ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮುರ್ಷಿದಾಬಾದ್ನ ಭಗವಾಂಗೋಲಾದ ನಿವಾಸಿಯಾದ ಮೊಹಮ್ಮದ್ ದುವಾಲ್ ಅಲಿ ಅವರು ಭಾರತೀಯ ಸೇನೆಯಲ್ಲಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ, ಕರ್ತವ್ಯದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಗುಂಡೇಟಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಣಾಪಾಯದಿಂದ ಬದುಕುಳಿದ ಅವರು ನಂತರ ಭಾರತೀಯ ರೈಲ್ವೆಯಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದರು. ಮೇ 2026 ರಲ್ಲಿ ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ ಚುನಾವಣೆ ನಡೆದಾಗ, ಅವರು ಮತ್ತು ಅವರ ಮೂವರು ಮಕ್ಕಳು ಮತದಾನ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕಾರಣ, ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (ಎಸ್ಐಆರ್) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಅವರೆಲ್ಲರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು.
ತನ್ನ ಮತದಾನದ ಹಕ್ಕು ಕಿತ್ತುಕೊಂಡಿರುವುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಿ ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತಲೂ ಹಿಂದೆ ಅಲಿ ಅವರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ ಮೇಲ್ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಈವರೆಗೆ ಅವರ ವಿಚಾರಣೆಯ ದಿನಾಂಕ ನಿಗದಿಯಾಗಿಲ್ಲ. ತಮ್ಮ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಏಕೆ ಕೈಬಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಕಾರಣವೂ ಅವರಿಗೆ ಇದುವರೆಗೆ ತಿಳಿದಿಲ್ಲ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮುಖ್ಯ ಚುನಾವಣಾಧಿಕಾರಿ (ಸಿಇಒ) ಕಚೇರಿಯಿಂದ ಬಂದಿರುವ ಮಾಹಿತಿ ಹಕ್ಕು ಕಾಯ್ದೆ (ಆರ್ಟಿಐ) ಅರ್ಜಿಯೊಂದರ ಉತ್ತರವು, ಅವರು (ಅಲೀ) ಇನ್ನೂ ಏಕೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಮತ್ತು ಅವರಂತೆಯೇ ಅಂದಾಜು 37 ಲಕ್ಷ ಜನರು ಕೂಡ ಏಕೆ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುವುದಕ್ಕೆ ಕಾರಣವನ್ನು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದ ಇಶಾ ಖಾನ್ ಚೌಧರಿ ಅವರು ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಆರ್ಟಿಐ ಅರ್ಜಿ
ಆಗಸ್ಟ್ 17, 2026ರ ದಿನಾಂಕದ ‘Memo No. 8551/Home (Elec)’ ಎಂಬ ಈ ಆರ್ಟಿಐ ಉತ್ತರವನ್ನು ದಕ್ಷಿಣ ಮಾಲ್ಡಾದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಂಸದ ಈಶಾ ಖಾನ್ ಚೌಧರಿ ಅವರಿಗೆ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಇದು 28 ಪುಟಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ. ಇದರಲ್ಲಿರುವ ಎರಡು ಕೋಷ್ಟಕಗಳು (tables) ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಥೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಡುತ್ತವೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 7, 2026ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, ಪಶ್ಚಿಮ ಬಂಗಾಳದ ಮೇಲ್ಮನವಿ ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ವಿಶೇಷ ತೀವ್ರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ (ಎಸ್ಐಆರ್) ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ 38,10,620 ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 82,782 ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಿದೆ. ಈ ಸಂಖ್ಯೆ ಒಟ್ಟು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಕೇವಲ ಶೇಕಡ 2.17ರಷ್ಟಾಗಿದೆ.
ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಳ್ಳಬೇಕಿದ್ದ ಈ ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ವಿಚಾರಣೆಯು, ಚುನಾವಣೆ ಮುಗಿದು ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳು ಕಳೆದಿದ್ದರೂ, ಇನ್ನೂ 37,27,838 ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳು ಇತ್ಯರ್ಥವಾಗದೇ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿವೆ.
ಇತ್ಯರ್ಥಪಡಿಸಲಾದ 82,782 ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ ಪೈಕಿ, 75,443 ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಮತದಾರರ ಹೆಸರನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕೇವಲ 7,339 ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ತಿರಸ್ಕರಿಸಿ, ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ.
ಅಂದರೆ, ಮತದಾರರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಪುನಃ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾದ ಪ್ರಮಾಣವು (restoration rate) ಶೇಕಡ 91.13 ರಷ್ಟಿದೆ.
