‘ಮೋದಿ ಅವರ ‘ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್’ ಹೇಳಿಕೆಯು ಮುಂಬರುವ ಯುವ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಅಲೆಯನ್ನು ‘ರಾಷ್ಟ್ರವಿರೋಧಿ’ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ’: ಆನಂದ್ ತೇಲ್ತುಂಬ್ಡೆ

• ಜೆನ್ ಝೀ ಅಲೆಯ ಹೊಸ ರೀತಿಯ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗೆ ಬೆಚ್ಚಿಬಿದ್ದಿರುವ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿಯವರ 'ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್' ಹೇಳಿಕೆಯ ಮುಖವಾಡವನ್ನು 'ದಿ ವೈರ್' ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಿಂತಕ ಡಾ. ಆನಂದ್ ತೇಲ್ತುಂಬ್ಡೆ ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ. ಆಡಳಿತದ ವಿಫಲ ನೀತಿಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಬೀದಿಗಿಳಿಯುವ ಯುವಜನರ ನ್ಯಾಯಯುತ ಹಕ್ಕೊತ್ತಾಯಗಳನ್ನು 'ರಾಷ್ಟ್ರವಿರೋಧಿ' ಎಂದು ಬ್ರ್ಯಾಂಡ್ ಮಾಡಿ, ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಲು ಪ್ರಭುತ್ವ ಸನ್ನದ್ಧಗೊಳಿಸಿರುವ ಮುಂಚಿತ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ತಂತ್ರವೇ ಈ ಶಬ್ದಕೋಶ ಎಂದು ಅವರು ದೇಶವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ

ಆಗಸ್ಟ್ 15, 2026 ರಂದು, ಭಾರತದ 80 ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದಂದು ಕೆಂಪು ಕೋಟೆಯ ಮುಂಭಾಗದಿಂದ ರಾಷ್ಟ್ರವನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಿದ ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ, ವಿಜಯೋತ್ಸವದ ಪರಿಚಿತ ಧಾಟಿಯಲ್ಲಿಯೇ ತಮ್ಮ ಭಾಷಣವನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದರು. ಅವರ 75 ನಿಮಿಷಗಳ ಭಾಷಣವು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಶಕ್ತಿ, ಉತ್ಪಾದನೆ, ಇಂಧನ ಭದ್ರತೆ, ರಕ್ಷಣೆ, ಯುವಜನತೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ “ಸಪ್ತ ಧಾರ” ತಂತ್ರದ ಸುತ್ತಲೂ ತಿರುಗಿತು. ಈ ಭಾಷಣದ ಅತ್ಯಂತ ಗಮನಾರ್ಹ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯವೆಂದರೆ ‘ಆತ್ಮನಿರ್ಭರತೆ’ಯನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಪ್ರತಿಪಾದಿಸಿದ್ದು. ಆದರೆ, ಆಚರಣೆಯಲ್ಲಿ ಇದಕ್ಕೊಂದು ಸ್ಪಷ್ಟ ವಿರೋಧಾಭಾಸವಿತ್ತು: ಅವರ ಸರ್ಕಾರವು US ನೇತೃತ್ವದ ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ಚೌಕಟ್ಟಿನೊಂದಿಗೆ ಭಾರತದ ಏಕೀಕರಣವನ್ನು ಇನ್ನಷ್ಟು ಆಳಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಫೆಬ್ರವರಿ 2026 ರಲ್ಲಿ, ಮುಂಬರುವ 5 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 500 ಬಿಲಿಯನ್  USD ಮೌಲ್ಯದ US ಸರಕುಗಳನ್ನು – ಅಂದರೆ ಇಂಧನ, ವಿಮಾನ, ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಇತರ ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಹೊಂದಲು ಭಾರತ ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿತ್ತು. ಭಾಷಣವು ಸ್ವಾವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕೇವಲ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ವಿಷಯವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಿತು. ಆದರೆ, ನಿಜವಾದ ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆಗೆ ಬಲವಾದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು, ಮಾನವ ಬಂಡವಾಳ, ಸಂಶೋಧನೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಕಾರ್ಮಿಕರ ಹಕ್ಕುಗಳು, ದೇಶೀಯ ಬೇಡಿಕೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಚೌಕಾಶಿ ಶಕ್ತಿ ಅಗತ್ಯವಿದೆಯೇ ಹೊರತು ಖಾಲಿ ಉಪದೇಶಗಳಲ್ಲ.

ಅಷ್ಟೇ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿದ್ದುದು ಅವರು ಮಂಡಿಸಿದ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಹಿಮಪಾತ: ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ‘7 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ,’ ರೈಲು ಕೋಚ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ’21 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ’ – ಎಂಬ ಮಾತುಗಳು ಕಡಿಮೆ ಹೊಗಳಿಕೆಯ ಒಟ್ಟು ಮೊತ್ತದ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಮರೆಮಾಚಿದವು. ಅದೆನೆಂದರೆ, ಭಾರತದ GDP ಯಲ್ಲಿ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಪಾಲು ಸುಮಾರು 13% ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ. ಇದು ಕಳೆದ 60 ವರ್ಷಗಳ ದತ್ತಾಂಶದಲ್ಲೇ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರವು ಸತತ 13 ನೇ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನಾಚರಣೆಯ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ಅನಾವರಣಗೊಳಿಸಿದ ‘ಶಕ್ತಿ ಕಿ ಸಪ್ತಧಾರ’ದಂತಹ ಭ್ರಾಂತಿಯ ಸಂಸ್ಕೃತ ನುಡಿಗಟ್ಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಕೃತ ಒಲವನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ವಾಸ್ತವ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ.

