ನಾವು ದಿನನಿತ್ಯ ಸೇವಿಸುವ ಆಹಾರವೇ ನಮ್ಮ ಜೀವಕ್ಕೆ ಕಂಟಕವಾಗುತ್ತಿದೆಯೇ? ಹೌದು ಎನ್ನುತ್ತದೆ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WHO) ಇತ್ತೀಚಿನ ಆಘಾತಕಾರಿ ವರದಿ. ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತ ಆಹಾರದ ಸೇವನೆಯಿಂದಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಜನರು ಪ್ರಾಣ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ, ಮುಗ್ಧ ಕಂದಮ್ಮಗಳು ಈ ಆಹಾರಜನ್ಯ ರೋಗಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಬಲಿಪಶುಗಳಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಇಡೀ ಮಾನವಕುಲವೇ ತಲೆತಗ್ಗಿಸುವಂತಹ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ.
ಜೂನ್ 7 ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ‘ವಿಶ್ವ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ದಿನ 2026’ ರ ಅಂಗವಾಗಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾದ ಈ ವರದಿಯು, ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತು ಎಷ್ಟು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ವಹಿಸಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿದೆ. ಈ ವರ್ಷದ ಧ್ಯೇಯವಾಕ್ಯವಾದ “ಹೊರೆಯಿಂದ ಪರಿಹಾರಗಳವರೆಗೆ, ಎಲ್ಲೆಡೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರ” (From Burden to Solutions, Safe Food Everywhere) ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಪೂರಕವಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಜಾಗತಿಕ ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸಂದೇಶ ರವಾನಿಸಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ (WHO) ಅಧಿಕೃತ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರ ಸೇವನೆಯಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಬರೋಬ್ಬರಿ 86.6 ಕೋಟಿ (866 ಮಿಲಿಯನ್) ಜನರು ವಿವಿಧ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇವರಲ್ಲಿ ದುರದೃಷ್ಟವಶಾತ್ 15 ಲಕ್ಷ (1.5 ಮಿಲಿಯನ್) ಜನರು ವಾರ್ಷಿಕವಾಗಿ ಸಾವನ್ನಪ್ಪುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಕಳವಳಕಾರಿ ಸಂಗತಿಯೆಂದರೆ, ಐದು ವರ್ಷದೊಳಗಿನ ಮಕ್ಕಳು, ಹಿರಿಯ ಮಕ್ಕಳು ಹಾಗೂ ವಯಸ್ಕರಿಗಿಂತ ಆಹಾರದಿಂದ ಹರಡುವ ರೋಗಗಳ (Foodborne diseases) ಅಪಾಯವನ್ನು ಸುಮಾರು ಮೂರು ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಜಾಗತಿಕ ಜನಸಂಖ್ಯೆಯ ಕೇವಲ 9% ರಷ್ಟಿರುವ ಸಣ್ಣ ಮಕ್ಕಳು, ಒಟ್ಟಾರೆ ಆಹಾರಜನ್ಯ ರೋಗಗಳ ಹೊಲಬಿನಲ್ಲಿ ಮೂರನೇ ಒಂದು ಭಾಗದಷ್ಟು (ಸುಮಾರು 33%) ತಾವೇ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
“ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯು ಯಾವುದೋ ಒಂದು ಅಮೂರ್ತ ಅಥವಾ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಇದು ನಾವು ಸೇವಿಸುವ ಪ್ರತಿ ಊಟ, ಪ್ರತಿ ಕುಟುಂಬ ಮತ್ತು ಪ್ರತಿ ದಿನದ ಬದುಕಿನ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ. ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರವು ಯಾವಾಗಲೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಪ್ರಮುಖ ಕಾಳಜಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಇದುವರೆಗೆ ಅದರ ದಿಗ್ಭ್ರಮೆಗೊಳಿಸುವ ಮಾನವ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಹಾನಿಯ ಒಟ್ಟಾರೆ ಚಿತ್ರಣ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣಮುಂದೆ ಇರಲಿಲ್ಲ.”
– ಡಾ. ಟೆಡ್ರೊಸ್ ಅಧಾನೊಮ್ ಘೆಬ್ರೆಯೆಸಸ್, ಮಹಾನಿರ್ದೇಶಕರು, WHO
ರೋಗಗಳಿಗೆ ಕಾರಣಗಳೇನು? ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ವರ್ಸಸ್ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯ
ಆಹಾರವು ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಎರಡು ರೀತಿಯ ಅಪಾಯಗಳು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ: ಜೈವಿಕ ಅಪಾಯಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಅಪಾಯಗಳು.
- ಜೈವಿಕ ಅಪಾಯಗಳು: ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ, ವೈರಸ್ಗಳು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಪರಾವಲಂಬಿ ಜೀವಿಗಳು (Parasites) ಆಹಾರವನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. 2021 ರ ದತ್ತಾಂಶದ ಪ್ರಕಾರ, ಇವುಗಳಿಂದಾಗಿ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 86 ಕೋಟಿ ಆಹಾರಜನ್ಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ತೀವ್ರ ಸ್ವರೂಪದ ಅತಿಸಾರ ರೋಗಗಳು (Diarrhoeal diseases) ಇಂದಿಗೂ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾರಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿವೆ.
- ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯಕಾರಕಗಳು (ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣ): ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಕೇವಲ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಬೆರೆಯುತ್ತಿರುವ ಭೀಕರ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಸಾವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಒಟ್ಟು ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ 73% ಸಾವುಗಳು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ! ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಸೀಸ (Lead), ಮೀಥೈಲ್ಮರ್ಕ್ಯುರಿ (Methylmercury) ಮತ್ತು ಆರ್ಸೆನಿಕ್ (Arsenic) ನಂತಹ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದು ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣ.
ಮಾರಕ ಪರಿಣಾಮಗಳು:
ಅಜೈವಿಕ ಆರ್ಸೆನಿಕ್ ಮತ್ತು ಸೀಸದ ಮಾಲಿನ್ಯವು ಮನುಷ್ಯರಲ್ಲಿ ಹೃದಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಮತ್ತು ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ ರೋಗವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತಿದ್ದು, ಇವುಗಳಿಂದಲೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವುಗಳು ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಇನ್ನು ಸಣ್ಣ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೇ ಇಂತಹ ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿಶ್ರಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಜೀವಮಾನವಿಡೀ ಗುಣಪಡಿಸಲಾಗದ ನರವೈಜ್ಞಾನಿಕ (Neurological) ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಕುಂಠಿತತೆಯಂತಹ (Developmental harm) ಗಂಭೀರ ಹಾನಿಗಳು ಉಂಟಾಗುತ್ತಿವೆ.
ಅಸುರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರವು ಕೇವಲ ಮನುಷ್ಯರ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ದೇಶಗಳ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನೂ ಹಳ್ಳ ಹಿಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ಅನಾರೋಗ್ಯದ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಜನರು ಕೆಲಸ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗದೆ ಉತ್ಪಾದಕತೆ ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತಿದೆ.
- 2021 ರ ಅಂದಾಜಿನ ಪ್ರಕಾರ, ಆಹಾರಜನ್ಯ ರೋಗಗಳಿಂದಾಗಿ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಸುಮಾರು 310 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ (ಅಂದಾಜು ₹25 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು) ಉತ್ಪಾದಕತೆಯ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
- ಬೇರೆ ಬೇರೆ ದೇಶಗಳ ಜೀವನ ವೆಚ್ಚದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳಿಗೆ (Purchasing Power Parity) ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಇದನ್ನು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದಾಗ, ಈ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಮಾಣ ಬರೋಬ್ಬರಿ 647 ಬಿಲಿಯನ್ ಯುಎಸ್ ಡಾಲರ್ಗಳಿಗೆ ಏರುತ್ತದೆ! ಇದು ಜಗತ್ತಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊಡೆತವಾಗಿದೆ.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮಾನತೆ: ಏಷ್ಯಾ ಮತ್ತು ಆಫ್ರಿಕಾಗೆ ದೊಡ್ಡ ಹೊರೆ
ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಇಸವಿ 2000 ಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಆಹಾರಜನ್ಯ ರೋಗಗಳ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಮಟ್ಟಿನ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದರೂ, ಬಡ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಶೀಲ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಇದರ ತೀವ್ರತೆ ಇನ್ನೂ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿಲ್ಲ.
