ಗ್ರಾಮೀಣ ಭಾರತದ ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಜಾತಿ ಪೂರ್ವಾಗ್ರಹಗಳು ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಉಳಿದಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ನೆನಪಿಸುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ, ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದ ರೈಸೇನ್ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಹಳ್ಳಿಯೊಂದರಿಂದ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಪ್ರಕರಣ ಬೆಳಕಿಗೆ ಬಂದಿದೆ. ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತ ಎಂದು ಹೇಳಲಾದ ಭರತ್ ರಾಜ್ ಧಕಾಡ್ ಎಂಬಾತ, ದಲಿತ ಕುಟುಂಬದ ‘ಶ್ರಾದ್ಧ’ (ಪೂರ್ವಜರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಹಿಂದೂ ಆಚರಣೆ) ಕಾರ್ಯಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಇಬ್ಬರು ಸಹಚರರೊಂದಿಗೆ ಊಟ ಮಾಡಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆತನ ಕುಟುಂಬಕ್ಕೆ ಸಾಮಾಜಿಕ ಬಹಿಷ್ಕಾರ ಹೇರಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ‘ಎನ್ಡಿಟಿವಿ’ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.
ಭರತ್ ಪ್ರಕಾರ, ಮನೋಜ್ ಪಟೇಲ್ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಕ ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ರಘುವಂಶಿ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಪಿಪರಿಯಾ ಪುರಿಯಾ ಗ್ರಾಮದ ದಲಿತ ನಿವಾಸಿ ಸಂತೋಷ್ ಪರೋಲ್ ಅವರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಊಟ ಮಾಡಿದ್ದರು. ರಘುವಂಶಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಮಾಡಿದ ಊಟದ ವೀಡಿಯೊ ನಂತರ ವೈರಲ್ ಆಗಿದ್ದು, ಗ್ರಾಮದ ಕೆಲವರಿಂದ ತೀವ್ರ ಆಕ್ರೋಶಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಯಿತು.
ಇದಾದ ಕೂಡಲೇ, ಸರಪಂಚ್ ಭಗವಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಪಟೇಲ್ ನೇತೃತ್ವದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಪಂಚಾಯತ್ ಸಭೆಯಲ್ಲಿ ಬಲರಾಮ್ ಪಟೇಲ್, ನಾಗೇಂದ್ರ ಪಟೇಲ್, ನಿರಂಜನ್ ಪಟೇಲ್, ಜವಾಹರ್ ಪಟೇಲ್, ಲಖನ್ ಧಕಾಡ್, ಲಕ್ಷ್ಮಣ್ ದಾಸ್, ರಾಮಸೇವಕ್ ಶರ್ಮಾ, ಜಸ್ಮಾನ್ ಸಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಉಪ ಸರಪಂಚ್ ಚಂದ್ರ ಪ್ರಕಾಶ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವಾರು ಗ್ರಾಮದ ಪ್ರಭಾವಿಗಳು ಭಾಗವಹಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಭರತ್ ಆರೋಪಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಸಭೆಯಲ್ಲಿ, “ವಾಲ್ಮೀಕಿ (ದಲಿತ) ಕುಟುಂಬದ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಆಹಾರ ಸೇವಿಸುವುದು ಪಾಪ” ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಭರತ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಪಂಚಾಯತ್ನ ಮೂವರು ಪ್ರಮುಖರು, ಭರತ್ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಶುದ್ಧೀಕರಣಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಬೇಕೆಂದು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಗಂಗಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡುವ ಜೊತೆಗೆ, ಅಪರಾಧಕ್ಕೆ ಪ್ರಾಯಶ್ಚಿತ್ತವಾಗಿ ಸಮುದಾಯದ ಹಬ್ಬ ಆಯೋಜಿಸುವುದು ಸೇರಿತ್ತು. ಗ್ರಾಮಸ್ಥರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಮಣಿದ ಕುಟುಂಬ ಈ ಆಚರಣೆಯನ್ನು ನಡೆಸಲು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಭರತ್ ಇದನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪಂಚಾಯತ್ ಆದೇಶವನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಮತ್ತು ಸ್ವೀಕಾರಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂದು ಕರೆದರು.
