‘ಮನುಸ್ಮೃತಿ ದಹನವು ಸಾಕಷ್ಟು ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿತ್ತು. ಬಹಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿತ್ತು. ಹಿಂದೂ ಜಾತಿಗಳ ಗಮನವನ್ನು ಸೆಳೆಯುವ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಈ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಮಧ್ಯಂತರದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ತೀವ್ರವಾದ ಪರಿಹಾರಗಳು ಅವಶ್ಯಕವಾಗಿದೆ. ಬಾಗಿಲು ತಟ್ಟದಿದ್ದರೆ ಯಾವುದೂ ತೆರೆಯುವುದಿಲ್ಲ’
-ಡಾ.ಬಿ.ಆರ್.ಅಂಬೇಡ್ಕರ್
ಇಂದಿಗೆ 96 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ. ಅಂದರೆ, 1927 ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಡಾ. ಬಿ.ಆರ್. ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಮಹಾಡ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದಲ್ಲಿ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಿದ್ದರು. ಮಹಿಳೆಯರು, ದಲಿತರು ಹಾಗೂ ಶೂದ್ರ ಸಮುದಾಯದ ಕುರಿತು ಅಪಾರವಾದ ತಾರತಮ್ಯ ಹಾಗೂ ಜೀವ ವಿರೋಧಿ ಸಿದ್ಧಾಂತವನ್ನೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುತ್ತಿದ್ದ ಈ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ದಹಿಸಿದ ದಿನವನ್ನು ಇಂದು ಹಲವಾರು ಜನರು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.
‘ಅಂದು ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಲಿಂಗತಾರತಮ್ಯವನ್ನು ಸಾರುವ ಅಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದ್ದರು. ಇಂದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ನಮ್ಮೊಳಗೆ ಇನ್ನೂ ಉಳಿದಿರಬಹುದಾದ ಆ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯ ಪಳೆಯುಳಿಕೆಗಳನ್ನು ಸುಟ್ಟು ಹಾಕಬೇಕು. ಆ ಅಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನದ ನಾಶವಾಗದೆ ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ದೇಶಕ್ಕೆ ನೀಡಿರುವ ಲಿಖಿತ ಸಂವಿಧಾನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ಅನುಷ್ಠಾನ ಅಸಾಧ್ಯ. ನಾಡಿನ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಪ್ರಜೆಗೂ ಸಂವಿಧಾನವೇ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥವಾಗಲಿ. ಸಂವಿಧಾನದ ಆಶಯಗಳಿಗೆ ಬದ್ಧವಾಗಿ ಬದುಕುವ ಮೂಲಕ ಮನುವಾದವನ್ನು ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟಿಸೋಣ’ ಎಂದು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ತಮ್ಮ ಹೇಳಿಕೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
‘ಇಂದು ಭಾರತ ಭಾಗ್ಯ ವಿಧಾತ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರು ಶ್ರೀ ಕಮಲಾಕಾಂತ್ ಸಹಸ್ರಬುದ್ದೆ ಹಾಗೂ ಶ್ರೀ ರಾಜಬೋಜ್ ಅವರಿಂದ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಸುಡಿಸಿದ ದಿನ. ಮನುಷ್ಯರ ಸಮಾನ ಗೌರವ, ಘನತೆಗೆ ಕುಂದು ತಂದ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟ ಬಾಬಾ ಸಾಹೇಬರ ಧೈರ್ಯ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನದ ಚಿಲುಮೆಯನ್ನು ಬತ್ತದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ’ ಎಂದು ಸಮಾಜ ಕಲ್ಯಾಣ ಇಲಾಖೆ ಸಚಿವ ಡಾ. ಹೆಚ್.ಸಿ. ಮಹದೇವಪ್ಪ ಎಕ್ಸ್‌ನಲ್ಲಿ ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದಾರೆ.
ಮನುಸ್ಮೃತಿ ದಹನ ದಿವಸ ಹಿನ್ನೆಲೆ:
ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಡಿಸೆಂಬರ್ 25ರಂದು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅನುಯಾಯಿಗಳು ಮನುಸ್ಮೃತಿ ದಹನ ದಿವಸವನ್ನು ಆಚರಿಸುತ್ತಾರೆ. 96 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ, 25 ಡಿಸೆಂಬರ್ 1927ರಂದು ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಬಹಿರಂಗವಾಗಿ ಮನುಸ್ಮೃತಿ ಸುಡುವುದಕ್ಕೆ ತನ್ನ ಬೆಂಬಲಿಗರು ಹಾಗೂ ಜನರನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸಿದ್ದರು.