ಹೀಗೆ, ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಯು ಕೈಬಿಡಲಾದ ಹೆಸರುಗಳ ಪೈಕಿ ಅತ್ಯಂತ ಸಣ್ಣ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ ಹತ್ತರಲ್ಲಿ ಒಂಬತ್ತಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿರುವುದು ತಪ್ಪು ಎಂದು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚಿದೆ. ಈ ಸುರಕ್ಷತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯು (safeguard) ತಾನು ತಲುಪಿದ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಮಾಣದ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ನಿಖರವಾಗಿಯೇ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿದೆ, ಆದರೆ ಸಮಸ್ಯೆಯಿರುವುದೇ ಇಲ್ಲಿ. ಇದೇ ಪ್ರಮಾಣವು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಉಳಿದ ಎಲ್ಲಾ ಪ್ರಕರಣಗಳಿಗೂ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಾದರೆ, ತೀರ್ಪಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ “ಅರ್ಹರಲ್ಲ” ಎಂದು ದಾಖಲಾದ 27,28,500 ಜನರಲ್ಲಿ ಬಹುಪಾಲು ಜನರನ್ನು ತಪ್ಪಾಗಿ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗಿಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದರ್ಥ. ಆದರೆ, ಅವರಲ್ಲಿ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರ ಹೆಸರುಗಳು ಇನ್ನೂ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಹೊರಗೇ ಉಳಿದಿವೆ.
ಇನ್ನು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗಳು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಆ 82,782 ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಲಾಟರಿ ಎತ್ತಿದ ಹಾಗೆ ಮನಬಂದಂತೆ ಆರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಲ್ಲ. ಬದಲಿಗೆ, ಯಾರಿಗೆ ವಕೀಲರ ಬೆಂಬಲ ಇತ್ತೋ ಅಥವಾ ಯಾರು ಪ್ರಭಾವ ಬಳಸಿದರೋ ಅವರ ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ಬೇಗ ವಿಚಾರಣೆಗೆ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
ತೀರಾ ಗೋಜಲಿಲ್ಲದ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಬಗೆಹರಿಯುವ ಕೇಸ್ಗಳನ್ನೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೊದಲು ಮುಗಿಸಿರಬಹುದು.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೊದಲು ಕೇವಲ ಸುಲಭದ ಕೆಲಸಗಳನ್ನಷ್ಟೇ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವುದರಿಂದ, ಇಡೀ 37 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲೂ ಇದೇ ರೀತಿ ಶೇ. 91ರಷ್ಟು ತಪ್ಪುಗಳಾಗಿವೆ ಎಂದು ನಾವು ಕಣ್ಣು ಮುಚ್ಚಿ ನಂಬಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಮುಂದಿನ ಕಠಿಣವಾದ ಕೇಸ್ಗಳಲ್ಲಿ ಫಲಿತಾಂಶ ಬೇರೆಯೂ ಇರಬಹುದು.
ಕೊಲ್ಕತ್ತಾದ ನಿವಾಸಿಯಾದ ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ (ನಿವೃತ್ತ) ಎಂ.ಡಿ ಶಮೀಮ್ ಅಖ್ತರ್ ಅವರ ಸ್ವಂತ ಮೇಲ್ಮನವಿಯೂ ಇನ್ನು ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಅವರು ಆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೊಳಗಿನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೇಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ‘ದಿ ವೈರ್’ ಪತ್ರಿಕೆಯ ಮುಂದೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. “ನನಗೆ ಪರಿಚಯವಿರುವ ಹಲವು ಜನರು ನ್ಯಾಯಮಂಡಳಿಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಲು ವಕೀಲರನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವ ಸಲುವಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಸಾವಿರಾರು ರೂಪಾಯಿಗಳನ್ನು ಖರ್ಚು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಶಮೀಮ್ ಅಖ್ತರ್ ಅವರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮೊದಲು ಯಾವ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ ಎಂದರೆ, ಯಾರ ಬಳಿ ಎಲ್ಲಾ ಸರಿಯಾದ ದಾಖಲೆಗಳಿವೆಯೋ ಮತ್ತು ಯಾರಿಗೆ ವಕೀಲರ ಸಹಾಯವಿದೆಯೋ ಅಂತಹ ಸುಲಭದ ಕೇಸ್ಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ.
ಇಂತಹ ಸುಲಭದ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದಾಗ, ಅದರಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 91 ರಷ್ಟು (ಅಂದರೆ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲರೂ) ನಿಜವಾದ ಮತದಾರರೇ ಆಗಿದ್ದರು. ಹಾಗಾಗಿ ಅವರ ಹೆಸರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಮತದಾರರ ಪಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಈಗ ಉಳಿದಿರುವ 37 ಲಕ್ಷ ಪ್ರಕರಣಗಳನ್ನು ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಇನ್ನೂ ಮುಟ್ಟಿಲ್ಲ. “ಮೊದಲು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದವರಲ್ಲಿ 91% ಜನ ನಿಜವಾದ ಮತದಾರರಾಗಿದ್ದರೆ, ಇನ್ನುಳಿದ 37 ಲಕ್ಷ ಜನರಲ್ಲೂ ಅಷ್ಟೇ ಪ್ರಮಾಣದ ನಿಜವಾದ ಮತದಾರರು ಇರುತ್ತಾರೆ” ಎಂದು ನಂಬಲು ಬಲವಾದ ಕಾರಣವಿದೆ. ಅವರು ಬಡವರಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ವಕೀಲರಿಲ್ಲದೆ ಇರಬಹುದು, ಅಷ್ಟಕ್ಕೇ ಅವರು ನಕಲಿ ಮತದಾರರು ಎಂದು ನಿರ್ಧರಿಸಲು ಬರುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ವರದಿಗಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾದ ಮೂರು ಮೇಲ್ಮನವಿಗಳ (ಅಪೀಲುಗಳ) ಪ್ರತಿಗಳು, ಒಂದೇ ರೀತಿಯ ಫಲಿತಾಂಶವನ್ನು ನೀಡುವಾಗಲೂ ಇಡೀ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ವಿಫಲವಾಗಬಹುದು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ.