ಆದರೂ, ಈ ಫಲಿತಾಂಶಗಳ ವರದಿಯು ರಾಷ್ಟ್ರದ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಭಾಷಣವು ಯಾರು ಗಳಿಸಿದರು ಅಥವಾ ಕಳೆದುಕೊಂಡರು, ಏನು ಅಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ, ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗ, ವೇತನ, ಕೃಷಿ ಸಂಕಷ್ಟ, ಅಸಮಾನತೆ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಅಪೌಷ್ಟಿಕತೆ, ಜಾತಿ ತಾರತಮ್ಯ, ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣ, ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಕ್ಷೀಣತೆ, ನಾಗರಿಕ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯಗಳು ಅಥವಾ ಪತ್ರಿಕಾ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಭಾರತ ಹೇಗೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸಲಿಲ್ಲ – ಏಕೆಂದರೆ ಇವೆಲ್ಲವೂ ಇಂದು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಕುಸಿತವನ್ನು ಕಂಡಿವೆ. ಮತ್ತು ಅಂತಿಮವಾಗಿ, “2047 ರ ವೇಳೆಗೆ ವಿಕಸಿತ ಭಾರತ” ಎಂಬ ಅವರ ಪುನರಾವರ್ತಿತ ಜಪವು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ದಿಗಂತವನ್ನು ಮೀರಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಮುಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಜನರು ಅವರಿಗೆ 5 ವರ್ಷಗಳ ಜನಾದೇಶವನ್ನು ನೀಡಿದ್ದಾರೆಯೇ ಹೊರತು, 21 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯಿಂದ ವಿನಾಯಿತಿ ನೀಡಿಲ್ಲ. ವರ್ತಮಾನವು ತಕ್ಷಣದ ಉತ್ತರಗಳನ್ನು ಬಯಸುತ್ತಿದ್ದಾಗ ಭಾಷಣವು ಭವ್ಯವಾದ ದಿಗಂತಗಳ ಭರವಸೆಯನ್ನಷ್ಟೇ ನೀಡಿತು.

‘ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್’

ಪ್ರದರ್ಶನಾತ್ಮಕವಾದ ಈ ಸುದೀರ್ಘ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಂದು ವಿಷಯ ಎದ್ದು ಕಾಣುತ್ತದೆ: ನಕ್ಸಲಿಸಂ, ಒಂದು ಕಾಲದಲ್ಲಿ “ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ತದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿಸಿತ್ತು”, 4 ದಶಕಗಳ ಕಾಲ ದೇಶದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾಗವನ್ನು “ಬಂದೂಕಿನ ನಳಿಕೆಯಲ್ಲಿ” ಒತ್ತೆಯಾಳಾಗಿ ಇರಿಸಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ಅವರು ಮೊದಲ ಬಾರಿಗೇನೂ ಅಲ್ಲ, ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವು ಆ ಕೆಲಸವನ್ನು ಬಹುತೇಕ ಮುಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರು: “ನಾವು ‘ಹಥಿಯಾರಿಯಾ ನಕ್ಸಲ್’ (ಸಶಸ್ತ್ರ ನಕ್ಸಲ್) ನಿಂದ ದೇಶವನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು ಮತ್ತು ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಯಿತು.”

ನಂತರ ಬಂದ ವಾಕ್ಯವೇ ವಾರ್ಷಿಕೋತ್ಸವದ ಭಾಷಣವನ್ನು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬೃಹತ್ ವಿವಾದವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸಿದ್ದು. “ಆದರೆ ‘ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್’ (ನಕ್ಸಲ್ ಚಿಂತನೆಯ ಜನರು) ಅವಕಾಶವನ್ನು ಹುಡುಕುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಮಾರ್ಗಗಳನ್ನು ನೋಡಲು ಮತ್ತು ದೇಶವನ್ನು ತಪ್ಪು ಹಾದಿಗೆ ಎಳೆಯಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ” ಎಂದು ಪ್ರಧಾನಿ ಹೇಳಿದರು. ಅಂತಹ ಜನರನ್ನು “ಗುರುತಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಬೇಕು” ಎಂದು ಕರೆ ನೀಡಿದರು.

“ಮಾವೋವಾದಿ ಸಿದ್ಧಾಂತಗಳನ್ನು ಆಶ್ರಯಿಸಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಅಧಿಕಾರದ ಕಾರಿಡಾರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ತಾವು ನೆಲೆಗೊಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದರು… ಸರ್ಕಾರಿ ಸಮಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ತಮ್ಮ ಪಾತ್ರಗಳ ಮೂಲಕ” ಮತ್ತು ಈ “ಮಾವೋವಾದಿ ಮನಸ್ಥಿತಿ”ಯು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಾದ್ಯಂತ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಯನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ ಎಂದು ಅವರು ವಿವರಣೆಯಾಗಿ ನೀಡಿದರು. ಕೆಲವೇ ಗಂಟೆಗಳಲ್ಲಿ, “ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್” ಎಂಬ ನುಡಿಗಟ್ಟು ಭಾರತೀಯ ರಾಜಕೀಯದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ವಿವಾದಾತ್ಮಕವಾದ ಪದಗುಚ್ಛವಾಯಿತು.