ವಿಶ್ವದ ಒಟ್ಟು ಆಹಾರಜನ್ಯ ಕಾಯಿಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮುಕ್ಕಾಲು ಭಾಗ (75%) ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಾವುಗಳಲ್ಲಿ 60% ರಷ್ಟು ಕೇವಲ ಆಫ್ರಿಕಾ ಮತ್ತು ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾ ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳಲ್ಲೇ ಸಂಭವಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕಳಪೆ ನೈರ್ಮಲ್ಯ, ಶುದ್ಧ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಅಭಾವ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಕೊರತೆಯೇ ಇದಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಆಂಟಿಮೈಕ್ರೊಬಿಯಲ್ ಪ್ರತಿರೋಧದ ಸವಾಲು
WHO ನ ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಧಿಕಾರಿ ಮತ್ತು ವರದಿಯ ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕರಾದ ಯುಕಿ ಮಿನಾಟೊ ಅವರು ಈ ಸಂಶೋಧನೆಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ಒಂದು “ಎಚ್ಚರಗೊಳಿಸುವ ಕರೆ” (Wake-up call) ಎಂದು ಬಣ್ಣಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಮತ್ತು ಆಂಟಿಮೈಕ್ರೊಬಿಯಲ್ ಪ್ರತಿರೋಧವು (AMR) ಈ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಭೀಕರಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.
“ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಜಾಗತಿಕ ತಾಪಮಾನ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯು ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಬೇಗನೆ ಕಲುಷಿತಗೊಳ್ಳಲು ಹಾಗೂ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ಸುಲಭವಾಗಿ ವೃದ್ಧಿಯಾಗಲು ಪೂರಕ ವಾತಾವರಣ ನಿರ್ಮಿಸುತ್ತಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಆಂಟಿಮೈಕ್ರೊಬಿಯಲ್ ಪ್ರತಿರೋಧದಿಂದಾಗಿ (ಔಷಧಿಗಳಿಗೆ ಜಗ್ಗದ ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಜೀವಿಗಳು) ಕಲುಷಿತ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸಿ ಅಸ್ವಸ್ಥರಾಗುವ ಜನರಿಗೆ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ನೀಡುವುದು ವೈದ್ಯಕೀಯ ಲೋಕಕ್ಕೆ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತಿದೆ.”
– ಯುಕಿ ಮಿನಾಟೊ, ಹಿರಿಯ ಲೇಖಕರು, WHO
ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಅಸುರಕ್ಷತೆಯ ಕಠಿಣ ವಾಸ್ತವ
ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರದಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅವಲೋಕಿಸಿದರೆ, ಇಲ್ಲಿನ ವಾಸ್ತವ ಚಿತ್ರಣ ಅತ್ಯಂತ ಆತಂಕಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಶ್ವದಲ್ಲೇ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಹೊಂದಿರುವ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯಾಗುಳಿಯದೆ, ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ದಿನನಿತ್ಯದ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಹಸಿವು ಮುಕ್ತ ಭಾರತದ ಕನಸಿನ ನಡುವೆ, ನಮ್ಮ ಮುಂದಿರುವ ಆಹಾರ ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆ ಇಂದು ದೊಡ್ಡದಾಗಿ ಕಾಡುತ್ತಿದೆ.
ಪ್ರಸ್ತುತ ಭಾರತ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಲೋಪದೋಷಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ಮೇಲಾಗುತ್ತಿರುವ ದುಷ್ಪರಿಣಾಮಗಳು ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತವೆ.
ಮೊದಲನೆಯದಾಗಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ: ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕೃಷಿ ಇಳುವರಿಯನ್ನು ರಾತ್ರೋರಾತ್ರಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಎಗ್ಗಿಲ್ಲದೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಗೊಬ್ಬರಗಳು ನೇರವಾಗಿ ನಮ್ಮ ತಟ್ಟೆ ಸೇರುತ್ತಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ದಿನನಿತ್ಯದ ತರಕಾರಿ, ಹಣ್ಣುಗಳು ಹಾಗೂ ಜಾಗತಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸದ್ದು ಮಾಡಿದ ಭಾರತೀಯ ಮಸಾಲೆ ಪದಾರ್ಥಗಳಲ್ಲಿ (Spices) ನಿಷೇಧಿತ ಹಾಗೂ ಅಪಾಯಕಾರಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಅಂಶ ಪತ್ತೆಯಾಗಿರುವುದು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಲ್ಲಣ ಮೂಡಿಸಿದೆ. ನಾವು ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ತಿನ್ನುವ ಆಹಾರವೇ ನಮಗೆ ವಿಷವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಹಿ ವಾಸ್ತವ ಇದು.