ಇದರ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ತನಿಖೆ ಮಾಡಿದ ಮೂರೂ ಪ್ರಕರಣಗಳ ಕೊನೆಯ ಫಲಿತಾಂಶ ಒಂದೇ ಆಗಿತ್ತು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ಮೂವರ ಹೆಸರುಗಳೂ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಕೈಬಿಟ್ಟು ಹೋಗಿರಬಹುದು). ಆದರೆ, ಆ ಫಲಿತಾಂಶ ಬರಲು ಕಾರಣವಾದ ತಪ್ಪುಗಳು ಅಥವಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ವೈಫಲ್ಯಗಳು ಮಾತ್ರ ಒಂದಕ್ಕೊಂದು ತೀರಾ ಭಿನ್ನವಾಗಿದ್ದವು.
ಅಖ್ತರ್ ಅವರು ಜುಲೈ 31, 2022ರಂದು ಭಾರತೀಯ ವಾಯುಪಡೆಯಲ್ಲಿ ವಿಂಗ್ ಕಮಾಂಡರ್ ಆಗಿ ಸ್ವಯಂಪ್ರೇರಿತ ನಿವೃತ್ತಿ ಪಡೆದರು. ನವೆಂಬರ್ 19, 2025ರಂದು ಅವರ ಬ್ಲಾಕ್ ಮಟ್ಟದ ಅಧಿಕಾರಿಯು (ಬಿಎಲ್ಒ) ಅವರಿಗೆ ಗಣತಿ ನಮೂನೆಯನ್ನು (enumeration form) ನೀಡಿದ್ದಾರೆ. ಅಖ್ತರ್ ಅದನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ತದನಂತರ, ಎಂಟಾಲಿ ವಿಧಾನಸಭಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪೂರಕ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರ ಹೆಸರು ‘ಪರಿಶೀಲನೆಯಲ್ಲಿದೆ’ (Under Adjudication) ಎಂದು ಪ್ರಕಟವಾಗಿದೆ.
“ದಾಖಲೆಗಳ ಪರಿಶೀಲನೆಗಾಗಲಿ ಅಥವಾ ವಿಚಾರಣೆಗಾಗಲಿ ನನಗೆ ಯಾವುದೇ ನೋಟಿಸ್ ಬಂದಿರಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಆನಂತರ ನನಗೆ ಆಶ್ಚರ್ಯವಾಗುವಂತೆ, 27-03-2026 ರಂದು ಪ್ರಕಟವಾದ ಪೂರಕ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ (Supplementary List) ನನ್ನ ಹೆಸರನ್ನು ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸದೆ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣವನ್ನು ನೀಡದೆ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿದೆ” ಎಂದು ಅಖ್ತರ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
ಅಖ್ತರ್ ಅವರ ಬಳಿ ಮಾಜಿ ಸೈನಿಕರ ಗುರುತಿನ ಚೀಟಿ, ಪಿಪಿಒ (ಪಿಪಿಒ) ಸಂಖ್ಯೆ, ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಪಾಸ್ಪೋರ್ಟ್ ಮತ್ತು 2002ರ ಎಸ್ಐಆರ್ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿನ ದಾಖಲಾತಿ ಇವೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದನ್ನೂ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದಾದ ಯಾವುದೇ ವಿಚಾರಣಾ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೇ ಅಲ್ಲಿ ನಡೆದಿಲ್ಲ.
ಓದಲು-ಬರೆಯಲು ತಿಳಿಯದ, ಕೋಲ್ಕತ್ತಾದ ರಾಜರ್ಹಟ್ನಲ್ಲಿ ಮನೆಗೆಲಸ ಮಾಡುವ ಫಿರೋಝಾ ಬಿಬಿ ಅವರ ಹೆಸರನ್ನು, ಮಾರ್ಚ್ 23ರಂದು (ಅಖ್ತರ್ ಅವರಿಗಿಂತ ನಾಲ್ಕು ದಿನ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ) ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿತ್ತು. ನೋಟಿಸ್ ಸಿಗದೇ ಇರುವ ಬಗ್ಗೆ ಇವರ ಅಳಲೂ ಅಖ್ತರ್ ಅವರ ಸಮಸ್ಯೆಯಂತೆಯೇ ಇದೆ.
Cortesy : thewire.in (ಗಮನಿಸಿ : ದಿ ವೈರ್ ವೆಬ್ಸೈಟ್ನಲ್ಲಿ Aparna Bhattacharya ಅವರು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಸುದೀರ್ಘ ವರದಿಯ ಅರ್ಧ ಭಾಗವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಈ ವರದಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಷಾಂತರಿಸಿ ಪ್ರಕಟಿಸಲಾಗಿದೆ.