“ನಕ್ಸಲ್” ಎಂಬ ಪದದ ಬಗ್ಗೆ ಬಿಜೆಪಿಯ ಗೀಳು, M. S. Golwalkar ಅವರು ತಮ್ಮ “Bunch of Thoughts” ಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ RSS ನ ವಿಶ್ವ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ ಆಳವಾದ ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕ ಬೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ಅದರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರದ ಮೂರು ಆಂತರಿಕ ಶತ್ರುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ: ಮುಸ್ಲಿಮರು, ಕ್ರಿಶ್ಚಿಯನ್ನರು ಮತ್ತು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟರು. ಮೊದಲ ಇಬ್ಬರು ರಾಜಕೀಯ ಶೋಷಣೆಯ ದೀರ್ಘ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ; ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಮುಸ್ಲಿಮರು ಕಳೆದ 12 ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕೋಮು ಧ್ರುವೀಕರಣ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬಲವರ್ಧನೆಯ ಪ್ರಬಲ ಸಾಧನವಾಗಿ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಮೂರನೆಯದನ್ನು ಮಾವೋವಾದಿ ಹಿಂಸಾಚಾರದ ಭೀತಿಯ ಮೂಲಕ ಆಹ್ವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತಕ್ಕೆ “ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಂತರಿಕ ಭದ್ರತಾ ಬೆದರಿಕೆ” ಎಂದು ನಕ್ಸಲಿಸಂನ ಹಿಂದಿನ ಅಧಿಕೃತ ವಿವರಣೆಯಿಂದ ಅನುಕೂಲಕರವಾಗಿ ಬಳಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.

ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ರಾಜ್ಯ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವವರಿಗೆ ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಆಯುಧವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಬೇಡಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿಗ್ರಹಿಸಲು, ಜನರನ್ನು ಹೊರಹಾಕಲು ಮತ್ತು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳನ್ನು ನಿಗಮಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ಅವರ ಜೀವನವನ್ನು ಧ್ವಂಸಗೊಳಿಸಲು ರಾಜ್ಯವೇ ಸ್ವತಃ ಹಿಂಸೆಯನ್ನು ಬಳಸಿದಾಗ, ಅದು ಜನಪ್ರಿಯ ಹಿಂಸಾಚಾರ ಉದ್ಭವಿಸುವ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಪ್ರಮುಖ ಉತ್ಪಾದಕವಾಗುತ್ತದೆ.

ಆದರೂ, ಮೋದಿಯವರ ಸ್ವರ ಮತ್ತು ದೇಹಭಾಷೆ ಎಂದಿನಂತೆ ಯುದ್ಧೋಚಿತವಾಗಿತ್ತು. ಪ್ರಧಾನಿಯಾಗಿ, ಅವರು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ದಿನದಂದು ಸ್ಥಾಪಿತ ಸಂಪ್ರದಾಯದಂತೆ ಜನರನ್ನು ಉದ್ದೇಶಿಸಿ ಮಾತನಾಡಬೇಕಿತ್ತು: ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ವರದಿಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತಪಡಿಸುವುದು, ಜನರಿಗೆ ನೀಡಿದ ಭರವಸೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಯನ್ನು ವಿವರಿಸುವುದು, ಮುಂಬರುವ ವರ್ಷಕ್ಕಾಗಿ ತಮ್ಮ ದೃಷ್ಟಿಕೋನವನ್ನು ಮಂಡಿಸುವುದು – 21 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರದ್ದನ್ನಲ್ಲ – ಮತ್ತು ದೇಶ ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದು. ಬದಲಾಗಿ, ಅವರು ವಾಡಿಕೆಯಂತೆ ಈ ಸಂದರ್ಭವನ್ನು ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೃತಕ ಶತ್ರುವಿನ ವಿರುದ್ಧ ರಕ್ಷಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬಳಸಿಕೊಂಡರು.

ನಿರುದ್ಯೋಗ, ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಕುಸಿತ, ವ್ಯಾಪಕ ಭ್ರಷ್ಟಾಚಾರದ ಆರೋಪಗಳು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಮುಚ್ಚುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಪರೀಕ್ಷಾ ಪತ್ರಿಕೆ ಸೋರಿಕೆಯ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದಂತಹ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಸಮಸ್ಯೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರವಾದ ಮುಖಾಮುಖಿ ಇರಲಿಲ್ಲ. ನಾಗರಿಕರ ಆತಂಕಗಳಿಗೆ ಮಾತನಾಡುವ ಬದಲು, ಅವರು ಎದುರಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವಂತೆ ಮಾತನಾಡಿದರು. ಮತ್ತು ಆ ಎದುರಾಳಿ, ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ, ಅವರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಪ್ರಶ್ನಿಸುವ ಯಾರೇ ಆಗಿರಬಹುದು – ವಿಶೇಷವಾಗಿ Gen Z ಮತ್ತು Gen Alpha ಈಗ ತಮ್ಮ ರಾಜಕೀಯ ಧ್ವನಿಯನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು.

ಘೋಷಣೆಯಲ್ಲ, ಇದೊಂದು ಬೆದರಿಕೆ

“ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲರು” ಎಂಬ ಅವರ ಅಮೂರ್ತ ನುಡಿಗಟ್ಟು ದೇಶಾದ್ಯಂತ ತ್ವರಿತ ಆತಂಕದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿತು. ಒಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನು ತನ್ನ ಸ್ವಂತ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ತಾನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಈ ಅಪರಾಧಿ ವರ್ಗದ ಒಳಗೆ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಇದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ಮಾನದಂಡವನ್ನು ಅವರು ನೀಡಲಿಲ್ಲ.

“ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್” ಎಂಬ ಪದಗುಚ್ಛವು ರಾಜಕೀಯವಾಗಿ ನಿಯೋಜಿತವಾದ “ಅರ್ಬನ್ ನಕ್ಸಲ್” ಎಂಬ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪ್ರತಿಧ್ವನಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪದವನ್ನು ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅವರ ಭಾರತೀಯ ಜನತಾ ಪಕ್ಷದ (BJP) ನಾಯಕರು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಶಿಕ್ಷಣ ತಜ್ಞರು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ವಿಮರ್ಶಕರ ವಿರುದ್ಧ ಬಳಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇದು 2018 ರ ಭೀಮಾ ಕೋರೆಗಾಂವ್ ಬಂಧನಗಳ ಹಿಂದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ತರ್ಕವಾಯಿತು. ಇದರಲ್ಲಿ ಕವಿಗಳು, ವಕೀಲರು, ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಮತ್ತು ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ಪ್ರತಿಪಾದಕರನ್ನು ನಿಷೇಧಿತ ಮಾವೋವಾದಿ ಪಿತೂರಿಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬ ಸಿದ್ಧಾಂತದ ಮೇಲೆ ಕಠಿಣ ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳ ತಡೆ ಕಾಯ್ದೆ (UAPA) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಸಲಾಯಿತು.

ಈ 16 ಬಂಧಿತರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರಾದ, ಪಾರ್ಕಿನ್ಸನ್ ಕಾಯಿಲೆಯಿಂದ ಬಳಲುತ್ತಿದ್ದ 84 ವರ್ಷದ ಫಾದರ್ ಸ್ಟಾನ್ ಸ್ವಾಮಿ, 2021 ರಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ಬಂಧನದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಶಿಕ್ಷೆ ಸಾಬೀತಾಗದೆಯೇ ನಿಧನರಾದರು ಮತ್ತು ನಾಗ್ಪುರದ ಮಾನವ ಹಕ್ಕುಗಳ ವಕೀಲ ಸುರೇಂದ್ರ ಗ್ಯಾಡ್ಲಿಂಗ್ ಇನ್ನೂ ತಮ್ಮ 9 ನೇ ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿದ್ದಾರೆ.

2016 ರ JNU ಕ್ಯಾಂಪಸ್‌ನಲ್ಲಿ ನಡೆದ ವಿವಾದಿತ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ರಚಿಸಲಾದ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು, ಪತ್ರಕರ್ತರು ಮತ್ತು ವಿವಿಧ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಇಡೀ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ವಿಭಾಗಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸಲಾದ “ತುಕ್ಡೆ ತುಕ್ಡೆ ಗ್ಯಾಂಗ್” ಎಂಬ ಲೇಬಲ್ ಅದೇ ಮಾದರಿಯನ್ನು ಅನುಸರಿಸಿತು: ಯಾವುದೇ ಕಾನೂನು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನವಿಲ್ಲದ ಪದವನ್ನು ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಣಾಮಗಳಿಗಾಗಿ ನಿಯೋಜಿಸಲಾಯಿತು.

“ಆಂದೋಲನಜೀವಿ” – ವೃತ್ತಿಪರ ಚಳವಳಿಗಾರ – ಎಂಬುದು 2020–21 ರ ರೈತರ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೋದಿ ಬಳಸಿ ತಲುಪಿದ ಲೇಬಲ್ ಆಗಿತ್ತು. ಅಂತಿಮವಾಗಿ 3 ಕೃಷಿ ಕಾನೂನುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವ ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಇದನ್ನು ಬಳಸಲಾಯಿತು. ಅವರು ಚಳವಳಿಗಾರ ರೈತರನ್ನು “ಖಲಿಸ್ತಾನಿಗಳು” ಎಂದೂ ನಿಂದಿಸಿದರು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಲೇಬಲ್ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದಂತೆ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿ, ಅಂತಿಮವಾಗಿ FIR ಗಳು, ಪಾಸ್‌ಪೋರ್ಟ್ ನಿರಾಕರಣೆಗಳು, ವಿದೇಶಿ ಕೊಡುಗೆ ನಿಯಂತ್ರಣ ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ (FCRA) ವಿದೇಶಿ-ನಿಧಿ ರದ್ದತಿಗಳು ಮತ್ತು ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಿಚಾರಣಾಪೂರ್ವ ಬಂಧನಗಳಲ್ಲಿ ನಿಜವಾದ ಧಮನಕಾರಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಿತು.

ಆ ಇತಿಹಾಸದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಾಗ, “ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್” ಹೊಸ ಕಲ್ಪನೆಯಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಅದು ಅದೇ ಹಳೆಯ ಅಸ್ತ್ರವಾಗಿತ್ತು, ತೀಕ್ಷ್ಣಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು ಮತ್ತು ಸಾಮಾನ್ಯೀಕರಿಸಲಾಯಿತು. “ಅರ್ಬನ್ ನಕ್ಸಲ್” ಕನಿಷ್ಠ ಪಕ್ಷ ಮಾವೋವಾದಿ ಜಾಲಗಳೊಂದಿಗೆ ಆಪಾದಿತ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಸಂಪರ್ಕದ ಕಡೆಗೆ ಬೆರಳು ಮಾಡಿದರೆ, “ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್” ಅಪರಾಧವನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿಂತನೆಯೊಳಗೆ ಪತ್ತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮನಸ್ಥಿತಿ, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಸಮಿತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುವ ಒಂದು ಸಿದ್ಧಾಂತದ ನೆಪದಲ್ಲಿ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಆಲೋಚನೆಗಳು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹವಲ್ಲ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಂತ ತೀರ್ಪಿನ ಆಚೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಕ್ರಮ, ಯಾವುದೇ ಸಂಘ, ಯಾವುದೇ ಪುರಾವೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬಂತಾಗಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ಹಿಮ್ಮೆಟ್ಟುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಅದು ಬಹಿರಂಗಪಡಿಸುವ ವಿಷಯಗಳು