ಬಾಬಾಸಾಹೇಬ್ ಅಂಬೇಡ್ಕರ್ ಅವರು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯತೆಯ ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಧಾರವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಸುಟ್ಟುಹಾಕಿದರು. ಮಹಾಡ್ ಕೆರೆ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಈ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ಏರ್ಪಡಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಮಹಾಡ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹವು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕೆರೆ ನೀರನ್ನು ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರು ಬಳಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಲು, ಮಾನವೀಯತೆ ಮತ್ತು ಘನತೆಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಹೋರಾಟವಾಗಿತ್ತು. ಮಹಿಳಾ ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ವಿಮೋಚನೆಯ ಕಟ್ಟಾ ಪ್ರತಿಪಾದಕರಾದ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರಿಗೆ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸುಡುವುದು ರಾಜಕೀಯ ಕ್ರಮವಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ, ಪುಸ್ತಕವು ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ‘ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರನ್ನು’ ಖಾಸಗಿ ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಅಮಾನವೀಯವಾಗಿ ನಡೆಸುವುದನ್ನು ಬೋಧಿಸುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ನಂಬಿದ್ದರು.
ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಕ್ಕೂ ಮುನ್ನ ಜನರನ್ನುದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ್ದ ಬಾಬಾಸಾಹೇಬರು, ‘ಅಸಮಾನತೆ ಹೊಂದಿರುವ ಪ್ರಾಚೀನ ಹಿಂದೂ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ನಾಶ ಮಾಡೋಣ. ಧರ್ಮ ಮತ್ತು ಗುಲಾಮಗಿರಿ ಎರಡೂ ಹೊಂದಿಕೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ’ ಎಂದಿದ್ದರು.
ಅವರ ಭಾಷಣದ ನಂತರ, ಅವರ ಸಹವರ್ತಿ ಬಾಪುಸಾಹೇಬ್ ಸಹಸ್ತ್ರಬುದ್ಧೆ ಮಾತನಾಡಿ, ‘ನಾನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿ ಹುಟ್ಟಿದ್ದರೂ, ನಾನು ಮನುಸ್ಮೃತಿಯ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಖಂಡಿಸುತ್ತೇನೆ. ಇದು ಧರ್ಮದ ಸಂಕೇತವಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಅಸಮಾನತೆ, ಕ್ರೌರ್ಯ ಮತ್ತು ಅನ್ಯಾಯದ ಸಂಕೇತವಾಗಿದೆ. ತಲೆಮಾರುಗಳ ನೋವುಗಳಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವ ಮನುಸ್ಮೃತಿಯನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಸುಡಬೇಕು ಎಂಬ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ನಾನು ಮಂಡಿಸುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ ಅವರು, ಅಂದು ರಾತ್ರಿ 9 ಗಂಟೆಗೆ ಬಾಪುಸಾಹೇಬ್ ಸಹಸ್ತ್ರಬುದ್ಧೆ ಮತ್ತು ಆರು ಮಂದಿ ದಲಿತ ಸಾಧುಗಳ ಕೈಯಿಂದ ಪುಸ್ತಕವನ್ನು ಸುಡಲಾಯಿತು.
ಮನುಸ್ಮೃತಿ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸುವ ಕೆಲವು ವಿಷಯಗಳು ಇಲ್ಲಿವೆ:
ಮಹಿಳೆಯು ಸ್ವತಂತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಸಮರ್ಥಳಲ್ಲದ ಕಾರಣ, ಅವಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ತಂದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಹೆಂಡತಿಯಾಗಿ ಗಂಡನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿಧವೆಯಾಗಿ ಮಗನ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಇಡಬೇಕು.
ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯರ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಯಂತ್ರಣವನ್ನು ಬೀರುವುದು ಎಲ್ಲಾ ಗಂಡಂದಿರ ಕರ್ತವ್ಯವಾಗಿದೆ. ದೈಹಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲರಾದ ಗಂಡಂದಿರು ಕೂಡ ತಮ್ಮ ಹೆಂಡತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು.
ನಾಮಕಾರ್ಮ್ ಮತ್ತು ಜಾತ್‌ಕಾರ್ಮ್ ಮಾಡುವಾಗ, ವೈದಿಕ ಮಂತ್ರಗಳನ್ನು ಮಹಿಳೆಯರು ಪಠಿಸಬಾರದು. ಏಕೆಂದರೆ ಮಹಿಳೆಯರಿಗೆ ವೈದಿಕ ಪಠ್ಯಗಳ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆಯಿದೆ. ಮಹಿಳೆಯರು ಅಶುದ್ಧರು ಮತ್ತು ಸುಳ್ಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಮದ್ಯಪಾನ, ದುಷ್ಟರ ಸಹವಾಸ, ಪತಿಯಿಂದ ಬೇರ್ಪಡುವುದು, ಅಡ್ಡಾಡುವುದು, ವಿವೇಚನೆಯಿಲ್ಲದ ಗಂಟೆಗಳ ಕಾಲ ಮಲಗುವುದು ಮತ್ತು ವಾಸಿಸುವುದು ಮಹಿಳೆಯರ ಆರು ದೋಷಗಳು.