“ನಾನು ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ಗಾಗಿ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತೇನೆ. ನಾವು ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯನ್ನು ನಂಬುವುದಿಲ್ಲ. ಕಳೆದ ತಿಂಗಳು ನನ್ನೊಂದಿಗೆ ಒಂದು ಘಟನೆ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ನಮ್ಮ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತ್ನಲ್ಲಿ, ಸಂತೋಷ್ ಅವರ ತಂದೆಯ ವಿವಾಹ ಸಮಾರಂಭದಲ್ಲಿ, ಶ್ರಾದ್ಧ ಸಮಾರಂಭದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಾವು ಊಟ ಮಾಡಿದೆವು. ನಮ್ಮ ಆರ್ಎಸ್ಎಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ಮತ್ತು ನಮ್ಮ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಸಹ ಹಾಜರಿದ್ದರು. ಸತ್ಯೇಂದ್ರ ರಘುವಂಶಿ ಅವರು ಇಡೀ ಊಟದ ವೀಡಿಯೊವನ್ನು ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ವೀಡಿಯೊ ವೈರಲ್ ಆದ ನಂತರ, ನಮ್ಮನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಯಿತು” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬವನ್ನು ಸಾಮಾಜಿಕವಾಗಿ ಬಹಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಭರತ್ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಅವರ ತಂದೆ ನಿರಂಜನ್ ಸಿಂಗ್ ಅವರನ್ನು ಗ್ರಾಮದ ಸಮಾರಂಭಗಳಿಗೆ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ, ನಿವಾಸಿಗಳು ಅವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸಲು ನಿರಾಕರಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಾವು ಪ್ರತಿದಿನ ಅವಮಾನ ಮತ್ತು ತಾರತಮ್ಯ ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದೇವೆ. ಈ ಹಿಂದೆ ಉಪ-ವಿಭಾಗೀಯ ಮ್ಯಾಜಿಸ್ಟ್ರೇಟ್ (ಎಸ್ಡಿಎಂ) ಮತ್ತು ಪೊಲೀಸರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ್ದರೂ, ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಭರತ್ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವರು ಈಗ ಹೊಸ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದಾರೆ, ತಕ್ಷಣದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವನ್ನು ಕೋರಿದ್ದಾರೆ.
ಈ ಘಟನೆ ಆಘಾತಕಾರಿಯಾಗಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ, ಉದಯಪುರ ರಾಜ್ಯ ಸಚಿವ (ಸ್ವತಂತ್ರ ಉಸ್ತುವಾರಿ) ನರೇಂದ್ರ ಶಿವಾಜಿ ಪಟೇಲ್ ಅವರ ಕ್ಷೇತ್ರವಾಗಿದೆ. ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಹಿಂದೆ, ಇದೇ ಸಚಿವರು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಾಮರಸ್ಯವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನದಲ್ಲಿ ದಲಿತರ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಊಟ ಮಾಡಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಅವರ ನಡೆ ಪಂಚಾಯತ್ನ ಕಠಿಣ ಮನೋಭಾವದ ಮೇಲೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಿಲ್ಲ.
ಈ ಘಟನೆಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಚಾರಣೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಜಿಲ್ಲಾಧಿಕಾರಿ ಅರುಣ್ ಕುಮಾರ್ ವಿಶ್ವಕರ್ಮ ಅವರ ಮುಂದೆ ತರಲಾಯಿತು. ಅವರು ಈ ಬಗ್ಗೆ ತೀವ್ರ ಅಸಮ್ಮತಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. “ಇಂತಹ ದುಷ್ಕೃತ್ಯಗಳನ್ನು ಯಾವುದೇ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಹಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಈ ಹಿಂದೆ ಇದೇ ರೀತಿಯ ಪ್ರಕರಣಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ, ಎಫ್ಐಆರ್ಗಳನ್ನು ದಾಖಲಿಸಲಾಗಿದೆ, ಈ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲೂ ಕಾನೂನು ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುವುದು” ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.