ಈ ಹೇಳಿಕೆಗೆ ತಕ್ಷಣವೇ ತೀವ್ರ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ನಿಂದ ಹಿಡಿದು ಕಮ್ಯುನಿಸ್ಟ್ ಪಕ್ಷಗಳವರೆಗಿನ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ಎಲ್ಲ ಭಾಗಗಳಿಂದಲೂ ಆಕ್ರೋಶ ವ್ಯಕ್ತವಾಯಿತು. ಹಿರಿಯ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕ P. Chidambaram ಅವರು “ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್” ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವುದಕ್ಕೆ ಹೆಮ್ಮೆಪಡುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಿದರು. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಾಜಕೀಯ ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳು ಈಗ ಈ ಹಣೆಪಟ್ಟಿಗೆ ಅರ್ಹವಾಗಿವೆಯೇ ಎಂದು ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲಿ ಎಂಬ ಸವಾಲನ್ನು ಒಡ್ಡುವ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದ ನಡೆ ಇದಾಗಿತ್ತು. “ನಾನೂ ಅರ್ಬನ್ ನಕ್ಸಲ್” (I am an Urban Naxal) ಎಂದು ಘೋಷಿಸುವ ಫಲಕವನ್ನು ಧರಿಸಿ ಪ್ರತಿಭಟಿಸಿದ್ದ ದಿವಂಗತ ಗಿರೀಶ್ ಕಾರ್ನಾಡ್ ಅವರನ್ನು ಇದು ನೆನಪಿಸಿತು.

ಭಾನುವಾರ ಬೆಳಗಿನ ಸುದ್ದಿಗಳಲ್ಲಿ ಹರಡಿದ ಈ ಬಿರುಗಾಳಿಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರ, ಹಾನಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ಮುಂದಾಯಿತು. ಕೇಂದ್ರ ಸಂಸದೀಯ ವ್ಯವಹಾರಗಳ ಸಚಿವ ಕಿರನ್ ರಿಜಿಜು ಅವರು ತಮ್ಮ ಎಕ್ಸ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ  ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವನ್ನು ಪೋಸ್ಟ್ ಮಾಡಿದರು: “ಪ್ರಧಾನಿ @narendramodi ಅವರು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷದ ನಾಯಕರನ್ನು ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲರು ಎಂದು ಹೇಳಿಲ್ಲ. ಈ ಕೆಳಗಿನವರು ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲರು:

1. ಮಾವೋವಾದಿಗಳನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವವರು ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನವನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವವರು ಯಾರು? 

2. ಪ್ರತ್ಯೇಕತಾವಾದಿಗಳ ಜೊತೆ ನಿಲ್ಲುವವರು ಮತ್ತು Article 370 ಅನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸುವವರು ಯಾರು? 

3. ಈಶಾನ್ಯವನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ಬೇರ್ಪಡಿಸಲು ಕೋಳಿ ಕುತ್ತಿಗೆಯನ್ನು (Chicken’s Neck) ಕತ್ತರಿಸಲು ಬಯಸುವವರು ಯಾರು?”

ಇದು ಕಳಪೆ ಮತ್ತು ಅಪ್ರಾಮಾಣಿಕ ವಿವರಣೆಯಾಗಿತ್ತು. ಏಕೆಂದರೆ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿಯವರ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ಅಂತಹ ಯಾವುದೇ ಸಂದರ್ಭ ಅಥವಾ ಉಲ್ಲೇಖ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ಆದಾಗ್ಯೂ, Rijiju ಅವರ ಸ್ಪಷ್ಟೀಕರಣವು ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಪರಿಹರಿಸಲು ಹೆಚ್ಚಿನದೇನನ್ನೂ ಮಾಡಲಿಲ್ಲ. ದಮನಿತ ಜನರು ಅಥವಾ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಹೋರಾಟಗಳಿಗೆ ಬೌದ್ಧಿಕ ಬೆಂಬಲ ಅಥವಾ ವಿಮರ್ಶಾತ್ಮಕ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರವು ಕಾನೂನುಬಾಹಿರ ಚಟುವಟಿಕೆಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಲು ಮತ್ತು ವಿಚಾರಣೆಯಿಲ್ಲದೆ ಜನರನ್ನು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿಡಲು ಬಳಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ರಾಜಕೀಯ ಆರೋಪವನ್ನು ಅರೆ-ಕಾನೂನು ವರ್ಗವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಅಪಾಯ ಇಲ್ಲಿದೆ. Article 370 ಗೆ ನೀಡುವ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ಇದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ, ಕಾನೂನು ಅವರ ವಾದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ವಿರುದ್ಧವಾದ ನಿಲುವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸುತ್ತದೆ.

ಹೀಗಾಗಿ Rijiju ಅವರ ಸೂತ್ರೀಕರಣವು ಹಿಂದಿನ “ಅರ್ಬನ್ ನಕ್ಸಲ್” ಲೇಬಲ್‌ನ ತರ್ಕವನ್ನೇ ಪುನರಾವರ್ತಿಸುವ ಅಪಾಯವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ: ಬೌದ್ಧಿಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಕ್ರಿಮಿನಲ್ ವಿಧ್ವಂಸಕತೆಯೊಂದಿಗೆ ಸಂಯೋಜಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಚಿಂತನೆಯನ್ನು ಕಳಂಕಗೊಳಿಸುವುದು.