ಮತ್ತೊಂದು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಲಬೆರಕೆ ದಂಧೆ (Food Adulteration): ಲಾಭಕೋರತನಕ್ಕಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಆರೋಗ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಆಡುತ್ತಿರುವ ಜೀವಂತ ಚೆಲ್ಲಾಟವೇ ಈ ಕಲಬೆರಕೆ ದಂಧೆ. ಹಾಲಿಗೆ ಯೂರಿಯಾ ಅಥವಾ ಡಿಟರ್ಜೆಂಟ್ ಬೆರೆಸುವುದು, ಖಾರದ ಪುಡಿಗೆ ಇಟ್ಟಿಗೆ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸುವುದು, ಹಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಕೃತಕವಾಗಿ ಮಾಗಿಸಲು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಕಾರ್ಬೈಡ್ ಬಳಸುವುದು ಮತ್ತು ಆಕರ್ಷಕವಾಗಿ ಕಾಣಲು ಸಿಹಿತಿಂಡಿ ಹಾಗೂ ಗೋಬಿ ಮಂಚೂರಿಯಂತಹ ಆಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಬಣ್ಣಗಳನ್ನು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರೋಡಮೈನ್-ಬಿ) ಬಳಸುವುದು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅವ್ಯಾಹತವಾಗಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
ಇವುಗಳ ನಡುವೆ ಕಳಪೆ ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಮತ್ತು ಬೀದಿಬದಿಯ ಆಹಾರದ ಆಕರ್ಷಣೆ ಮತ್ತೊಂದು ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಬೀದಿಬದಿಯ ಆಹಾರ (Street Food) ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಅತ್ಯಂತ ಜನಪ್ರಿಯ ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡದಾಗಿದೆ. ಆದರೆ, ಬಹುತೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗುವ ಕಲುಷಿತ ನೀರು, ವೈಯಕ್ತಿಕ ನೈರ್ಮಲ್ಯದ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಧೂಳಿಗೆ ತೆರೆದಿಟ್ಟ ಆಹಾರ ಪದಾರ್ಥಗಳಿಂದಾಗಿ ಟೈಫಾಯ್ಡ್, ಕಾಮಾಲೆ (Hepatitis) ಮತ್ತು ಕಾಲರಾದಂತಹ ರೋಗಗಳು ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ವಚ್ಛತೆಯ ಕೊರತೆ ಇಲ್ಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಮೈನಸ್ ಪಾಯಿಂಟ್.
ಜೊತೆಗೆ ಶೇಖರಣಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಮಾರಕ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಮಾರಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿವೆ. ಒಂದೆಡೆ ಹಸಿವಿನಿಂದ ಕಂಗಾಲಾಗುವ ಜನರಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನೊಂದೆಡೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಟನ್ ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳು ಸರಿಯಾದ ಕೋಲ್ಡ್ ಸ್ಟೋರೇಜ್ (Cold Storage) ಮತ್ತು ಸುಸಜ್ಜಿತ ಗೋದಾಮುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಮಳೆಗೆ ನೆನೆದು ಕೊಳೆತು ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಹೀಗೆ ವೈಜ್ಞಾನಿಕವಲ್ಲದ ಶೇಖರಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಕೊಳೆಯುವ ಆಹಾರದಲ್ಲಿ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ‘ಅಫ್ಲಾಟಾಕ್ಸಿನ್’ (Aflatoxin) ನಂತಹ ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು (Fungus) ಮನುಷ್ಯನ ಯಕೃತ್ತಿನ (Liver) ಕ್ಯಾನ್ಸರ್ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿರುವುದು ಮತ್ತೊಂದು ಆತಂಕಕಾರಿ ವಿಷಯ.
ಕಠಿಣ ಕಾನೂನಿದ್ದರೂ ಕಣ್ಗಾವಲಿನ ಕೊರತೆ
ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (FSSAI) ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಅವುಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನ ಮಾತ್ರ ಮಂದಗತಿಯಲ್ಲಿದೆ.
ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಣ್ಗಾವಲು, ನಿರಂತರ ಮತ್ತು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ತಪಾಸಣೆ ಹಾಗೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜೀವದ ಜೊತೆ ಆಟವಾಡುವ ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗದಿರುವುದೇ ಇಂದು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಇಷ್ಟು ಬಿಗಡಾಯಿಸಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ ನಿಯಮಗಳ ರಚನೆಯಿಂದ ಬದಲಾವಣೆ ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ತಳಮಟ್ಟದ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ಜಾರಿ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಹಕರಲ್ಲಿನ ಜಾಗೃತಿ ಮಾತ್ರವೇ ಭಾರತದ ತಟ್ಟೆಗೆ ಸುರಕ್ಷಿತ ಆಹಾರವನ್ನು ತರಬಲ್ಲದು.
ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (FSSAI) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಕಣ್ಗಾವಲು, ಕಠಿಣ ತಪಾಸಣೆ ಮತ್ತು ತಪ್ಪಿತಸ್ಥರಿಗೆ ಕಠಿಣ ಶಿಕ್ಷೆಯಾಗದಿರುವುದು ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬಿಗಡಾಯಿಸಲು ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.
‘ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯ’ (One Health) ವಿಧಾನಕ್ಕೆ ಕರೆ
ಈ ಜಾಗತಿಕ ಪಿಡುಗನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಸರ್ಕಾರಗಳಿಗೆ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ನಿರ್ದೇಶನಗಳನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು, ಕಣ್ಗಾವಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಅದರ ಮೂಲದಲ್ಲೇ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು ಇಂದಿನ ತುರ್ತು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಇದಕ್ಕಾಗಿ ಮನುಷ್ಯರು, ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಸಸ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಸರದ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಒಂದೇ ಸೂರಿನಡಿ ತಂದು ರಕ್ಷಿಸುವ “ಒಂದು ಆರೋಗ್ಯ” (One Health) ವಿಧಾನವನ್ನು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಕರೆ ನೀಡಿದೆ. ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಕೃಷಿಗೆ ಬಳಸುವ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳು ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಮನುಷ್ಯನ ಆಹಾರ ಚಕ್ರವನ್ನು ಸೇರುವುದರಿಂದ, ಎಲ್ಲ ರಂಗಗಳಲ್ಲೂ ಜಾಗೃತಿ ಮೂಡಬೇಕಿದೆ.
ಇನ್ನಾದರೂ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುವವೇ ಸರ್ಕಾರಗಳು?
ಆಹಾರವು ಮನುಷ್ಯನ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕು. ಆದರೆ ಅದೇ ಆಹಾರ ಇವತ್ತು ಮನುಷ್ಯನ ಪಾಲಿಗೆ ವಿಷವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸುತ್ತಿರುವುದು ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ವೈಫಲ್ಯ. ಬಂಡವಾಳಶಾಹಿ ಧೋರಣೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಲಾಭಕೋರತನ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಉದಾಸೀನತೆಯಿಂದಾಗಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಜೀವಗಳು ದಿನ ನಿತ್ಯ ಬಲಿಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ವಿಶ್ವ ಆರೋಗ್ಯ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಈ ಆಘಾತಕಾರಿ ದತ್ತಾಂಶಗಳು ಕೇವಲ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಣ್ಣು ತೆರೆಸಬೇಕಾದ ಕಟು ಸತ್ಯಗಳು.
ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಾರತದಂತಹ ಬೃಹತ್ ದೇಶದಲ್ಲಿ, ಕೇವಲ ಬಡತನ ನಿರ್ಮೂಲನೆ ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಧಾನ್ಯಗಳ ವಿತರಣೆಯಷ್ಟೇ ಗುರಿಯಾಗಬಾರದು; ಬದಲಿಗೆ ಸಿಗುವ ಆಹಾರ ಎಷ್ಟು ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟದ್ದಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಕಾಯ್ದೆಗಳು ಕಾಗದದ ಮೇಲಷ್ಟೇ ಉಳಿಯದೆ, ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಜಾರಿಗೆ ಬರಬೇಕಿದೆ.
ವಿಶ್ವ ಸಂಸ್ಥೆ ನೀಡಿರುವ ಈ ಭೀಕರ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯನ್ನಾದರೂ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಜಾಗತಿಕ ನಾಯಕರು ಹಾಗೂ ಭಾರತದ ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಕೇವಲ ಭಾಷಣ, ದಿನಾಚರಣೆಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆಯ ಬಲವರ್ಧನೆಗೆ ಇನ್ಮುಂದೆಯಾದರೂ ಯುದ್ಧೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಎಚ್ಚೆತ್ತುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆಯೇ ಅಥವಾ ಕೋಟ್ಯಂತರ ಜನರ ಜೀವದ ಜೊತೆ ಹೀಗೆಯೇ ಮೌನ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಾಗಿ ಆಟವಾಡುತ್ತವೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಕಾದು ನೋಡಬೇಕಿದೆ.
