯ್ಯಲಾಯಿತು. ಅವರು ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶದ ಸತ್ಖೀರಾದಿಂದ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ, ರಾತ್ರಿ 1 ಗಂಟೆಗೆ ಗಡಿ ದಾಟಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಸ್ಥಳೀಯರು ಸಹಾಯ ಮಾಡುವ ಮೊದಲು ಅವರು ಹಲವಾರು ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಕೆಸರು ಗದ್ದೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ನಂತರ ಸತ್ಖೀರಾದ ಕುಟುಂಬವೊಂದರಲ್ಲಿ ಅವರಿಗೆ ಆಶ್ರಯ ಸಿಕ್ಕಿತು.
ಆಕೆಯನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ಕಳುಹಿಸುವ ಮೊದಲು ಅವರ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು ಎಂಬುದರ ಕುರಿತು ಆಕೆಯ ಬಂಧನ ಮತ್ತು ಗಡಿಪಾರಿನ ಸುತ್ತಲೂ ಹಲವಾರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಹುಟ್ಟುಕೊಂಡಿವೆ.
1988ರಲ್ಲಿ ಸ್ವರೂಪದಹ ಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, ಶಾಲಾ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರ, 2008ರಲ್ಲಿ ನೀಡಿರುವ ಮತದಾರರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಗೋವಿಂದಪುರದ ಜಮೀನು ದಾಖಲೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಸಾಹಿದಾ ಅವರ ಗುರುತು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಲು ಹಲವು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಹಾಜರುಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆಕೆಯ ಕುಟುಂಬ ಹೇಳಿದೆ.
ಕುಟುಂಬದ ಪ್ರಕಾರ, ಅವರ ಪೋಷಕರ ಹೆಸರುಗಳು 2002ರ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಇವೆ. ಈ ದಾಖಲೆಗಳು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಭಾರತೀಯ ಪೌರತ್ವಕ್ಕೆ ಅಂತಿಮ ಪುರಾವೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಮತದಾರರ ಐಡಿ, ಆಧಾರ್ ಅಥವಾ ಜಮೀನು ದಾಖಲೆಯು ಪೌರತ್ವದ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಬಗೆಹರಿಸಲಾರದು. ಆದರೆ, ಸಾಹಿದಾರನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ಕಳುಹಿಸುವ ಮೊದಲು ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಕುಟುಂಬ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದೆ.
ಸಾಹಿದಾ ಅವರ ಪೋಷಕರ ಜನನ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ತರಲು ಪೊಲೀಸರು ಕೇಳಿದ್ದರು. ಜನನ ನೋಂದಣಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಲ್ಲದ ಪೀಳಿಗೆಗೆ ಅವರ ಪೋಷಕರು ಸೇರಿದ್ದರಿಂದ ಅವುಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ ಎಂದು ಜುಮ್ಮನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಕೇವಲ ಸಂಶಯ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ನಿರ್ಧಾರದ ನಡುವಿನ ಕಾನೂನು ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯು ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಯೇ ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ತನಿಖೆ ಮಾಡಬಹುದು, ಆದರೆ ಕೇವಲ ಸಂಶಯದಿಂದಲೇ ವಿದೇಶಿ ಪೌರತ್ವವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ.
ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗಡಿಯಾಚೆಗೆ ಬಂಧಿಸಿ ಕಳುಹಿಸುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗಿ ಬಂದಾಗ ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ್ದಾಗುತ್ತದೆ.
ಸಾಹಿದಾ ಅವರ ಬಂಧನ ಅಥವಾ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿರುವುದಕ್ಕೆ ಕಾನೂನಾತ್ಮಕ ಆಧಾರವನ್ನು ವಿವರಿಸುವ ಯಾವುದೇ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ತಮಗೆ ನೀಡಿಲ್ಲ ಎಂದು ಕುಟುಂಬ ಹೇಳಿದೆ. ದಾಖಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ಆಕೆಯ ಗುರುತನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಲಭ್ಯವಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಸಾಹಿದಾ ಅವರ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಅನುಸರಿಸಿದ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವಿವರವಾದ ವಿವರಣೆಯನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ.
ವ್ಯಾಪಕ ಗಡಿಪಾರು ಅಭಿಯಾನ
ಅಕ್ರಮ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ವಲಸಿಗರು ಎಂದು ಶಂಕಿಸಲಾದ ಜನರನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಹಲವು ದೇಶದ ಹಲವು ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರಗೊಳಿಸಿದ ಪ್ರಯತ್ನಗಳ ನಡುವೆ ಈ ಪ್ರಕರಣ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಅಸ್ಸಾಂ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ, ಗುಜರಾತ್, ರಾಜಸ್ಥಾನ ಮತ್ತು ದೆಹಲಿಗಳಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚಿನ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳೆಂದು ಶಂಕಿಸಿ ಬಂಧಿಸಿದ ಅಥವಾ ಗಡಿಪಾರು ಮಾಡಿದ ಪ್ರಕರಣಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ.
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅಕ್ರಮವಾಗಿ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ವಿದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಅಧಿಕಾರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕಿದೆ. ಆದರೂ, ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಜೆ ಎಂದು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದಾಗ, ಅವರನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವ ಮೊದಲು ಸತ್ಯಾಸತ್ಯತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ.
ಸಂವಿಧಾನದ 21ನೇ ವಿಧಿಯು ಜೀವ ಮತ್ತು ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತದೆ. ವಿಧಿ 14 ಕಾನೂನಿನ ಮುಂದೆ ಸಮಾನತೆ ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಸರ್ಕಾರದ ಕ್ರಮದ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಣೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿಧಿ 22 ಬಂಧನ ಮತ್ತು ತಡೆಯಾಜ್ಞೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಕ್ಷಣೆಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ.
ಸಾಹಿದಾ ಬಂಗಾಳಿ ಮಾತನಾಡುತ್ತಿದ್ದ ಕಾರಣಕ್ಕಾಗಿ ಆಕೆಯನ್ನು ಬಂಧಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಜುಮ್ಮನ್ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದು ಸಾಬೀತಾದರೆ, ದಾಖಲೆ ಮತ್ತು ಕಾನೂನು ಪರಿಶೀಲನೆಯ ಮೂಲಕ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುವ ಬದಲಿಗೆ ಭಾಷೆ ಅಥವಾ ಗುರುತನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆಯೇ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಏಳುತ್ತವೆ.
2024ರಲ್ಲಿ 202 ಜನರಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ, 2025ರಲ್ಲಿ 2,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಅಕ್ರಮ ಬಾಂಗ್ಲಾದೇಶಿ ಪ್ರಜೆಗಳನ್ನು ದೇಶದಿಂದ ಹೊರಗೆ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ ಸರ್ಕಾರ ವಿಧಾನ ಪರಿಷತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಸ್ಲಂಗಳು, ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಸ್ಥಳಗಳು ಮತ್ತು ಇತರ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಶೋಧ ನಡೆಸಲು ಸರ್ಕಾರ ಯೋಜಿಸಿದೆ.