Article 370 ರ ಸಮಸ್ಯೆ

70 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ, Article 370 ಅದೇ ಸಂವಿಧಾನದ ಒಂದು ನಿಬಂಧನೆಯಾಗಿತ್ತು – ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು August 2019 ರಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರ ರಾಷ್ಟ್ರಪತಿ ಆದೇಶ ಮತ್ತು ಸಂಸತ್ತಿನ ನಿರ್ಣಯದ ಮೂಲಕ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು. ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಗಳು, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಪಕ್ಷಗಳ ಚುನಾಯಿತ ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಮತ್ತು 2019 ರ ರದ್ದತಿಯು ಕಾರ್ಯವಿಧಾನದ ದೋಷದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ ಎಂದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪಠ್ಯದ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾದಿಸುವ ವಕೀಲರು ಸೇರಿದಂತೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಭಾರತೀಯ ನಾಗರಿಕರು – Article 370 ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದ ವಿಧಾನವು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕವಾಗಿ ದುರ್ಬಲವಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಸಂವಿಧಾನದ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ, ಸಂಸತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ವಿರೋಧ ಪಕ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ವಾದಿಸಲಾದ ನಿಲುವನ್ನು – ಆ ನಿಲುವಿನ ಕೇವಲ ಸಮರ್ಥನೆಯನ್ನು – ಸಶಸ್ತ್ರ ದಂಗೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವ ವಾಕ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಜೋಡಿಸುವುದು ಅಪಾಯಕಾರಿ. ಮೂಲ ಪದಗುಚ್ಛದಲ್ಲಿ ಗುರುತಿಸಲಾದ ನಿಖರವಾದ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಇದು ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ: “ತಪ್ಪು ಚಿಂತನೆ”ಯ ವಿಶಾಲವಾದ, ಅನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಆರೋಪವನ್ನು, ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ವಾದವನ್ನೂ ಒಳಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ವಿಸ್ತರಿಸಬಹುದು, ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅಂದಿನ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅನಾನುಕೂಲವಾಗಿದೆ.

ಇದು ಕೇವಲ ಕಾಲ್ಪನಿಕ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲ. ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಈಗಾಗಲೇ, ಸರ್ಕಾರದ ಅಭಿಪ್ರಾಯಕ್ಕಿಂತ ಭಿನ್ನವಾದ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯ ಅಥವಾ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯನ್ನು ದೇಶದ್ರೋಹ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಿದೆ. 2021 ರಲ್ಲಿ ಜಮ್ಮು ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರದ ಮಾಜಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಫಾರೂಕ್ ಅಬ್ದುಲ್ಲಾ ಅವರು Article 370 ರದ್ದುಗೊಳಿಸುವುದಕ್ಕೆ ತಮ್ಮ ವಿರೋಧವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ಅವರ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಕೋರಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಜಾಗೊಳಿಸಿದಾಗ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ತತ್ವವನ್ನು ಅನ್ವಯಿಸಿತ್ತು. 2019 ರ ನಿರ್ಧಾರವನ್ನು ವಿರೋಧಿಸಿದ್ದಕ್ಕಾಗಿ ರಾಜಕೀಯ ನಾಯಕರ ಮೇಲೆ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಹೂಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದ್ದರೂ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರ ಪಟ್ಟಿಯು “Article 370 ಗೆ ಬೆಂಬಲ” ನೀಡುವುದನ್ನು ನಕ್ಸಲ್ ಮನಸ್ಥಿತಿಯ ಗುರುತು ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿರುವುದು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ನಿಲುವಿಗೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ.

ಸಂವಿಧಾನವು ನಿಜವಾಗಿ ಅನುಮತಿಸುವುದೇನು?

ಸಂವಿಧಾನದ Article 19(1)(a) ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ನಾಗರಿಕನ ವಾಕ್ ಮತ್ತು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವನ್ನು ಖಾತರಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯವು ಸಂಪೂರ್ಣವಾದದ್ದಲ್ಲ – Article 19(2) ಭಾರತದ ಸಾರ್ವಭೌಮತ್ವ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರತೆ, ರಾಜ್ಯದ ಭದ್ರತೆ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸುವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮತ್ತು ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ “ಸಮಂಜಸವಾದ ನಿರ್ಬಂಧಗಳನ್ನು” ವಿಧಿಸಲು ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ “ಸಮಂಜಸ” ಎಂಬ ಪದವನ್ನು ಭಾರತೀಯ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಕಾರ್ಯಾಂಗಕ್ಕೆ ಅನುಕೂಲಕರವಾದಲ್ಲೆಲ್ಲಾ ಗಡಿಯನ್ನು ಎಳೆಯಲು ನೀಡಿದ ಆಹ್ವಾನವಾಗಿ ಎಂದಿಗೂ ಪರಿಗಣಿಸಿಲ್ಲ.

Kedar Nath Singh vs State of Bihar (1962) ಪ್ರಕರಣದ ಮೂಲಭೂತ ದೇಶದ್ರೋಹದ ತೀರ್ಪಿನಲ್ಲಿ, ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ Section 124A ನ ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ಓದುವಿಕೆಯನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತು. ಸರ್ಕಾರದ ಸಾಮಾನ್ಯ ಟೀಕೆಯನ್ನು ಅಪರಾಧವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ; ಹಿಂಸೆ ಅಥವಾ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಅವ್ಯವಸ್ಥೆಗೆ ನೇರ ಪ್ರಚೋದನೆ ನೀಡುವ ಭಾಷಣವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸುವ “ಬಲವಾದ ಪದಗಳು” ಎಷ್ಟೇ ತೀವ್ರವಾಗಿ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದ್ದರೂ ಅವು ನಾಗರಿಕರ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಹಕ್ಕಿನೊಳಗೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.