ಯಾವ ಮಹಿಳೆ ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುತ್ತಾಳೆ, ಅವಳ ಸಂಬಂಧಿಕರು ಹಾಗೂ ಪತಿಗೆ ತನ್ನ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘಿಸಿದರೆ, ರಾಜನು ಅವಳನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ನಾಯಿಗಳ ಮುಂದೆ ಎಸೆಯಲು ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಾಡುತ್ತಾನೆ.
ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಪುರುಷರು ಬ್ರಾಹ್ಮಣ, ಕ್ಷತ್ರಿಯ, ವೈಶ್ಯ ಮತ್ತು ಶೂದ್ರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮದುವೆಯಾಗಬಹುದು. ಆದರೆ, ಶೂದ್ರ ಪುರುಷರು ಶೂದ್ರ ಮಹಿಳೆಯರನ್ನು ಮಾತ್ರ ಮದುವೆಯಾಗಬಹುದು.
ಮಹಿಳೆಯು ಉನ್ನತ ಜಾತಿಯ ಪುರುಷನೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದರೆ, ಈ ಕೃತ್ಯವು ಶಿಕ್ಷಾರ್ಹವಲ್ಲ. ಆದರೆ, ಇದಕ್ಕೆ ತದ್ವಿರುದ್ಧವಾಗಿ, ಮಹಿಳೆಯು ಕೆಳ ಜಾತಿಯ ಪುರುಷನೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದರೆ, ಆಕೆಯನ್ನು ಶಿಕ್ಷಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇಡಬೇಕು. ಕೆಳ ಜಾತಿಯ ಪುರುಷನು ಉನ್ನತ ಜಾತಿಯ ಮಹಿಳೆಯೊಂದಿಗೆ ಲೈಂಗಿಕತೆಯನ್ನು ಆನಂದಿಸಿದರೆ, ಆ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮರಣದಂಡನೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಒಬ್ಬ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಜಾತಿಯ ಮಹಿಳೆಯರೊಂದಿಗೆ ತನ್ನ ವಿಷಯಲೋಲುಪತೆಯ ಬಯಕೆಯನ್ನು ಪೂರೈಸಿದರೆ, ಮಹಿಳೆಯ ನಂಬಿಕೆಗೆ ಪರಿಹಾರವನ್ನು ಪಾವತಿಸಲು ಅವನು ಕೇಳಬೇಕು.
ಪುರುಷರು ಸದ್ಗುಣದ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು, ಲೈಂಗಿಕ ವಿಕೃತರು, ಅನೈತಿಕ ಮತ್ತು ಯಾವುದೇ ಉತ್ತಮ ಗುಣಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಆದರೂ ಮಹಿಳೆಯರು ನಿರಂತರವಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪತಿಯನ್ನು ಪೂಜಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸೇವೆ ಮಾಡಬೇಕು.
ಪೇಶ್ವೆ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಮನುಸ್ಮೃತಿ:
ಮನುಸ್ಮೃತಿಯ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ದಲಿತರ ಮೇಲೆ ಹೇರಿದ್ದ ಕ್ರೂರ ಅನ್ಯಾಯದ ಮಟ್ಟವನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದದ್ದನ್ನು ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಪೇಶ್ವೆ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಣಬಹುದು. ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರು ನಗರವನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ ಅವರ ಹೆಜ್ಜೆಗುರುತುಗಳು ದಾರಿಯನ್ನು ಕಲುಷಿತಗೊಳಿಸದಿರಲು ತಮ್ಮ ಬೆನ್ನಿಗೆ ಪೊರಕೆ ಕಡ್ಡಿಯನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಡೆದಾಡಬೇಕಿತ್ತು. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಉಗುಳಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಅವರ ಕುತ್ತಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಡಕೆಗಳನ್ನು ಹಾಕಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ದಲಿತರು ಯಾವುದೇ ಶಸ್ತ್ರಾಸ್ತ್ರಗಳನ್ನು ಹಿಡಿಯಲು ಅನುಮತಿಸಲಿಲ್ಲ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಿಷೇಧಿಸಲಾಯಿತು. ಈ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸದಿದ್ದಲ್ಲಿ ಅಸ್ಪೃಶ್ಯರನ್ನು ಕೊಲ್ಲವ ಕಾನೂನು ಜಾರಿಯಲ್ಲಿತ್ತು.