Shreya Singhal vs Union of India (2015) ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಮಾಹಿತಿ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ ಕಾಯ್ದೆಯ Section 66A ಅನ್ನು ರದ್ದುಪಡಿಸಿತು. ಏಕೆಂದರೆ ಅದು ಅಸ್ಪಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಶಾಲವಾದ ಭಾಷೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿತ್ತು – ಅಂದರೆ “ಕಿರಿಕಿರಿ” ಅಥವಾ “ಅನಾನುಕೂಲತೆ”ಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಭಾಷಣವನ್ನು ಅಪರಾಧೀಕರಿಸುವುದು ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ನಿಷೇಧಿತ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ಣಯಿಸಿತು.

“ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್” ನಂತಹ ಯಾವುದೇ ಪದಗುಚ್ಛವನ್ನು ಅಳೆಯಬೇಕಾದ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ಪರೀಕ್ಷೆ ಇದಾಗಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಅಥವಾ ಅವರ ಮಂತ್ರಿಗಳು ಅದನ್ನು ಸಂಕುಚಿತವಾಗಿ ಅನ್ವಯಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದ್ದಾರೆಯೇ ಎಂಬುದಕ್ಕಿಂತ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯವಾಗಿ ಪ್ರಸಾರವಾಗುವ ಭಾಷಣದಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸದೆ ಬಿಟ್ಟ ಪದಗುಚ್ಛವು Section 66A ಮತ್ತು ಅನಿಯಂತ್ರಿತ ದೇಶದ್ರೋಹದ ಮೊಕದ್ದಮೆಗಳು ಐತಿಹಾಸಿಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡಬೇಕು. ಅದರ ಪ್ರತಿಬಂಧಕ ಶಕ್ತಿಯು ನಿಖರವಾಗಿ ಅದರ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯಲ್ಲಿದೆ. 

ಪತ್ರಕರ್ತ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಚಿಂತಕ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟಕ ಅಥವಾ NGO ಕೆಲಸಗಾರನಿಗೆ ಇದರ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಅನುಭವಿಸಲು ಔಪಚಾರಿಕವಾಗಿ ಆರೋಪ ಹೊರಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿಲ್ಲ. ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆ, ಕೃಷಿ ಕಾನೂನು, ಇಂಟರ್ನೆಟ್ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಸಾಂವಿಧಾನಿಕ ತಿದ್ದುಪಡಿಯ ಕುರಿತು ಸರ್ಕಾರದ ನೀತಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದರಿಂದ ರಾಜ್ಯವು ನಂತರ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಹಕ್ಕನ್ನು ಕಾಯ್ದಿರಿಸಿದ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ತಮ್ಮನ್ನು ತಳ್ಳಬಹುದು ಎಂಬ ಅಪಾಯವನ್ನು ಅವರು ಗ್ರಹಿಸುವಂತೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಯುವಜನರಿಂದ ಎದುರಾಗುತ್ತಿರುವ ಸವಾಲು

ಇದ್ಯಾವುದನ್ನೂ ಅದು ಹೇಳಲಾದ ಸಂದರ್ಭದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಯುವ ನೇತೃತ್ವದ ಪ್ರತಿಭಟನೆಗಳು ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಅಲುಗಾಡಿಸಿ, ಕ್ಯಾಬಿನೆಟ್ ಸಚಿವರ ರಾಜೀನಾಮೆಗೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ ಕೆಲವೇ ವಾರಗಳ ನಂತರ ಈ ಭಾಷಣ ಬಂದಿದೆ – ಇದು ದಶಕಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಯುವ, ನಗರ ಮತ್ತು ಡಿಜಿಟಲ್ ಸಂಘಟಿತ ಭಾರತೀಯರಿಂದ ಎದುರಿಸಿದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವದ ಮೂಲಭೂತ ಸವಾಲಾಗಿತ್ತು. ಇದು ಜಾರ್ಖಂಡ್ ಪರೀಕ್ಷಾ ಆಕಾಂಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಸನ್ನಿವೇಶದೊಂದಿಗೂ ಕೂಡಿಬಂದಿದೆ.

ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿದರೆ, “ದಿಮಾಗಿ ನಕ್ಸಲ್” ಸೂತ್ರೀಕರಣವು ದಶಕಗಳಷ್ಟು ಹಳೆಯ ದಂಗೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾದ ವಾಕ್ಚಾತುರ್ಯದಂತೆ ಕಾಣುವುದಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ, ಮುಂಬರುವ ಯುವ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯದ ಅಲೆಯನ್ನು – ಅದು ಯಾವುದೇ ರೂಪವನ್ನು ತಳೆಯಲಿ – ಅದು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮುವ ಮುನ್ನವೇ ಅದನ್ನು ಸೈದ್ಧಾಂತಿಕವಾಗಿ ಸಂಶಯಾಸ್ಪದ ಎಂದು ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾಗಿ ಬಿಂಬಿಸುವ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ. ನಾಯಕರಿಲ್ಲದ, ಮೀಮ್-ಚಾಲಿತ ಯುವ ಚಳುವಳಿಯನ್ನು ಬಲವಂತವಾಗಿ ಮಣಿಸಲು ಯತ್ನಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಗಡಿಗಳನ್ನು ಸಂಕುಚಿತಗೊಳಿಸಲು ಮತ್ತು ಹಾಗೆ ಮಾಡಲು ಶಬ್ದಕೋಶವನ್ನು ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರೇರಣೆಯಿದೆ.

ಮೋದಿ ಮುಂದೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ಚಳವಳಿಗಳು “ಶಾಲೆಗಳನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸಿ” (Schools Thik Karo) ಎಂಬ ಘೋಷಣೆಯಡಿಯಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಹಂತದ ಆಂದೋಲನವನ್ನು ಘೋಷಿಸಿವೆ. ಇದು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲೆಗಳ ಹದಗೆಡುತ್ತಿರುವ ಸ್ಥಿತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ Gen Alpha ದ ಕ್ರೋಢೀಕರಣವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಶಾಲಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಕುಗ್ಗಿಸುವ ಮತ್ತು ಖಾಸಗಿ ಬಂಡವಾಳಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಥಳವನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ತಳ್ಳುವಿಕೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಈ ಆಂದೋಲನವು ಗಮನ ಸೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ – ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಬಡ ಮಕ್ಕಳನ್ನು ಶಿಕ್ಷಣದಿಂದ ಹೊರಗಿಡುವ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.

ಈ ವಾಸ್ತವವನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚರ್ಚೆಗೆ ತರುವ ಮೂಲಕ, ಚಳುವಳಿಯು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ವಿಶಾಲವಾದ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಮೋದಿಯವರ ಭಾಷಣವು ಈ ಕಳವಳಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ತಪ್ಪಿಸಿತು ಮತ್ತು ಅಂತಹ ಅಶಾಂತಿಯನ್ನು ರಾಷ್ಟ್ರವಿರೋಧಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಎಂದು ಬಿಂಬಿಸಬಹುದೆಂದು ಸೂಚಿಸಿತು – ಇದು ಅವರ ಪರಿಚಿತ ರಾಜಕೀಯ ಪಲ್ಲವಿಯಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ನಂತರದ ಭಾರತವು ಆ ಭಯವನ್ನು ದಾಟಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಿದೆ.

ಭಾರತದ ಸಂವಿಧಾನವು ತನ್ನ ನಾಗರಿಕರು ತಮ್ಮ ಸರ್ಕಾರದೊಂದಿಗೆ ಎಲ್ಲ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲೂ ಒಪ್ಪಂದ ಹೊಂದಿರಬೇಕೆಂದು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ಹಿಂಸಾಚಾರವನ್ನು ಪ್ರಚೋದಿಸಬಾರದು ಅಥವಾ ರಾಜ್ಯದ ಭದ್ರತೆಗೆ ಬೆದರಿಕೆ ಹಾಕಬಾರದು ಎಂದು ಮಾತ್ರ ಹೇಳುತ್ತದೆ. ಆ ಗೆರೆಯ ಹೊರತಾದ ಎಲ್ಲವೂ – Article 370 ರದ್ದತಿಯನ್ನು ವಿರೋಧಿಸುವುದು, ಅದರ ಪುನಃಸ್ಥಾಪನೆಗಾಗಿ ವಾದಿಸುವುದು, ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ನೀತಿಯನ್ನು ಟೀಕಿಸುವುದು, ಪರೀಕ್ಷಾ ಹಗರಣದ ವಿರುದ್ಧ ಮೆರವಣಿಗೆ ನಡೆಸುವುದು ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ಆರ್ಥಿಕ ರಾಜತಾಂತ್ರಿಕತೆಯು ಗಳಿಸಿದ್ದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನದನ್ನು ಶರಣಾಗಿಸಿದೆ ಎಂದು ಭಾವಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ – Article 19 ಮತ್ತು ಏಳು ದಶಕಗಳ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್ ನ್ಯಾಯಶಾಸ್ತ್ರದ ಪ್ರಕಾರ ಮೂಲಭೂತ ಹಕ್ಕಿನ ಬಳಕೆಯಾಗಿದೆ. ಅದು “ಗುರುತಿಸಿ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸಲು” ನೀಡಿದ ಲಕ್ಷಣವಲ್ಲ.

ತನ್ನದೇ ಆದ ನೀತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ವಿಶ್ವಾಸವಿರುವ ಸರ್ಕಾರವು ನಾಗರಿಕರು ನಡೆಸುವ ತೀಕ್ಷ್ಣವಾದ ಪರಿಶೀಲನೆಯನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುತ್ತದೆ. ನೀತಿಗಳ ಅರ್ಹತೆಯ ಮೇಲೆ ಆ ವಾದವನ್ನು ಗೆಲ್ಲುವಲ್ಲಿ ಅನಿಶ್ಚಿತವಾಗಿರುವ ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ, ವಾದವನ್ನೇ ದಂಗೆಯ ರೂಪವೆಂದು ಮರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸುವ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಂಡುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ಕೃಪೆ: ದಿ ವೈರ್ 

ಲೇಖಕರು: ಆನಂದ್ ತೇಲ್ತುಂಬ್ಡೆ – Petronet ನ ಮಾಜಿ CEO ಮತ್ತು IIT Kharagpur ಹಾಗೂ Goa ದ GIM ನಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರಾಗಿದ್ದರು. ಇವರು ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಬರಹಗಾರರು ಮತ್ತು ನಾಗರಿಕ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟಗಾರರು.